Czego szukasz

Praca na urlopie wychowawczym – kto płaci składki ZUS?

Urlop wychowawczy – komu i w jakim wymiarze przysługuje? Czy mama może pracować na wychowawczym? A czy może założyć wtedy własną firmę? Kto wtedy płaci ZUS za mamę? Nasza Czytelniczka Joanna pyta, czy dodatkowe zatrudnienie w czasie urlopu wychowawczego podlega preferencyjnym przepisom i nie trzeba od niego odprowadzać składek ZUS? Jak jest naprawdę?

  • Katarzyna Mrozowska - 21/08/2016

Kto płaci składki ZUS na urlopie wychowawczym?

Czy to prawda, że jeśli mama jest na wychowawczym i ma ZUS płacony przez państwo, to podejmując w tym czasie zatrudnienie np. na zlecenie u innego pracodawcy, ten drugi pracodawca nie musi za nią płacić ZUS-u, czyli de facto zatrudnienie mamy na wychowawczym jest tańsze niż „zwykłej osoby”?
Joanna

Odpowiedź prawnika

Aby odpowiedzieć na przedstawione pytanie, należy przyjrzeć się bliżej kwestii podlegania ubezpieczeniom społecznym, określanej potocznie jako „płacenie zusu”.

Składki ZUS na urlopie wychowawczym – to musisz wiedzieć.

Wszystko o urlopie wychowawczym – kompendium wiedzy. 

Urlop wychowawczy – komu i w jakim wymiarze przysługuje?

Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z Kodeksem pracy pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Wymiar urlopu wychowawczego wynosi do 36 miesięcy. Jednakże każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z wymiaru 36 miesięcy, co oznacza, że jedno z nich może ten urlop wykorzystać maksymalnie w wymiarze 35 miesięcy. Urlop jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.

W szczególnym przypadku, pracownik może skorzystać dodatkowo z urlopu wychowawczego w wymiarze do 36 miesięcy, także po przekroczeniu przez dziecko tego wieku.  Dotyczy to sytuacji, gdy z powodu złego stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika.

Okres przebywania na urlopie  wychowawczym może wynosić w praktyce kilka lat, zwłaszcza jeśli mama lub tata korzysta z urlopu najpierw na pierwsze, a potem na kolejne dziecko. Warto zatem wiedzieć, co dzieje się z naszymi składkami w tym czasie.

Składki ZUS w trakcie urlopu wychowawczego

Każdy pracownik z tytułu zawartej umowy o pracę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu, chorobowemu i zdrowotnemu. Podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia stanowi ogólnie mówiąc wynagrodzenie.

Sytuacja ta zmienia się w trakcie urlopu wychowawczego. Osoba, która przebywa na urlopie wychowawczym, przestaje podlegać ubezpieczeniom jako pracownik, a podlega ubezpieczeniom z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym. Urlop wychowawczy stanowi bowiem odrębny, samodzielny tytuł do ubezpieczeń społecznych.

W czasie urlopu wychowawczego osoba korzystająca z tego urlopu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – ale tylko wtedy, gdy nie ma innych tytułów do ubezpieczeń społecznych oraz nie ma prawa do emerytury lub renty. Ponadto osoba przebywająca na urlopie wychowawczym powinna być zgłoszona także do ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli nie posiada innych tytułów (oprócz urlopu wychowawczego) rodzących obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Kto płaci składki ZUS a kto składa deklarację do ZUS dla mamy na wychowawczym?

Zgłoszenia do ubezpieczeń osoby przebywającej na urlopie wychowawczym dokonuje pracodawca w stosownej deklaracji, a składki finansuje w całości budżet państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Innymi słowy zasada jest taka: osoba korzystająca z urlopu wychowawczego ma zagwarantowane ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne finansowane z budżetu państwa, ale tylko pod warunkiem, że w tym czasie nie  ma innego tytułu do ubezpieczeń, albo nie ma osobnego prawa do emerytury lub renty.

Czy można pracować na urlopie wychowawczym?

Nie ma żadnych przeszkód prawnych, by pracownik korzystający z urlopu wychowawczego mógł sobie „dorobić”. Zgodnie kodeksem pracy w czasie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową u dotychczasowego lub innego pracodawcy albo inną działalność, jeżeli nie wyłącza to możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Przepisy nie precyzują przy tym, na jakiej podstawie i w jakiej formie praca zarobkowa może być wykonywana. Oznacza to, że osoba przebywająca na urlopie wychowawczym może podjąć pracę zarobkową zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia, o dzieło), a także założyć własną działalność gospodarczą. Może pracować u swojego pracodawcy (czyli tego, który udzielił urlopu wychowawczego) jak i u innego.

Kto płaci składki ZUS kiedy mama podejmie pracę na urlopie wychowawczym?

Umowa o pracę podczas urlopu wychowawczego

Jeżeli osoba, która przebywa na urlopie wychowawczym, podejmie pracę na podstawie umowy o pracę (z własnym lub innym pracodawcą)  – z dniem podjęcia pracy przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczeń z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym, a podlega tym ubezpieczeniom z tytułu umowy o pracę.

Umowa zlecenie na urlopie wychowawczym

Analogicznie będzie w sytuacji podjęcia zatrudniania na podstawie umowy zlecenia (zawartej z własnym pracodawcą lub innym podmiotem), czy założenia własnej działalności gospodarczej.

Wskazane formy aktywności stanowią bowiem tytuł do ubezpieczeń społecznych i „wyłączają” dotychczasowe ubezpieczenie z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego.

Umowa o dzieło na urlopie wychowawczym

Inaczej wygląda natomiast sytuacja w przypadku umowy o dzieło. Umowa ta nie stanowi samodzielnego tytułu do ubezpieczeń społecznych oraz ubezpieczenia zdrowotnego (jest „nieoskładkowana”). Jeśli więc osoba przebywająca na urlopie wychowawczym zawrze umowę o dzieło, w dalszym ciągu podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i zdrowotnemu z tytułu urlopu wychowawczego. Nie ma przy tym znaczenia, czy umowę tę wykonuje na rzecz własnego, czy innego pracodawcy.

Informowanie pracodawcy o podjęciu pracy na urlopie wychowawczym

W związku z tym, że podjęcie dodatkowego zatrudnienia w trakcie urlopu wychowawczego wpływa na kwestię składek, osoba przebywająca na takim urlopie jest obowiązana poinformować płatnika składek (czyli pracodawcę, który udzielił jej urlopu wychowawczego) o podjęciu dodatkowego zatrudnienia. W takim wypadku pracodawca musi dokonać stosownych zmian w raportach składanych w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Pracodawcę powinniśmy poinformować także o utracie tytułu do ubezpieczeń (np. zakończeniu umowy o pracę).

Czy zatrudnienie rodzica na urlopie wychowawczym jest tańsze?

Z powyższych rozważań wynika, że zatrudnienie mamy przebywającej na urlopie wychowawczym (lub taty) nie jest tańsze niż zatrudnienie „zwykłej osoby”.

Pracodawca zawierając umowę o pracę czy też umowę zlecenie z osobą korzystającą z urlopu wychowawczego, będzie zobowiązany do odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne od tej umowy, tak jak w przypadku zatrudnienia każdej innej osoby.

Jedynie dorabianie na podstawie umowy o dzieło nie zmienia sytuacji „składkowej”. Oznacza to, że osoba wykonująca tę umowę nadal podlega ubezpieczeniom z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym.

Urlop wychowawczy – a osobista opieka nad dzieckiem

Tytułem uzupełnienia wskazać należy,  że pracodawca udziela pracownikowi urlopu wychowawczego w celu sprawowania przez niego osobistej opieki nad dzieckiem. Zatem to właśnie opieka nad dzieckiem powinna być głównym zadaniem pracownika w czasie urlopu wychowawczego. W razie ustalenia, że pracownik trwale zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, pracodawca może wezwać pracownika do stawienia się do pracy. Pamiętajmy o tym podejmując dodatkowe zatrudnienie.

Podstawa prawna:
– art. 186, 186 ² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy  Dz.U.2014.1502 z dnia 2014.11.04
– art. 6 ust. 1 pkt 19, art.  art. 9 ust. 6, z art. 36 ust. 2a  ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2015 r. poz. 121)
Ponadto: http://www.zus.pl/pliki/poradniki/zasady_rozliczania.pdf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Katarzyna Mrozowska
Radca prawny. Pomaga Mamom egzekwować przysługujące świadczenia w zakresie zasiłków. Opracowuje odwołania od decyzji ZUS, wnioski o indywidualne interpretacje przepisów, umorzenie lub rozłożenie na raty zaległości składkowych. Kontakt.
Podyskutuj

Praca przy komputerze – jak chronić swój wzrok?

W dzisiejszych czasach wprost nie da się uniknąć kontaktu z komputerem. Nie jest też tajemnicą, że przedłużona ekspozycja na niebieskie światło z ekranu monitora męczy nasze oczy, nie pozostając bez wpływu na zdrowie.
  • Marta Łaczkowska - 27/07/2020
laptop leży na stole, na nim okulary, obok laptopa mysz i smartfon

Ryzyko komputerowego zmęczenia dodatkowo zwiększa się wśród mam. W końcu praca to tylko jeden z wielu tysięcy innych obowiązków, które wiążą się z wychowaniem i utrzymaniem domu. Dodatkowo obecna pandemia i związany z nią lockdown sprawiły, że jak nigdy wcześniej popularna stała się praca zdalna, z której skorzystało wielu rodziców. O czym więc każda pracująca przy komputerze mama powinna pamiętać?

Przeczytaj także: Presja idealnego macierzyństwa – jak z nią żyć?

Oczy kontra monitor

Monitor często nazywany jest najgroźniejszym rywalem zdrowego wzroku. Długi czas spędzony przed komputerem rzeczywiście pogarsza nasze widzenie, powodując zmęczenie oczu prowadzące do trwałych wad wzroku. Długotrwałe wpatrywanie się w monitor wymaga utrzymywania przez mięśnie oka tylko jednej pozycji – powstające w ten sposób napięcie to główna przyczyna zmęczonych oczu.

Gdy pracujemy przy komputerze, spada też częstotliwość mrugania, wskutek czego powierzchnia oka staje się sucha, sygnalizując kłopoty poprzez pieczenie i uczucie obcego ciała pod powiekami. Problem ten jest tak powszechny, że doczekał się nawet oficjalnej klasyfikacji na liście czynników chorobowych. Zespół suchego oka na świecie znany jest pod wymowną nazwą Computer Vision Syndrome.

Jak zaaranżować domowe biuro?

Jak więc radzić sobie z tymi problemami? Przede wszystkim pamiętać o odpowiedniej aranżacji stanowiska pracy w domowym biurze. Monitor powinien być przez cały czas oddalony od naszych oczu o ok. 40-50 cm (długość przedramienia dorosłej osoby – z małym hakiem). Ponadto całe pomieszczenie powinno być dobrze oświetlone światłem dziennym. Pracując po zmroku, pamiętajmy o włączeniu lampki – tak, by monitor nie był jedynym źródłem światła w pokoju.

Proste ćwiczenia relaksacyjne na wzrok

Pamiętajmy także o odpoczynku, robiąc sobie regularne przerwy: wystarczy przez około 5 minut – co trzy-cztery kwadranse – oderwać wzrok od komputera. Spróbujmy też rozruszać nasze oczy poprzez proste ćwiczenia zaproponowane przez pioniera relaksacji wzroku, Williama H. Bates’a.

Wystarczy wyjrzeć przez okno, zawiesić wzrok na pojedynczym przedmiocie i utrzymując nasz “cel”, zataczać głową koła. Kilka minut możemy też poświęcić na wpatrywanie się w niebo i rozmaite obiekty położone na różnej odległości. Zamknijmy oczy i na krótko spójrzmy prosto w słońce, poruszając głową tak, by promienie mogły paść na twarz z każdej strony. I skoro już mamy zamknięte powieki, wyobraźmy sobie leżący pod nimi znak nieskończoności: wodząc wzrokiem po jego kształcie, również pogimnastykujemy trochę oczy.

Przeczytaj także: Dbanie o siebie zaczyna się w głowie

Nie lekceważ wpływu środowiska

Wzrok męczy się także wtedy, gdy męczy się całe ciało. Hałas, długie sesje na siedząco, powietrze zanieczyszczone smogiem lub papierosowym dymem – te i inne czynniki wpływają na wzrok. Niezwykle istotnym aspektem będzie tu odpowiednia ilość snu, chociaż doskonale zdajemy sobie sprawę, że małe dziecko w domu wymaga poświęceń. Do tej mieszanki dorzućmy także stres oksydacyjny, który sprawia, że w naszym organizmie uwalnia się nadmierna ilość wolnych rodników, atakujących połączenia nerwowe wewnątrz oka.

W takiej sytuacji trudno o jedną dobrą poradę – najczęściej bowiem mamy ograniczone możliwości wprowadzania zmian w naszym domowym biurze. A gdyby tak popracować trochę na świeżym powietrzu? Albo spróbować zastąpić kawę zieloną herbatą, która wyłapie część wolnych rodników? Lub pozwolić sobie na krótki stretching w regularnych odstępach czasu? W końcu zrelaksowany organizm to także zrelaksowany wzrok. Na bieżąco wietrzmy nasz pokój: masy suchego powietrza zalegające w domowym gabinecie również przyczyniają się do przemęczenia wzroku.

Progresywnie w okularach

Jeśli podczas pracy przy komputerze używamy okularów, warto przyjrzeć się modelom wyposażonym w tzw. szkła progresywne. To bodaj najbardziej zaawansowany technologicznie rodzaj okularów: widzenie jest w nich podzielone na trzy strefy, z których pośrednia odpowiada właśnie za odległości idealne przy obsłudze komputera. Dzięki temu nie musimy zmieniać okularów w zależności od sytuacji, zaś oczy po całym dniu męczą się mniej.

Szkła progresywne warto połączyć z funkcją odbijania niebieskiego światła: takie modele rozpoznamy właśnie po niebieskawym filtrze widocznym na powierzchni okularów. Z takich oprawek skorzystać mogą również osoby, których wzrok na co dzień nie wymaga korekcji, lecz wystawiony jest na długotrwałe działanie monitora – wtedy wybieramy popularne “zerówki”. W ten sposób również można skutecznie ograniczyć szkodliwy wpływ komputera prowadzący do pogorszenia widzenia (zwłaszcza z bliska).

Jak jeszcze możesz pomóc swoim oczom?

Opisaliśmy najważniejsze przyczyny zmęczonego wzroku wraz z prostymi sposobami zaradzenia problemom. Jak jeszcze możemy pomóc swoim oczom? Pracując przy monitorze o wysokiej rozdzielczości, zbawienne może być powiększenie rozmiaru wyświetlanego tekstu: w ten sposób mięśnie oczu nie będą musiały się notorycznie wysilać, by dojrzeć niewielkie literki.

Znaczenie ma również odpowiednia dieta. Tutaj zastosowanie mają standardowe porady dietetyczne, mówiące o dużym udziale naturalnych składników w każdym posiłku. Naszym oczom pomogą zwłaszcza witaminy A, C i E. Znajdziemy je m.in. w tłustych rybach, orzechach, surowej marchewce i cytrusach – te ostatnie zawierają również mnóstwo korzystnych flawonoidów. W walce ze stresem oksydacyjnym, oprócz wspomnianej zielonej herbaty, pomogą także świeże warzywa – również w zielonym kolorze (szczaw, brokuł, botwina).

Przeczytaj także: 12 rzeczy, które powinna dla siebie zrobić każda mama

Zdjęcie: Pixabay.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Marta Łaczkowska
Specjalistka ds. marketingu. Swoją pracę najbardziej ceni za wyzwania i brak nudy. Lubi chłonąć nową wiedzę, dlatego chętnie podejmuje się ciekawych projektów, rozwijających umiejętności i pobudzających kreatywność. W wolnych chwilach relaksuje się podczas prac w ogródku warzywnym lub podróżuje. Prowadzi blog wOkularach.pl, gdzie możecie przeczytać, jak dobrać odpowiednie okulary i w jaki sposób zadbać o zdrowy wzrok.

Znajdź wymarzoną pracę! – cykl bezpłatnych webinarów specjalnie dla Ciebie!

Chcesz wiedzieć jak i gdzie szukać pracy w tych trudnych czasach? Jak przygotować CV, które przyciągnie uwagę rekrutera? W jaki sposób wykorzystać proflil na LinkedIn do skutecznego szukania pracy? Jak najlepiej przygotować się do rozmowy rekrutacyjnej online? Świetnie się składa, zapraszamy do udziału w bezpłatnych webinarach, realizowanych we współpracy z Fundacją BNP Paribas. Zapisz się już dziś!
  • Anna Łabno - Kucharska - 22/07/2020
młoda kobieta pochylona nad laptopem

Wiemy, że wakacje to dla jednych czas wypoczynku, a dla innych intensywny okres przygotowania się do szukania pracy. Jak to zrobić efektywnie? Co koniecznie wpisać do CV, a czego unikać? Jak budować swój profil na LinkedIn, żeby przyciągał zaangażowanych rekruterów? Czy rozmowy rekrutacyjne online wyglądają tak samo jak te twarzą w twarz? Jak skutecznie przygotować się do zdalnej rekrutacji?

Te pytania można mnożyć, a my mamy na nie odpowiedzi!

Dlatego też serdecznie zapraszamy Cię na cykl bezpłatnych webinarów:

  1. Szukaj pracy efektywnie i stwórz CV, które zachwyci rekrutera.
  2. Wartościowy profil na LinkedIn Twoją pierwszym krokiem do znalezienia wymarzonej pracy.
  3. Rekrutacja online – jak się do niej przygotować?

Ekspertki prowadzące webinary:

Anna Łabno-Kucharska

Anna Łabno – Kucharska – doradczyni zawodowa i trenerka, managerka projektów społecznych oraz employer brandingowych, zafascynowana personal brandingiem. Współtworzyła Kurs online Mamo Pracuj, który kompleksowo przygotowuje mamy do powrotu na rynek pracy. Jest koordynatorką merytoryczną projektu aktywizacyjnego dla kobiet. Prywatnie mama mądrej indywidualistki oraz żona wspaniałego męża.

Agnieszka Czmyr-Kaczanowska

Agnieszka Czmyr – Kaczanowska – współzałożycielka fundacji i portalu mamopracuj.pl, Employer Branding Managerka. Od 9 lat wspiera zarówno kobiety szukające pracy, jak i pracodawców, którzy chcą tworzyć miejsca pracy przyjazne rodzicom. Współtwórczyni Kursu online Mamo Pracuj. Sama od 13 lat testuje wszelkie elastyczne formy pracy, aby połączyć wychowanie trójki dzieci z pracą zawodową. Twierdzi, że się jej to nawet udaje!

Natalia Gozdowska

Natalia Gozdowska – Zawodowo zajmuje się rozwojem, coachingiem, projektami HR, kulturą organizacyjną i budowaniem marki pracodawcy. Prywatnie jest mamą dwóch wrażliwców, zakochaną żoną, pasjonatką reportaży, teatru tańca i psychologii. Pisze, fotografuje i wspiera tych, którzy tego potrzebują.

Zapisuję się na webinary!

Webinary są dla Ciebie, jeśli:

  • wracasz do pracy po przerwie
  • straciłaś pracę w wyniku pandemii
  • chcesz zmienić pracę
  • potrzebujesz jasnych wytycznych jak skutecznie szukać wymarzonej pracy!

To wszystko możliwe dzięki wsparciu Fundacji BNP Paribas.

W tych działaniach wspiera nas nie tylko sama Fundacja, ale też dwie wolontariuszki:

  • Paulina Gede, Investment Compliance Analyst w BNP Paribas
  • Anna Wolke, Investment Compliance Analyst w BNP Paribas
Paulina Gede i Anna Wolke

Paulina Gede – mama Miłosza lat 4 i Poli lat 6 oraz Anna Wolke – mama Lenki lat 8, są aktywnymi zawodowo mamami. Postanowiły wspierać rodziców, którzy wracają do pracy po dłuższej nieobecności, co jak mówią, wiedzą, że nie jest łatwe. Swoją ścieżkę kariery od wielu lat związały z BNP Paribas Securites Services, gdzie mają możliwość rozwoju oraz samorealizacji. Cyklicznie wydają newsletter „Parents Inspire”, w którym dzielą się poradami rodzicielskimi i inspirują jak aktywnie spędzać czas z dziećmi.

Szczegóły organizacyjne

Na każdy z webinarów obowiązują oddzielne zapisy. Zachęcamy Cię do uczestnictwa we wszystkich spotkaniach, ale oczywiście rozumiemy, że nie zawsze będziesz mogła być “na żywo”. Dlatego też, jeśli zapiszesz się na spotkania online, otrzymasz później bezpłatny dostęp do nich, bez ograniczeń czasowych.

Kiedy?

Widzimy się zawsze o 21:00:

Każdy z webinarów potrwa ok. 1,5 godziny i oczywiście będzie również czas na zadawanie pytań!

Ważna informacja: aby otrzymać od nas powiadomienia i przypomnienia o webinarze prosimy o wyrażenie zgody na otrzymywanie od nas wiadomości, inaczej nie dostaniesz przypomnienia!

Zdjęcie główne: 123 rf

Zdjęcia Anny Łabno – Kucharskiej i Agnieszki Czmyr-Kaczanowskiej: Magda Trebert

Zdjęcie Natalii Gozdowskiej: archiwum prywatne

Zdjęcia Ani i Pauliny: BNP Paribas

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Anna Łabno - Kucharska
Jestem mamą mądrej indywidualistki. Posiadam doświadczenie w koordynacji projektów, prowadzeniu szkoleń oraz doradztwa. Uwielbiam spędzać czas z rodziną, podróżować, czytać książki i celebrować picie kawy. W "wolnym" czasie wspieram osoby chore onkologicznie.
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail