Czego szukasz

Składki ZUS na urlopie wychowawczym – co musisz wiedzieć

Kodeks pracy wyodrębnia trzy główne rodzaje urlopów związanych z rodzicielstwem: macierzyński, rodzicielski i wychowawczy. Czym różnią się te uprawnienia oraz jak wyglądają obowiązki składkowe pracownika, który decyduje się na skorzystanie z ostatniego z nich?

  • Daria Milewska - 29/11/2019
mama z dzieckiem w trakcie zabawy na kocu na podłodze

Urlop macierzyński, urlop rodzicielski – ile trwa i jakie wynagrodzenie przysługuje?

Urlop macierzyński w najbardziej typowym przypadku udzielany jest pracownicy po urodzeniu dziecka i trwa 20 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka). W jego trakcie pracownik pobiera zasiłek macierzyński. Jest to świadczenie wypłacane comiesięcznie przez ZUS, które w praktycznym wymiarze jest swoistym odpowiednikiem wynagrodzenia za pracę. W trakcie urlopu macierzyńskiego pracownik bowiem nie otrzymuje od pracodawcy żadnych świadczeń finansowych.

Urlop rodzicielski jest uprawnieniem pośrednim pomiędzy urlopem macierzyńskim a wychowawczym i trwa 32 tygodnie (przy urodzeniu jednego dziecka). Także i w jego trakcie pracownik otrzymuje zasiłek macierzyński z ZUS. Często więc w praktycznym i codziennym ujęciu nie rozróżnia się urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, traktując je jako jeden urlop trwający rok, w trakcie którego wypłacany jest zasiłek macierzyński.

Z dwóch powyższych urlopów korzysta większość pracowników. Po ich zakończeniu pracownik może powrócić do pracy lub może np. skorzystać z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Urlop wychowawczy – ile trwa i czy jest płatny?

Wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy, a pracownik może go wykorzystać w maksymalnie 5 częściach (nie musi zatem wykorzystać od razu całego przysługującego urlopu – ma na to czas do momentu ukończenia przez dziecko 6 roku życia).

Należy jednak pamiętać, że w trakcie urlopu wychowawczego pracownik nie otrzymuje z tego tytułu zasiłku, który byłby odpowiednikiem zasiłku macierzyńskiego, ani nie otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenia, gdyż nie świadczy na jego rzecz pracy.

Składki na ubezpieczenie społeczne w trakcie urlopu wychowawczego – kto je finansuje?

Pracownik, który zdecyduje się na skorzystanie z urlopu wychowawczego, jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym oraz zdrowotnym, finansowanym z budżetu państwa, pod warunkiem, że urlop ten jest jego jedynym tytułem do ubezpieczenia.

Oznacza to, że składka emerytalna, rentowa i zdrowotna pracownika na urlopie wychowawczym będzie finansowana z budżetu państwa dopóty, dopóki pracownik korzystający z urlopu wychowawczego nie uzyska innej podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym, tj. nie rozpocznie wykonywania pracy, zlecenia lub działalności gospodarczej.

Urlop wychowawczy – wszystko co powinnaś wiedzieć o urlopie wychowawczym

Czy mogę pracować w trakcie urlopu wychowawczego? Kto płaci składki ZUS?

W momencie zatem, gdy pracownik pomimo korzystania z urlopu wychowawczego zdecyduje się na świadczenie pracy, czy realizację umowy zlecenia albo założenie działalności gospodarczej, automatycznie wyłączy „pomocniczy” tytuł do ubezpieczenia jakim jest urlop wychowawczy (i to nawet, jeżeli pracownik nadal będzie z urlopu korzystał).

Krótko mówiąc – urlop wychowawczy jest ostatecznym tytułem do objęcia ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym i znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy pracownik nie dysponuje innym tytułem. Zatem jeżeli rodzic przebywający na urlopie wychowawczym podejmie pracę na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia albo rozpocznie prowadzenie własnej działalności gospodarczej, to składki przestaną być opłacane z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym (a więc przez państwo), a będą naliczane i opłacane od nowego tytułu – umowy o pracę, zlecenia lub działalności gospodarczej. Zatem będą obciążały, przynajmniej częściowo, pracownika-rodzica.

Czy na urlopie wychowawczym mogę pracować na umowę o dzieło?

Na marginesie zawsze warto pamiętać, że umowa o dzieło nie jest tytułem do objęcia ubezpieczeniem społecznym (nie podlega oskładkowaniu). Zatem jej zawarcie przez pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego nie spowoduje wyłączenia objęcia ubezpieczeniem z tytułu korzystania z tego urlopu.

W trakcie korzystania przez pracownika z urlopu wychowawczego, formalnym płatnikiem jego składek pozostaje pracodawca (mimo, że faktycznie finansowane są one z budżetu państwa).

Praca na urlopie wychowawczym – czy muszę ją zgłosić obecnemu pracodawcy?

Zatem pracownik ma obowiązek poinformowania pracodawcy o powstaniu innego tytułu do objęcia go ubezpieczeniem społecznym (np. o zawarciu przez pracownika umowy o pracę lub umowy zlecenia). Pozwoli to pracodawcy prawidłowo rozliczyć za pracownika składki i złożyć właściwe deklaracje składkowe.

Praca na urlopie wychowawczym – kto płaci składki ZUS?

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Daria Milewska
Adwokat oraz mama kilkunastomiesięcznej Basi – absolutnego wulkanu energii. Prowadzi kancelarię adwokacką w Warszawie pod marką Milewska Legal. Wspiera od strony prawnej polskich i zagranicznych przedsiębiorców, a także fundacje i stowarzyszenia. Prywatnie miłośniczka podróży, zumby i języków obcych.

Jak zmienić pracę na lepszą?

Teoretycznie masz wszystko – stabilną sytuację finansową, stałą pracę, zgraną rodzinę, spokój. A jednak raz na jakiś czas marzysz o zmianach i przede wszystkim są to fantazje o innej pracy. Czy wiesz, że nie jesteś sama? W wielu z nas drzemie ciche pragnienie odmiany zawodowego życia – czasem z powodu kiepskiego wynagrodzenia, czasami z racji męczącego systemu zmianowego. Warto próbować czegoś nowego, jednak zanim impulsywnie złożysz wypowiedzenie – przeczytaj.
  • Karolina Wojtaś - 27/11/2019
kobieta siedzi w pracy przy biurku

Czy w ogóle powinnaś coś zmieniać?

Być może jest tak, że poruszałaś temat z bliskimi – wiele z nas to robi. Kiedy jednak przedstawiamy swoje nieśmiałe plany albo marzenia, nierzadko słyszymy: „No co ty! Ciesz się, że masz stałą pracę!” albo „Nigdzie nie jest dobrze, więc lepiej się trzymaj tego, co już znasz”. Po takich poradach nierzadko zaczynamy mieć wątpliwości i zastanawiamy się, czy przypadkiem te całe plany to nie nasza fanaberia. Niesłusznie!

Zdobywanie nowych doświadczeń jest bardzo ważne. Ważne są też zmiany na różnych etapach życia. Dzięki nim się rozwijamy, jesteśmy bardziej otwarte, wciąż się uczymy. Przede wszystkim jednak przeskakujemy coraz wyżej na swojej wewnętrznej drabinie oczekiwań. Pomyśl o swojej pierwszej pracy – na pewno myślisz o niej z uśmiechem na twarzy i dziś wydaje Ci się niedorzeczne, że miałabyś wciąż w niej tkwić. Za kilka lat podobnie może być z obecnym stanowiskiem.

Badania dowodzą, że na zmiany otwiera się coraz więcej Polek. Najnowszy raport firmy Randstad (Monitor Rynku Pracy) wskazuje, że aż 31% ankietowanych zamierza zmienić pracę w ciągu najbliższych 6 miesięcy. Z kolei z badania Confidence Index wynika, że aż 6 na 10 uczestników badania jest przekonanych, że znajdzie pracę w czasie nieprzekraczającym 3 miesiące. Warto zarazić się tą otwartością i optymizmem. Jeśli jednak wciąż nie jesteś przekonana, czy to na pewno dobry pomysł, odpowiedz sobie na kilka pytań:

  • Czy coraz trudniej „zbierasz się” do pracy?
  • Czy masz wrażenie, że współpracownicy coraz mocniej cię drażnią albo w coraz większym stopniu nie dogadujesz się z nimi?
  • Czy masz wrażenie, że zjada cię stres i ma to związek z pracą?
  • Czy Twoja droga do awansu jest zablokowana albo niezwykle trudna?
  • Czy masz poczucie, że już niczego się nie uczysz, a przez to – nie rozwijasz?
  • Czy przypuszczasz, że jesteś wypalona zawodowo?

Jeśli na większość pytań odpowiedziałaś „tak”, to wszystko wskazuje na to, że zmiana miejsca pracy będzie dobrym pomysłem. Nie myśl, że to „tylko praca” – przecież obowiązkom zawodowym poświęcamy znaczną część życia!

Jak zmienić pracę na lepszą?

Pozytywne nastawienie i otwartość na zmianę to jedno – trzeba jeszcze pamiętać o solidnym planie. To właśnie dzięki niemu nie tylko zmienisz pracę na rzeczywiście lepszą, ale też zrobisz to w sposób bezpieczny. Oto, o czym powinnaś pamiętać.

Zastanów się dobrze nad tym, co konkretnie jakich chcesz zmian? „Inna praca” to zdecydowanie za mało. Musisz zastanowić się, co konkretnie chcesz zmienić. Czy będzie to system godzinowy? Wynagrodzenie? Atmosfera? A może przede wszystkim pragniesz możliwości dalszego rozwoju? Przemyśl to dokładnie i wyznacz swój priorytet. To na tej podstawie będzie wybierała oferty.

Szukaj bezpiecznie

Szukanie w sposób bezpieczny to takie, dzięki któremu nie zostaniesz ostatecznie bez żadnej pracy. A zatem po pierwsze – sprawdź okres wypowiedzenia, jaki Cię obowiązuje. Po drugie, nie rzucaj nagle pracy, tylko szukaj nowej, pracując na „starym” stanowisku. Po trzecie, nie mów nikomu (dosłownie nikomu – nawet współpracownikom, z którymi jesteś blisko), że planujesz jakiekolwiek zmiany na tym polu.

W końcu po czwarte, nigdy nie wręczaj pracodawcy wypowiedzenia, dopóki nie będziesz miała podpisanej nowej umowy. Nie daj się zwieść ustnym obietnicom i zapewnieniom – z nimi naprawdę różnie bywa.

Wysyłaj oferty tylko na interesujące Cię stanowiska

Wielka chęć zmian może spowodować, że wpadniesz w pułapkę pt. „Nastawiłam się, chcę już coś zmienić, w sumie ta oferta to nie spełnienie marzeń, ale zawsze coś innego”. Kiedy najdą Cię takie myśli, przypomnij sobie, jaki jest Twój cel. I wysyłaj oferty tylko na takie stanowiska, które są z nim zgodne.

Szukaj w wolnym czasie – nie zniechęcaj się

Szukanie pracy tą metodą może trochę trwać. Początkowo będziesz oczywiście nastawiona bardzo pozytywnie i z chęcią będziesz przeglądać oferty. Jednak z czasem entuzjazm spanie. Nie rezygnuj jednak. Poświęcaj wertowaniu ofert pewną część wolnego czasu, niech jest to Twój obowiązkowy element dnia.

Ustal sobie odpowiedzi na pytania rekrutacyjne

Nie ukrywaj przed nowym pracodawcą, że jesteś zatrudniona w innym miejscu i przygotuj się na związane z tym pytania. Pamiętaj jednak, żeby nie mówić źle o swojej firmie. Nie mów: „Nie dogaduję się z pracownikami, są kłótliwi i leniwi”. Zamiast tego powiedz: „Bardzo chciałabym poznać nowych ludzi, myślę, że odświeżanie zespołu raz na jakiś czas to wielka korzyść dla firmy”.

Działaj – uda Ci się!

Stabilna, pewna praca to bardzo ważna rzecz. Ale niewykluczone, że kolejna też taka będzie, a w dodatku będziesz się w niej rozwijać albo w końcu więcej zarabiać. Dlatego nie wahaj się – działaj powoli, bezpiecznie, ale też stanowczo, a prawdopodobnie okaże się, że to była naprawdę dobra decyzja.

Poznaj dylematy kobiet wracających do pracy po przerwie!

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Karolina Wojtaś
Mama, żona, psycholog i redaktor. Spełniona zawodowo dzięki miłości do pisania, szczęśliwa prywatnie dzięki mężowi i dwóm cudownym synom. W krótkim czasie "tylko dla siebie” czyta, szyje… albo znowu pisze.

Praca dodatkowa a urlop macierzyński

Czy będąc na urlopie macierzyńskim możesz pracować w drugiej firmie na zlecenie kilka godzin tygodniowo? Poznaj odpowiedź naszego eksperta!
  • Aneta Szczycińska - 25/11/2019
młoda mama pracuje w domu z dzieckiem

Pytanie od Czytelniczki

Pracuję na etat w jednej firmie, a na umowę zlecenie w drugiej. Wkrótce urodzę dziecko. Czy na urlopie macierzyńskim mogę pracować w firmie, gdzie mam umowę zlecenie? Bardzo lubię tę pracę i zajmuje mi w sumie tylko 4 godziny tygodniowo.

Na pewno nie będzie kolidowała z opieką nad dzieckiem, bo córkę będę mogła wziąć ze sobą. Czy osoba pobierająca zasiłek macierzyński i przebywająca na urlopie macierzyńskim może równocześnie pracować na zlecenie w innej firmie? Proszę o odpowiedź.

Odpowiedź eksperta

W przepisach prawa pracy nie istnieje formalny zakaz świadczenia usług na rzecz innego podmiotu w ramach stosunku cywilnoprawnego przez pracownicę korzystającą z urlopu macierzyńskiego.

W czasie urlopu macierzyńskiego pracownica może podjąć dodatkową pracę zarobkową na podstawie umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia, agencyjnej, o dzieło), zawartej z własnym pracodawcą lub też z innym podmiotem.

Pracownica, która oprócz pobierania zasiłku macierzyńskiego posiada jeszcze inny tytuł do ubezpieczeń, tj. ww. umowę zlecenia bądź inną umowę cywilnoprawną podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego.

Kobieta pobierająca zasiłek macierzyński może jednak dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym także z pozostałych, wszystkich lub wybranych, tytułów (art. 9 ust. 1c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Podsumowanie

Jeśli zatem kobieta jednocześnie otrzymuje zasiłek macierzyński i pracuje na zlecenie to tytuł do ubezpieczeń się nie zmienia, tzn. dalej jest nim pobierany zasiłek.

Natomiast może ona przystąpić dobrowolnie do ubezpieczeń emerytalno-rentowych z umowy zlecenia. Jeśli zaś chodzi o ubezpieczenie zdrowotne to jest ono zawsze przymusowe.

Podstawa prawna:
• Co do posiadania innego tytułu do ubezpieczenia: Art. 9 Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998 r. (t. j. z dnia 25.09.2017, Dz. U. 2017 r. poz. 1778).
• Co do macierzyńskiego (w poniższych przepisach traktujących o urlopie macierzyńskim/rodzicielskim brak zakazu): 180-184 Kodeksu pracy z dnia 26.06.1974 r. (t.j. z dnia 12.01.2018 r., Dz.U. z 2018 r., poz. 108)

A może chcesz wiedzieć jak założyć działalność na macierzyńskim?

Zdjęcie: Storyblocks.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Aneta Szczycińska
Radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, mama trzech uroczych córeczek, prowadzi jednoosobową kancelarię prawną. Miłośniczka filmów Woody’ego Allena, Audrey Hepburn, teatru, kulinarnych eksperymentów, podróży, przez długie lata aktywna harcerka.
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail