Czego szukasz

Składki ZUS na urlopie wychowawczym – co musisz wiedzieć

Kodeks pracy wyodrębnia trzy główne rodzaje urlopów związanych z rodzicielstwem: macierzyński, rodzicielski i wychowawczy. Czym różnią się te uprawnienia oraz jak wyglądają obowiązki składkowe pracownika, który decyduje się na skorzystanie z ostatniego z nich?

mama z dzieckiem w trakcie zabawy na kocu na podłodze

Urlop macierzyński, urlop rodzicielski – ile trwa i jakie wynagrodzenie przysługuje?

Urlop macierzyński w najbardziej typowym przypadku udzielany jest pracownicy po urodzeniu dziecka i trwa 20 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka). W jego trakcie pracownik pobiera zasiłek macierzyński. Jest to świadczenie wypłacane comiesięcznie przez ZUS, które w praktycznym wymiarze jest swoistym odpowiednikiem wynagrodzenia za pracę. W trakcie urlopu macierzyńskiego pracownik bowiem nie otrzymuje od pracodawcy żadnych świadczeń finansowych.

Urlop rodzicielski jest uprawnieniem pośrednim pomiędzy urlopem macierzyńskim a wychowawczym i trwa 32 tygodnie (przy urodzeniu jednego dziecka). Także i w jego trakcie pracownik otrzymuje zasiłek macierzyński z ZUS. Często więc w praktycznym i codziennym ujęciu nie rozróżnia się urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, traktując je jako jeden urlop trwający rok, w trakcie którego wypłacany jest zasiłek macierzyński.

Z dwóch powyższych urlopów korzysta większość pracowników. Po ich zakończeniu pracownik może powrócić do pracy lub może np. skorzystać z urlopu wychowawczego w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Urlop wychowawczy – ile trwa i czy jest płatny?

Wymiar urlopu wychowawczego wynosi 36 miesięcy, a pracownik może go wykorzystać w maksymalnie 5 częściach (nie musi zatem wykorzystać od razu całego przysługującego urlopu – ma na to czas do momentu ukończenia przez dziecko 6 roku życia).

Należy jednak pamiętać, że w trakcie urlopu wychowawczego pracownik nie otrzymuje z tego tytułu zasiłku, który byłby odpowiednikiem zasiłku macierzyńskiego, ani nie otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenia, gdyż nie świadczy na jego rzecz pracy.

Składki na ubezpieczenie społeczne w trakcie urlopu wychowawczego – kto je finansuje?

Pracownik, który zdecyduje się na skorzystanie z urlopu wychowawczego, jest objęty ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym oraz zdrowotnym, finansowanym z budżetu państwa, pod warunkiem, że urlop ten jest jego jedynym tytułem do ubezpieczenia.

Oznacza to, że składka emerytalna, rentowa i zdrowotna pracownika na urlopie wychowawczym będzie finansowana z budżetu państwa dopóty, dopóki pracownik korzystający z urlopu wychowawczego nie uzyska innej podstawy do objęcia ubezpieczeniem społecznym, tj. nie rozpocznie wykonywania pracy, zlecenia lub działalności gospodarczej.

Urlop wychowawczy – wszystko co powinnaś wiedzieć o urlopie wychowawczym

Czy mogę pracować w trakcie urlopu wychowawczego? Kto płaci składki ZUS?

W momencie zatem, gdy pracownik pomimo korzystania z urlopu wychowawczego zdecyduje się na świadczenie pracy, czy realizację umowy zlecenia albo założenie działalności gospodarczej, automatycznie wyłączy „pomocniczy” tytuł do ubezpieczenia jakim jest urlop wychowawczy (i to nawet, jeżeli pracownik nadal będzie z urlopu korzystał).

Krótko mówiąc – urlop wychowawczy jest ostatecznym tytułem do objęcia ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym i znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy pracownik nie dysponuje innym tytułem. Zatem jeżeli rodzic przebywający na urlopie wychowawczym podejmie pracę na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenia albo rozpocznie prowadzenie własnej działalności gospodarczej, to składki przestaną być opłacane z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym (a więc przez państwo), a będą naliczane i opłacane od nowego tytułu – umowy o pracę, zlecenia lub działalności gospodarczej. Zatem będą obciążały, przynajmniej częściowo, pracownika-rodzica.

Interesują Cię kwestie prawne związane z macierzyństwem?

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymaj cały zestaw prawnych artykułów na każdy etap macierzyństwa.

Zapisując się na newsletter, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych na zasadach określonych w polityce prywatności. W każdej chwili zgodę możesz wycofać.

Czy na urlopie wychowawczym mogę pracować na umowę o dzieło?

Na marginesie zawsze warto pamiętać, że umowa o dzieło nie jest tytułem do objęcia ubezpieczeniem społecznym (nie podlega oskładkowaniu). Zatem jej zawarcie przez pracownika korzystającego z urlopu wychowawczego nie spowoduje wyłączenia objęcia ubezpieczeniem z tytułu korzystania z tego urlopu.

W trakcie korzystania przez pracownika z urlopu wychowawczego, formalnym płatnikiem jego składek pozostaje pracodawca (mimo, że faktycznie finansowane są one z budżetu państwa).

Praca na urlopie wychowawczym – czy muszę ją zgłosić obecnemu pracodawcy?

Zatem pracownik ma obowiązek poinformowania pracodawcy o powstaniu innego tytułu do objęcia go ubezpieczeniem społecznym (np. o zawarciu przez pracownika umowy o pracę lub umowy zlecenia). Pozwoli to pracodawcy prawidłowo rozliczyć za pracownika składki i złożyć właściwe deklaracje składkowe.

Praca na urlopie wychowawczym – kto płaci składki ZUS?

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Adwokat oraz mama kilkunastomiesięcznej Basi – absolutnego wulkanu energii. Prowadzi kancelarię adwokacką w Warszawie pod marką Milewska Legal. Wspiera od strony prawnej polskich i zagranicznych przedsiębiorców, a także fundacje i stowarzyszenia. Prywatnie miłośniczka podróży, zumby i języków obcych.
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie