Czego szukasz

Elastyczny bądź jak guma

Bezpowrotnie minęły czasy, gdy zawód wyuczony w szkole plus doświadczenie zdobyte w czasie pracy pozwalały bezpiecznie doczekać do emerytury na jednym stanowisku. Tempo zmian otaczającego nas świata wymusza ciągłe dokształcanie się, dopasowywanie się do zmieniających się warunków.

Najnowsze opracowania wskazują, że młodzi ludzie wchodzący dziś na rynek pracy muszą się liczyć z perspektywą zmiany pracy nie kilka, ale nawet kilkanaście razy w trakcie swojej aktywności zawodowej. I nie chodzi tylko o zmianę pracodawcy, ale i o zmianę wykonywanych czynności, zadań. Powodem jest rozwój technologiczny, rozwój sfery usług, oraz konieczność dostosowywania się firm do wymagań odbiorców ich produktów, usług, konieczność błyskawicznego dopasowywania się do warunków rynkowych. Jest to więc wyzwanie zarówno dla pracodawców, jak i dla pracowników. Obie strony muszą wypracować model „współpracy” zapewniający korzyści, satysfakcję każdej z nich.

Godzenia ognia z wodą

Tak narodziła się idea flexicurity łącząca w sobie elastyczność (flexibility) i bezpieczeństwo (security). Rzecz w tym, by pracownik stale się doskonalił, rozwijał i tym samym stawał się „atrakcyjniejszy” na rynku pracy. Niejako w zamian za trud włożony w samodoskonalenie się będzie miał większe szanse na znalezienie atrakcyjnego zajęcia, awans zawodowy.
Z kolei pracodawca, stosując elastyczne formy zatrudnienia (np. praca zdalna w domu, powierzenie realizacji konkretnych projektów, praca na zastępstwo), zyskuje optymalizację zatrudnienia, ścisłe dopasowanie go aktualnych do potrzeb i dzięki temu może zaproponować atrakcyjne wynagrodzenie. Model ten ułatwia godzenie życia zawodowego z prywatnym, np. kobietom wychowującym małe dzieci, osobom w podeszłym wieku.

Bezpieczeństwo w modelu flexicurity to nie pewność pracy na danym stanowisku do emerytury, ale mnogość szkoleń, możliwości dokształcania się podsuwanych przez koordynatorów różnych programów. Wyższe kwalifikacje, skłonność do zmian oznaczają większą atrakcyjność w oczach pracodawców. Zabezpieczenia socjalne mają dawać poczucie bezpieczeństwa, by zmiany na rynku pracy były postrzegane jako szansa rozwoju osobistego a nie zagrożenie wypychające na margines życia.

Liderami w urzeczywistnianiu idei flexicurity (zapisanej w przyjętej na początku lat 90. XX w. Strategii Lizbońskiej, która ma uczynić gospodarkę europejską bardziej konkurencyjną i innowacyjną) są Dania i Holandia. W tych krajach pracodawcy i związki zawodowe porozumieli się, co do skrócenia okresu wypowiedzeń, zasad ustalania wynagrodzeń pracowników tymczasowych, możliwości zatrudniania w niepełnym wymiarze, a państwo podjęło liczne działania aktywizujące bezrobotnych, skłaniające obywateli do podnoszenia swoich kwalifikacji.

Długa droga

W Polsce idea flexicurity to niestety wciąż jeszcze nowinka, ciekawostka, o której część osób słyszało, ale nie wie jak ją zastosować w praktyce. Stąd realizowanych jest wiele akcji informacyjnych, programów, które mają przybliżyć założenia flexicurity pracodawcom i pracownikom. Kryzys, czyli czas, gdy bardzo cenne są możliwości elastyczne reagowania na zmiany na rynku, może przyczynić się do szybkiego upowszechnienia się tej idei w Polsce. Ważne, by związane z nią korzyści dostrzegli przedsiębiorcy i szukający pracy, by państwo stworzyło ramy prawne, różnorodne możliwości dokształcania się.

O skali zmian, które przed nami świadczą poniższe liczby. Zaledwie 9 proc. polskich przedsiębiorstw wykorzystuje elastyczne formy pracy (telepraca, praca w niepełnym wymiarze itp.). Dla ok. 80 proc. Polaków czas pracy wynika z reguł ustanowionych przez pracodawcę, podczas gdy w Szwecji, Danii czy Holandii odsetek ten wynosi ok. 40 proc. W systemie part-time pracuje ok. 13 proc. Polek i aż 74 proc. Holenderek, 40 proc. Szwedek i ponad 30 proc. Dunek. Tylko ok. 5-6 proc. dorosłych Polaków dokształca się. Średnia dla Unii Europejskiej wynosi 10 proc.
W kolejnych tekstach przedstawimy praktyczne rozwiązania stosowane w różnych krajach i polskich firmach, które zdecydowały się na wdrożenie rozwiązań flexicurity.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Absolwent Wydziału Prawa i Administracji UJ. Pracował jako dziennikarz, Kierownik Biura Prasowego Małopolskiego Urzędu Marszałkowskiego i Rzecznik Prasowy Grupy Nowy Styl. Obecnie freelancer, właściciel firmy Skład Faktów.
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie