Czego szukasz

Zwolnienie na dziecko – komu przysługuje opieka na zdrowe dziecko?

Jednym z uprawnień związanych z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę jest możliwość zwolnienia od pracy na tzw. „opiekę”. Kto może skorzystać z takiego zwolnienia? Czy tylko rodzic pracujący ma do tego prawo? A co jeśli mama jest w domu z dzieckiem, a tata chciałby jej pomóc, czy dostanie wolne od pracy? Ile wolnego można dostać na dziecko?

  • Magdalena Maziarz - 14/03/2017
tata z córką przytuleni

Zwolnienie od pracy „na opiekę”

Jednym z uprawnień związanych z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę jest możliwość zwolnienia od pracy na tzw. „opiekę”. Możliwość ta wynika z art. 188 kodeksu pracy.

Kto może skorzystać ze zwolnienia „opieka na dziecko zdrowe”?

Z powyższej możliwości mogą skorzystać pracownicy wychowujących co najmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat. Ustawodawca w przepisach dotyczących opieki, posługuje się pojęciem „pracownik”, zatem przepisy te dotyczą osób pozostających w stosunku pracy, pod warunkiem, że zajmują się one wychowaniem dziecka.

Możliwość ta dotyczy nie tylko rodziców, ale także pracowników nie będących rodzicami, w tym pracowników niezwiązanych z dzieckiem więzią formalnej opieki lub przysposobienia, lecz wychowujących dziecko.

Oboje rodzice są pracownikami

W sytuacji, gdy oboje opiekunów zatrudnionych jest na podstawie umowy o pracę, ze zwolnienia może korzystać tylko jeden z opiekunów.

Uprawnieni mogą skorzystać z tego uprawnienia np. po jednym dniu. Przepisy kodeksu pracy nie regulują sposobu rozwiązywania kolizji między dwiema uprawnionymi osobami. Obowiązuje więc reguła pierwszeństwa złożenia wniosku o zwolnienie od pracy w celu opieki nad dzieckiem, przysługujące w danym roku kalendarzowym.

Prawo do opieki i wymiar tego prawa przysługuje bez względu na to, jakimi możliwościami czasowymi w zakresie opieki nad dzieckiem dysponuje drugi z opiekunów.

Jeżeli więc pracownik zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy przysługuje mu zwolnienie w wymiarze 2 dni albo 16 godzin, nawet jeżeli drugi rodzic/opiekun jest zatrudniony w niższym wymiarze czasu pracy.

Ta zasada stosowana jest odpowiednio w sytuacji odwrotnej. Z tym, że dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy zwolnienie udzielane w wymiarze godzinowym jest ustalane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, a niepełną godzinę zwolnienia zaokrągla się do pełnej godziny.

Tylko jeden z rodziców jest pracownikiem

Jeżeli, dziecko ma zapewnioną opiekę niepracującego rodzica lub opiekuna, nie stanowi to przeszkody w udzieleniu pracownikowi zwolnienia z tytułu wychowywania dziecka w wieku do 14 lat. Nie ma znaczenia dla możliwości skorzystania z prawa to, czy drugi z rodziców pozostaje w zatrudnieniu, czy nie. Tak samo jak bez znaczenia jest to, czy drugi z rodziców znajduje się na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim, wychowawczym czy ojcowskim i tym samym sprawuje nad dzieckiem opiekę.

Zaznaczyć należy, że dni wolne nie muszą być wykorzystane na czynności bezpośrednio opiekuńcze. Wychowywanie dzieci wymaga często czynności pośrednio związanych ze sprawowaniem opieki, np. konieczność wykonania czynności dotyczących dziecka w urzędzie.

Przykłady:

Przykład 1 – zajmowanie się wychowaniem dziecka:

Pracownica mieszka z partnerem i jego 11-letnim dzieckiem z innego związku. Pracownica nie przysposobiła formalnie dziecka ani formalnie nie przyjęła go na wychowanie i utrzymanie. Pracownica złożyła wniosek o zwolnienie z pracy na podstawie art. 188 kodeksu pracy. Pracownicy przysługuje zwolnienie, ponieważ na co dzień faktycznie zajmuje się wychowaniem dziecka, mimo braku więzi prawnych.

Przykład 2 – babcia nie wychowująca wnuków:

Córka zamieszkująca z 12-letnim dzieckiem w innym mieście niż jej rodzice, poprosiła swoją mamę (babcię dziecka) o pilnowanie dziecka podczas jego całodniowych zawodów. Babcia dziecka złożyła wniosek do swojego pracodawcy o zwolnienie z pracy na podstawie art. 188 kodeksu pracy. Babci dziecka nie zostanie przyznane takie zwolnienie, ponieważ faktycznie nie zajmuje się na co dzień wychowaniem wnuczka.

Przykład 3 – drugi z rodziców stale przebywa w domu:

Pracownik złożył pracodawcy wniosek o zwolnienie z pracy, w związku z tym, że wychowuje 3-letnie dziecko. Żona pracownika jest na urlopie wychowawczym i stale przebywa w domu. Pracownikowi przysługuje zwolnienie z pracy, ponieważ brak możliwości sprawowania opieki przez innego członka rodziny nie jest wymagany w przypadku tego zwolnienia.

Podstawa prawna art. 188, art. 1891 Kodeksu pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 1666).

Zobacz także: Opieka na dziecko – na czym polega i komu przysługuje?

Zdjęcie: Pixabay.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Magdalena Maziarz
Radca prawny z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze prawnej przedsiębiorców i osób fizycznych. Obecnie związana z administracją publiczną. Prywatnie lubi historię współczesną oraz turystykę kulinarną.
Podyskutuj

Jak prawidłowo wypełnić JEDZ?

Błąd polegający na wpisaniu w wymaganym polu numeru identyfikacji podatkowej „Numer VAT” numeru niepoprzedzonego prefiksem PL nie musi być w żaden sposób konwalidowany. Jest to brak natury formalnej. W obrocie krajowym polski wykonawca w ogóle nie ma obowiązku wskazywania prefiksu PL.
  • Zofia Kowalska - 21/06/2019

Problem

Zgodnie z instrukcją wypełniania jednolitego europejskiego dokumentu zamówienia z 14 lutego 2018 r. zamieszczoną na stronie UZP w części II „Informacje dotyczące wykonawcy” w przypadku wykonawców posługujących się numerem VAT należy wpisać NIP poprzedzony symbolem PL.

Jak prawidłowo postąpić, jeśli ofertę złożył wykonawca, który posługuje się numerem VAT i który wpisał w wyznaczonym miejscu numer identyfikacji podatkowej, ale niepoprzedzony symbolem PL, tak jak nakazuje Instrukcja. Czy w związku z tym zamawiający może uznać, że miejsce „Numer VAT” zostało prawidłowo wypełnione, czy powinien wezwać wykonawcę do uzupełnienia JEDZ w powyższym zakresie?

Rozwiązanie

Wykonawca w postępowaniach o wartości powyżej progów unijnych zgodnie z art. 25a ust. 2 Prawo zamówień publicznych jest zobowiązany złożyć oświadczenie w postaci jednolitego dokumentu. Zgodnie z formularzem stanowiącym załącznik do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2016/7 z 5 stycznia 2016 r. (Dz. Urz. UE nr L 3 z 6 stycznia 2016 r.) w sprawie Jednolitego Europejskiego Dokumentu Zamówienia (JEDZ), wykonawcy wypełniają odpowiednio część II:

  • A (informacje ogólne),
  • B (informacje dotyczące osób reprezentujących),
  • C (informacje dotyczące podmiotów trzecich),
  • D (informacje dotyczące podwykonawców), oraz części od III do VI formularza.

W części I A (JEDZ) wykonawca jest zobowiązany uzupełnić informacje dotyczące numeru VAT. W formularzu należy wpisać „Numer VAT, jeżeli dotyczy” lub alternatywnie: „Jeżeli numer VAT nie ma zastosowania, proszę podać inny krajowy numer identyfikacyjny, jeżeli jest wymagany i ma zastosowanie”.

Co zrobić z niekompletnym JEDZ? Sprawdź >>

To oznacza, zgodnie z zamieszczonym komentarzem do wypełniania JEDZ dostępnym na stronie UZP, że wykonawcy posługujący się numerem VAT powinni wpisać ten numer (numer identyfikacji podatkowej poprzedzony symbolem PL). Zatem wykonawca jest zobowiązany uzupełnić JEDZ o informacje w zakresie numeru identyfikacji podatkowej poprzedzonego symbolem PL (gdy posługuje się numerem VAT) bądź numeru, którym posługuje się w związku z prowadzoną działalnością (np. REGON).

Natomiast osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej będące wykonawcami zamieszczają numer ewidencyjny PESEL, jeżeli posługują się nim do celów podatkowych.

Zauważyć należy, że przedsiębiorcy nadawany jest unikatowy numer identyfikacji podatkowej – NIP. Jest to dziesięciocyfrowy numer identyfikacji podatkowej. Jeśli do numeru NIP dodamy symbol (prefiks) PL, stanie się on jednocześnie numerem identyfikacji podatkowej VAT UE.

W obrocie krajowym NIP z prefiksem PL nie jest obowiązkowy, aby zaś móc używać prefiksu PL, konieczna jest osobna rejestracja. Podmioty zarejestrowane w kraju jako podatnicy VAT czynni, będący równocześnie zarejestrowanymi podatnikami VAT UE, nie powinny tym samym w transakcjach krajowych posługiwać się numerem identyfikacji podatkowej zawierającym prefiks PL.

Zgodnie z art. 97 ust. 10 ustawy o VAT krajowi podatnicy VAT są zobowiązani do posługiwania się NIP z przedrostkiem PL w przypadku dokonywania wewnątrzwspólnotowego nabycia, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub przy nabywaniu usług, o których mowa w art. 28 ust. 3, 4, 6 i 7 ustawy o VAT. Wobec powyższego można stwierdzić, iż ujęcie w treści JEDZ prefiksu PL ma charakter wyłącznie informacyjny i dotyczy wyłącznie sytuacji wskazanych powyżej.
Jego brak zaś nie będzie stanowił błędu w rozumieniu art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, który prowadziłby do konieczności wezwania wykonawcy do złożenia ponownie formularza JEDZ poprawionego o wpis w postaci prefiksu PL.

Więcej o jednolitym europejskim dokumencie zamówienia na www.portalzp.pl

Andrzej Łukaszewicz – konsultant Polskiego Związku Rzeczoznawców Zamówień Publicznych, prowadzi szkolenia zarówno dla zamawiających, jak i wykonawców, reprezentuje przed KIO, ekspert Portalu Zamówień Publicznych i Prywatnych www.portalzp.pl

Materiał powstał we współpracy z partnerem portalu.

Zdjęcie: Pixabay.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Zofia Kowalska

Jak wprowadzić równowagę między życiem rodzinnym a zawodowym?

13 czerwca państwa Unii Europejskiej przyjęły dyrektywę, która ma sprawić, że ojcowie poprzez urlopy rodzicielskie będą bardziej zaangażowani w opiekę nad dziećmi zaraz po narodzinach. Ma to się przyczynić do większej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów.
  • Ewa Moskalik - Pieper - 21/06/2019
rodzina na spacerze

Równowaga między życiem rodzinnym a zawodowym

Jeszcze w czerwcu 2018 r. Polska była przeciwna zawartemu kompromisowi za względu na klauzulę, która nakazuje dzielenie się urlopem rodzicielskim między ojcem i matką. W Polsce urlop taki może, ale nie musi być przekazywany. W tym roku przedstawiciel władz z Warszawy wstrzymał się od głosu. Komisja Europejska proponowała, że ojcowie będą musieli wykorzystać 4 miesiące urlopu rodzicielskiego. Niewykorzystany urlop miał przepadać i nie mógł być przekazany drugiemu rodzicowi.

Państwa członkowskie wpłynęły na zmianę przepisów

Z taką propozycją Komisji Europejskiej nie zgodziły się państwa członkowskie i przegłosowana w tym roku dyrektywa zakłada indywidualne prawo do czterech miesięcy urlopu rodzicielskiego, z których dwa nie będą mogły ulec przeniesieniu na drugiego rodzice. Niewykorzystany przez ojca płatny urlop przepadnie.

Urlop ojcowski po urodzeniu się dziecka

Inną, nową propozycją ma być urlop ojcowski, (nie w Polsce), który ma wynosić przynajmniej 10 dni roboczych w okresie narodzin dziecka i być on płatny w takiej samej wysokości, jaką prawo UE obecnie przewiduje dla urlopu macierzyńskiego.

Work-life balance

Ta dyrektywa i propozycje Komisji Europejskiej dotyczące równowagi między życiem zawodowym i prywatnym mają zwiększyć uczestnictwo kobiet w rynku pracy oraz być kolejnym krokiem w promowaniu równości kobiet i mężczyzn w UE. Na chwilę obecną nie ma zbyt wielu inicjatyw zachęcających mężczyzn do korzystania z urlopu rodzicielskiego czy ojcowskiego. Dzięki takim propozycjom kobiety mają szansę być mniej obarczone niepłatną pracą i zyskają więcej czasu na płatne zatrudnianie się. Mogłoby to tez pomóc zmniejszyć różnicę w wynagradzaniu kobiet i mężczyzn.

Urlop opiekuńczy

Jeszcze jedną propozycją ma być urlop opiekuńczy dla pracowników, którzy z powodów zdrowotnych muszą zajmować się swoimi krewnymi. Taki urlop ma wynosić rocznie pięć dni roboczych. Kraje członkowskie będą mogły określić inny okres referencyjny oraz decydować, czy urlop przyznawać na zasadzie indywidualnej i na jakich ewentualnych dodatkowych warunkach.

Parlament Europejski przegłosował te regulacje 4 kwietnia. Proces legislacyjny na poziomie unijnym zakończy się w momencie przyjęcia ich przez Radę Unii Europejskiej. 20 dni po jej opublikowaniu w dzienniku urzędowym dyrektywa wejdzie w życie. Państwa członkowskie będą miały trzy lata na wprowadzenie jej zapisów do prawa krajowego.

Źródło: businessinsider.com

Zdjęcie: Storyblocks.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Ewa Moskalik - Pieper
Redaktor portalu Mamo Pracuj. Prywatnie spełniona, pełnoetatowa mama dwóch wspaniałych synów i żona, starająca się znaleźć swój patent na work - life balance. Absolwentka UJ. Miłośniczka kina, muzyki i książek.
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail