Czego szukasz

Prawa mamy na umowie cywilnoprawnej lub samozatrudnionej

Jakie prawa mają mamy, które pracują na tzw. „umowach śmieciowych”? Czy przysługuje im urlop macierzyński, albo płatne zwolnienie lekarskie? A co z tymi, które prowadzą własne firmy? Prezentujemy Wam zbiór najważniejszych zagadnień dotyczących tego tematu.

  • Aneta Szczycińska - 18/05/2018

Kodeks pracy a tzw. „umowy śmieciowe”

Wszelkie gwarancje prawne związane z rodzicielstwem przewidziane w przepisach prawa pracy zarezerwowane są tylko dla pracowników, tj. dla osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Tzw. „umowy śmieciowe” to umowy cywilnoprawne, takie jak np. umowa o dzieło, umowa zlecenia bądź inna umowa o świadczenie usług. Do umów tych nie stosuje się przepisów Kodeksu pracy, a wzajemne stosunki między stronami reguluje zawarta miedzy nimi umowa oraz przepisy Kodeksu cywilnego.

Na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej nie powstaje stosunek pracodawca – pracownik. Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy zlecenia jest wykonanie określonej czynności prawnej (odpłatnie lub nieodpłatnie).

Pracownik-rodzic

Zatrudnione na podstawie umowy o pracę mamy oraz przyszłe mamy korzystają m.in. z ochrony stosunku pracy w czasie ciąży, urlopu macierzyńskiego oraz prawa do urlopu wychowawczego.

Ponadto przysługuje im zwolnienie od pracy na opiekę nad dzieckiem do lat 14 i chociażby przerwy w pracy na karmienie piersią. Młodej mamy nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych, ani w porze nocnej, a także delegować poza stałe miejsce pracy.

Powyższy katalog uprawnień jakie przysługują rodzicom mającym status pracownika w rozumieniu Kodeksu pracy nie jest kompletny, ale jakże znaczący.

Czy coś się mamom z umowy cywilnoprawnej należy?

Osoba zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej nie korzysta ze szczególnej ochrony stosunku pracy.

Nie przysługuje jej też urlop macierzyński ani urlop wychowawczy, gdyż są to świadczenia gwarantowane wyłącznie przepisami Kodeksu pracy.

Ubezpieczenia społeczne a umowy cywilnoprawne

Umowa zlecenia podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu wtedy, gdy zleceniobiorca jest równocześnie zatrudniony u zleceniodawcy na podstawie umowy o pracę oraz gdy umowa zlecenia jest jedynym tytułem do ubezpieczenia (tzn. osoba nie zawarła innej umowy zlecenia i nie zawarła umowy o pracę).

Od 1 stycznia 2016 r. istnieje obowiązek odprowadzania składek do ZUS od wszelkich umów zleceń do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zleceniobiorca, który uzyskuje przychody z kilku umów cywilnych i np. z działalności gospodarczej musi zapłacić składki ze wszystkich tytułów, jeżeli podstawa wymiaru nie osiągnie co najmniej stawki płacy minimalnej.

Ubezpieczenie chorobowe, które decyduje o uprawnieniu do otrzymania zasiłku chorobowego w przypadku choroby, jest w przypadku umowy zlecenia dobrowolne.

Umowa o dzieło, co do zasady nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Inaczej jednak sytuacja wygląda w przypadku zawarcia umowy o dzieło z obecnym pracodawcą, czyli kiedy to zamawiający dzieło jest jednocześnie pracodawcą (na podstawie umowy o pracę). Wówczas taka umowa o dzieło podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Wykonawca (z umowy o dzieło) może zatem dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, zapewniając sobie zasiłek na czas trwania niedyspozycji.

Jeżeli zleceniobiorca lub wykonawca dzieła zgłosi wniosek o objęcie ubezpieczeniem chorobowym, to prawo do zasiłku nabędzie po 90. dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, czyli najwcześniej od 91. dnia ubezpieczenia (jest to tzw. okres wyczekiwania na zasiłek).

Prawo do zasiłku macierzyńskiego na umowie zlecenie

Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego, albo w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko (lub przyjęła dziecko na wychowanie). Zgodnie z powyższym zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku będzie przysługiwał tym zleceniobiorcom, którzy podlegali w chwili urodzenia lub przyjęcia na wychowanie dziecka dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.

Zasiłek macierzyński (w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego) przysługuje ubezpieczonym bez okresu wyczekiwania. Oznacza to, że prawo do zasiłku macierzyńskiego uzyskuje się już od pierwszego dnia ubezpieczenia.

Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego jest opłacana składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy poprzedzających urodzenie dziecka. (co do zasady, jest to więc średnie wynagrodzenie brutto z umowy zlecenia z ostatniego roku), pomniejszona o ustawowy wskaźnik w wysokości 13,71%. Jeśli umowa zlecenie wykonywana była krócej niż 12 miesięcy, to do średniej uwzględnia się tylko te pełne miesiące, w których umowa była rzeczywiście wykonywana.

W praktyce, możliwa jest więc sytuacja, w której umowa zawarta została zaledwie miesiąc przed porodem. W takim przypadku podstawa wymiaru zasiłku równa będzie wynagrodzeniu brutto z tego jednego miesiąca. Tak wyliczona podstawa wymiaru służy do ustalenia wysokości zasiłku macierzyńskiego. Zasiłek ten wynosi:

  • 100% podstawy wymiaru przez pierwsze 26 tygodni oraz
  • 60% podstawy wymiaru przez kolejne 26 tygodni.

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby zasiłek macierzyński był wypłacany przez cały rok w równej kwocie, tj. w uśrednionej wysokości 80% podstawy wymiaru. W takim przypadku jednak, w ciągu 21 dni od dnia porodu kobieta powinna przesłać do zleceniodawcy odpowiedni wniosek.

W przypadku gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego netto (po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy) jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego (1000 zł), podwyższa się zasiłek macierzyński do kwoty 1000 zł (dotyczy to także mam prowadzących działalność gospodarczą). ZUS sam dolicza wyrównanie bez składania żadnych dodatkowych wniosków.

Ratunek dla tych, kórzy nie opłacali składek chorobowych

Kosiniakowe w wysokości 1000 zł miesięcznie na dziecko (wypłacane przez rok), przysługuje osobom, które nie mają prawa do pobierania zasiłku macierzyńskiego, czyli głównie zatrudnionym na umowy cywilnoprawne (np. tym osobom, które nie przystąpiły do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zatrudnionym na podstawie umowy o dzieło, bezrobotnym, studentom). Świadczenie może być wypłacane rodzicom, faktycznemu opiekunowi dziecka, rodzinie zastępczej, osobie, która przysposobiła dziecko (przed ukończeniem 7. roku życia).

Własna firma a ciąża i macierzyństwo

Kobieta prowadząca własną firmę powinna przystąpić do ubezpieczenia chorobowego (jak również obowiązkowo opłacać składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, wypadkowe oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne), będzie mieć wtedy prawo do zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego.

Warto zrobić to jak najwcześniej ze względu na 90-dniowy okres oczekiwania na zasiłek. Przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego bądź założenie firmy zbyt późno, czyli już w zaawansowanej ciąży może nieść ze sobą ryzyko w postaci braku nabycia prawa do zasiłku chorobowego z tytułu prowadzonej działalności.

Należy pamiętać, iż na wysokość świadczenia ma wpływ nie tylko wysokość opłacanych składek, ale także czas ich opłacania. Dłuższy okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu i opłacania wyższych składek społecznych oznacza też wyższy zasiłek macierzyński.

Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego osobie prowadzącej działalność gospodarczą stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego jest opłacana składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie uprawnień do zasiłku macierzyńskiego.

W przypadku, kiedy kobieta-przedsiębiorca będzie opłacała składkę chorobową krócej niż przez 12 miesięcy (od wyższej podstawy niż najniższa) podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego wylicza się na podstawie dość skomplikowanego algorytmu, który oznacza, że punktem wyjścia do naliczenia zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorcy opłacającego składki krócej niż przez 12 miesięcy będzie najniższa podstawa wymiaru zasiłku, przy czym kwota ta byłaby zwiększana o różnicę między faktycznie zadeklarowanym przychodem w miesiącach ubezpieczenia a najniższą podstawą wymiaru. Następnie różnica ta będzie uśredniana, czyli dzielona przez 12 miesięcy.

Zasiłek macierzyński wyniesie 100 proc. podstawy wymiaru podczas pierwszych 26 tygodni wypłacania zasiłku i 60 proc. podczas pozostałych 26 tygodni albo 80 proc. podstawy wymiaru przez cały okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu i rodzicielskiemu (52 tygodnie) pod warunkiem, że wniosek o zasiłek zostanie złożony w ZUS w ciągu 21 dni od urodzenia dziecka.

Wypłacanie zasiłku macierzyńskiego rozpocznie się najpóźniej 30 dni po przedłożeniu w ZUS ostatniego z wszystkich wymaganych dokumentów. Jeśli kobieta-przedsiębiorca opłaca składki na ubezpieczenie chorobowe, termin ten będzie liczony od opłacenia składki.

Warto wiedzieć!

Każda kobieta w ciąży ma prawo korzystać z darmowej opieki lekarskiej niezależnie od tego, czy opłacała składki na ubezpieczenie zdrowotne czy nie (art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, t.j. z 19.10.2017, Dz. U. z 2017 poz. 1938).

Współautorka: Magdalena Maziarz – radca prawny.

Tekst powstał na zamówienie portalu www.dziecisawazne.pl, tam też został opublikowany.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Aneta Szczycińska
Radca prawny, członek Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie, mama trzech uroczych córeczek, prowadzi jednoosobową kancelarię prawną. Miłośniczka filmów Woody’ego Allena, Audrey Hepburn, teatru, kulinarnych eksperymentów, podróży, przez długie lata aktywna harcerka.
Podyskutuj

Wolontariat pracowniczy – rozwojowy pomysł dla firm!

Coraz częściej biznes zwraca się w stronę organizacji uczącej się. Stawia na rozwój nowych kompetencji własnych pracowników, dzielenie się wiedzą i współdziałanie. Jesteś przedstawicielką takiej firmy? Zobacz co możecie zrobić!
  • Anna Łabno - Kucharska - 17/09/2018
osoby pracujące w biurze, laptopy, notatniki, dłonie

Wolontariat pracowniczy to sposób, w jaki biznes i instytucje mogą wspierać lokalne stowarzyszenia czy fundacje w realizacji ich misji społecznej. Może on przybierać różne formy. Najczęściej firmy angażują swoich pracowników do pomocy organizacjom w czasie swojej pracy. Dzielą się oni swoimi kompetencjami lub włączają się w różne akcje. W ten sposób współpracują trzy strony: firma, wolontariusz – pracownik i organizacja pozarządowa.

Zaprzyjaźniona z nami organizacja – Fundacja Biuro Inicjatyw Społecznych, zaprasza małopolskie firmy do włączenia się w projekt skierowany właśnie do nich. Chce przekazać model kompetencyjny, który został już przetestowany przez ostatnie parę lat.
Fundacja BIS specjalizuje się w uczeniu innych oraz w tym, jak uczyć. Pracownicy firm dysponują między innymi specjalistycznym doświadczeniem. To idealny zestaw do tego, żeby zrobić same dobre i ważne działania!

Fundacja szuka wolontariuszy, czyli pracowników firm, specjalistów w swoich dziedzinach, którzy chcą sprawdzić się w nowej roli osoby uczącej innych. Wolontariusze w ramach tego projektu mogą w przyjaznych warunkach dowiedzieć się, na czym polega praca szkoleniowca, rozwinąć społeczne kompetencje i sprawdzić nabyte umiejętności, szkoląc organizacje.

Dlaczego wolontariat pracowniczy w organizacji pozarządowej?

Wolontariat pracowniczy to jeden ze sposobów długofalowego społecznego zaangażowania pracodawcy i wsparcia pracowników w dobrowolnym oraz świadomym świadczeniu usług dla organizacji społecznych. Współpraca z lokalnymi społecznościami wzmacnia pozytywny wizerunek firmy na rynku.

Wolontariusze otrzymują szansę uczestnictwa w 24-godzinny programie szkoleniowym, mentoring oraz superwizję. Swoje kompetencje mogą potem wykorzystać w firmie, prowadząc szkolenia dla klientów czy innych pracowników. Fundacja pomoże wolontariuszom przygotować się do prowadzenia działań edukacyjnych i zdobyć pierwsze doświadczenie trenerskie. Co więcej, wolontariusz pomaga rozwijać się innym, poznaje lokalne środowisko i otwiera się na perspektywę współpracy biznesu z organizacjami społecznymi.

wolontariat pracowniczy

Jak wygląda zgłoszenie do projektu i na jak długo angażuje się wolontariusz?

Fundacja Biuro Inicjatyw Społecznych poszukuje wolontariuszy z różnorodnych branż np.: finanse, marketing, zarządzanie projektami, HR itd.

Program obejmuje dni szkoleniowe, spotkania indywidualne z mentorem oraz wsparcie w opracowaniu ostatecznego programu szkolenia oraz niezbędnych materiałów.

Udział w części szkoleniowej wiąże się z wniesieniem opłaty uczestnictwa w wysokości 150 zł za osobę. Kwota ta stanowi ok. 15% wartości otrzymanego przez wolontariusza wsparcia.

Rekrutacja do projektu trwa do 20 września 2018.
Fundacja BIS zaprasza do kontaktu:
[email protected], tel. 500 575 009 (promocja, rekrutacja do projektu)
[email protected], tel. 883 776 370 (koordynatorka, mentorka, trenerka w projekcie).

Więcej informacji na stronie projektu.

Zdjęcie tytułowe: pixabay.com
Grafika: własność Fundacja BIS

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Anna Łabno - Kucharska
Jestem mamą mądrej indywidualistki. Posiadam doświadczenie w koordynacji projektów, prowadzeniu szkoleń oraz doradztwa. Uwielbiam spędzać czas z rodziną, podróżować, czytać książki i celebrować picie kawy. W "wolnym" czasie wspieram osoby chore onkologicznie.

Weź udział w Dniu Otwartym dla Mam w Unilever w Katowicach

Czy wiesz jak pracuje się w korporacji, która wspiera łączenie życia rodzinnego i zawodowego? Jaka panuje atmosfera w firmie, jakie rozwiązania są stosowane, aby ułatwić to, co wcale nie jest proste. Jakie benefity zapewnia swoim pracownikom? Po prostu przyjdź! Dzień Otwarty dla Mam to wyjątkowa okazja poznania firmy od środka, porozmawiania z rekruterami, a być może także znalezienia świetnej pracy! Zapisz się, nie czekaj >>>
  • Agnieszka Kaczanowska - 16/09/2018
Grafika zapraszająca na Dzień Otwarty w Unilever Katowice

Weź udział w Dniu Otwartym dla Mam w Europejskim Centrum Operacji Unilever w Katowicach

Już wiesz, że są pracodawcy, którzy wspierają swoich pracowników rodziców, ale jeszcze nie miałaś okazji poznać takiego miejsca osobiście?

To spotkanie jest dla Ciebie!

A może już wiesz, że aby łączyć życie rodzinne i zawodowe, jednym z ważnych elementów jest wsparcie i zrozumienie ze strony pracodawcy?

„Specjalna platforma wspierająca pracujących rodziców, globalne standardy wspierające matki w powrocie do pracy, opieka medyczna czy dofinansowanie do wakacji? To tylko wybrane rozwiązania dla rodziców jakie stosuje Unilever” – przekonaj się osobiście, w jaki sposób Unilever wspiera pracujące mamy i jak pracuje się w Europejskim Centrum Operacji Unilever w Katowicach.

Gdzie i kiedy?

Wszystkie chętne na spotkanie mamy, zapraszamy już 3 października br.  do Europejskiego Centrum Operacji Unilever w Katowicach, przy ul. Chorzowskiej 6 od 10:00 do 13:30.

Spotkanie jest bezpłatne. Obowiązują zapisy.

Jak się zapisać?

Aby wziąć udział w spotkaniu zapisz się, korzystając z tego linku >>>

Mamy tylko 40 miejsc, więc nie zwlekaj za długo 😉

Co się będzie działo?

  • Przywitanie i wprowadzenie (ok. 5 min)
  • Krótka prezentacja o firmie oraz o katowickim oddziale (ok. 15-20 min)
  • Prezentacja merytoryczna – temat podamy wkrótce, ale szykują się rewelacje! (30 min)
  • Panel dyskusyjny z przedstawicielkami i przedstawicielami różnych stanowisk w Unilever, aby poznać ich historie (ok. 50 min)
  • Spacer po przestrzeni biurowej (1o min)
  • Konsultacje dokumentów rekrutacyjnych i przedstawienie aktualnych ofert pracy, networking

Ważna informacja: Całe spotkanie prowadzone będzie w języku polskim, część prezentacji będzie w języku angielskim.

Zastanawiasz się czy na spotkanie możesz przyjść z dzieckiem?

Tak! Na Dzień Otwarty możesz przyjść z dzieckiem. Zapewniamy miejsce do zabawy, materiały plastyczne i smakołyki. Dzieci będą pod Waszą opieką. Do Waszej dyspozycji będzie też osobna sala, gdzie będzie można przewinąć maluszka.

Zapisz się już teraz i zaproś również swoje koleżanki! Wiadomo, że we dwie raźniej!

W trakcie spotkania będzie z nami fotograf, abyśmy mogli podzielić się później relacją ze spotkania.

Zaglądnij także na profil firmy Unilever w naszej Bazie Pracodawców Przyjaznych Mamie >>>

Zobacz specjalny film przygotowany z okazji Dnia Matki przez Unilever Poland Services

Dzień Matki w Unilever

Dziś świętujemy szczególny dzień – Dzień Matki. Wszystkim mamom na całym świecie a szczególnie tym pracującym w Unilever chcielibyśmy życzyć dużo zdrowia, uśmiechu, siły oraz pozytywnej energii każdego dnia. W Unilever wierzymy, że każdy dzień powinien być tym szczególnym, by pokazać naszym mamom jak bardzo je kochamy i jak bardzo doceniamy, że z nami są – na dobre i złe. W naszym katowickim oddziale pracuje około 200 mam. Chcielibyśmy życzyć im WSZYSTKIEGO NAJLEPSZEGO!Posłuchajcie czym podzieliły się z nami dzieci naszych koleżanek z Europejskiego Centrum Operacji Biznesowych w Katowicach 🙂

Opublikowany przez Unilever Kariera Sobota, 26 maja 2018

Zapraszamy także na:

www.facebook.com/UnileverCareersPoland

www.linkedin.com/company/unilever

Zdjęcia i grafiki: własność Unilever Poland Services Sp. z o.o

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Agnieszka Kaczanowska
Współzałożycielka mamopracuj.pl, od dziesięciu lat rozwija swoje umiejętności łączenia życia rodzinnego i zawodowego i nawet jej to wychodzi! Lubi wyzwania i cieszy ją kiedy pracodawcy znajdują świetnych pracowników. Mama wesołej trójki, żona i miłośniczka kotów.  
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie
Może Cię zainteresować także:
Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail