Czego szukasz

Jakie uprawnienia ma mama na etacie?

Pytacie nas w listach o tym, co zrobić, aby nie stracić pracy. Mimo, że kodeks pracy chroni matki w szczególny sposób, to pamiętajcie, że każdą pracę można stracić. O specjalnych prawach dla mam na etacie, oraz o tym, w jakich okolicznościach pracodawca może rozwiązać umowę z mamą, piszemy poniżej.

Uprawnienia zatrudnionej mamy

Szczególna ochrona

Po powrocie z urlopu macierzyńskiego, kobieta uprawniona do urlopu wychowawczego może złożyć pracodawcy pisemny wniosek o obniżenie jej wymiaru czasu pracy do wymiaru nie niższego niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy w okresie, w którym mogłaby korzystać z urlopu wychowawczego.

Pracodawca nie może wypowiedzieć, ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez mamę wniosku o obniżenie wymiaru czasu pracy, do dnia powrotu do nieobniżonego wymiaru czasu pracy, nie dłużej jednak niż przez łączny okres 12 miesięcy.

Ale w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy oraz likwidacji stanowiska pracy, a także gdy zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę nawet gdy pracownik uprawniony do urlopu wychowawczego korzysta z obniżonego wymiaru czasu pracy.

Przerwa na karmienie

Mama karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Pracownica karmiąca więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw w pracy, po 45 minut każda. Przerwy na karmienie mogą być na wniosek pracownicy udzielane łącznie. Nie ma przeciwskazań żeby przysługującą przerwę wykorzystać na koniec dnia pracy i tym samym wcześniej wrócić do domu. Przeczytaj więcej o tym TUTAJ.

Mama dziecka do 4 roku życia

Mama (albo tata) ma dodatkowe uprawnienia jeżeli wychowuje dziecko, które nie ukończyło jeszcze 4 roku życia. Nie może ona wtedy pracować po godzinach, w nocy ani być wysyłana w delegację, chyba że wyraziła na to zgodę.

Dodatkowe wolne dni

Mama (albo tata) wychowująca dziecko (dzieci), które nie ukończyło jeszcze 14 lat, ma prawo do 2 dodatkowych wolnych dni w ciągu jednego roku z tytułu opieki nad dzieckiem.

O czym trzeba pamiętać gdy minie okres szczególnej ochrony

Status mamy jako pracownika

Mama, wracająca do pracy po urlopie macierzyńskim, która nie korzysta z obniżonego etatu (w okresie gdy jest uprawniona do urlopu wychowawczego), lub korzysta przez okres dłuższy niż 12 miesięcy, nie podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem i rozwiązaniem umowy o pracę. Z taką mamą pracodawca może się rozstać tak jak z każdym innym nie chronionym pracownikiem.

Umowa na czas określony i nieokreślony

Pracodawca chcąc wypowiedzieć umowę o pracę na czas określony nie musi podawać przyczyny wypowiedzenia. Inaczej sytuacja wygląda jeśli zatrudnia pracownika na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Konieczne jest wtedy wskazanie konkretnej i rzeczywistej przyczyny wypowiedzenia.

Częste nieobecności w pracy

Uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę są nieprzewidziane, długotrwałe i powtarzające się nieobecności pracownika w pracy, wymagające podejmowania przez pracodawcę działań natury organizacyjnej, czyli wyznaczenia zastępstw, i pociągające za sobą wydatki na zatrudnienie pracowników w godzinach nadliczbowych lub innych osób na podstawie umów zlecenia (tak stwierdził Sąd Najwyższy z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I PKN 323/99). Nie tylko nie przewidziane, ale także częste lub długotrwałe nieobecności pracownika spowodowane chorobą z reguły nie pozwalają pracodawcy na osiągnięcie celu określonego w umowie o pracę. W umowie o pracę pracownik zobowiązuje się do świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, pracodawca zaś zatrudnia go za wynagrodzeniem, zatem sprzeczne z celem stosunku pracy jest jego trwanie wtedy, gdy pracownik nie może wykonywać przyjętych obowiązków (Wyrok z dnia 29 września 1998 r. I PKN 335/98).

Podstawa prawna: art. 22, 30, 176, 178, 186 7, 186 8, 187 kodeksu pracy.

Powyższy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i został przygotowany w oparciu o stan faktyczny opisany w opublikowanym pytaniu. Zamieszczonych w nim treści nie należy traktować jako porady prawnej w konkretnej sprawie ani źródła prawa. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji lub indywidualnej porady prawnej z gwarancją odpowiedzialności, należy skontaktować się z prawnikiem.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Radca prawny z wieloletnim doświadczeniem w obsłudze prawnej przedsiębiorców i osób fizycznych. Obecnie związana z administracją publiczną. Prywatnie lubi historię współczesną oraz turystykę kulinarną.
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie