Czy szkoła i przedszkole muszą zapewnić opiekę w dni wolne? 

Dni ustawowo wolne od pracy a dni wolne od zajęć dydaktycznych

Na początku warto oddzielić dni, w których zamknięte są wszystkie instytucje publiczne, od dni, w których uczniowie po prostu nie mają zajęć dydaktycznych. 

Dni ustawowo wolne od pracy 

Określa je Ustawa o dniach wolnych od pracy i ich katalog jest ściśle określony. W te dni zarówno szkoły, jak i przedszkola są zamknięte i nie mają obowiązku zapewnienia opieki.

W 2026 roku są to niedziele oraz:

1. 1 stycznia – Nowy Rok,
2. 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
3. pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
4. drugi dzień Wielkiej Nocy,
5. 1 maja – Święto Państwowe,
6. 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
7. pierwszy dzień Zielonych Świątek,
8. dzień Bożego Ciała,
9. 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
10. 1 listopada – Wszystkich Świętych,
11. 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
12. 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
13. 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia;

Większość z nich jest konkretnie określona datami w kalendarzu. Część oparta jest o ruchome święta kościelne, które w każdym roku wypadają w innym dniu. 

Chcesz zaplanować dni wolne z wyprzedzeniem? Sprawdź daty dni wolnych w roku szkolnym 2026/27

Dni wolne od zajęć dydaktycznych (lekcji)

To zwykłe dni robocze w kalendarzu, w których szkoła nie realizuje podstawy programowej (np. przerwa świąteczna, ferie, tzw. dni dyrektorskie czy długie weekendy). Nauczyciele nie mają wtedy automatycznie dnia wolnego od pracy. Warto pamiętać, że publiczne przedszkola nie mogą ogłosić dni wolnych od zajęć dydaktycznych, bo placówki te muszą zapewniać opiekę przez cały rok (z wyjątkiem przerw wakacyjnych ustalonych z gminą). 

Szkoła podstawowa a zapewnienie opieki w dni wolne

Szkoła podstawowa funkcjonuje w trybie feryjnym. Oznacza to, że rok szkolny jest podzielony na okresy nauki, ferii i przerw świątecznych, a nauczyciele korzystają z urlopu wypoczynkowego w ściśle określonym czasie. W czasie roku szkolnego możliwych jest kilka sytuacji, kiedy nie odbywają się lekcje, które różnią się od siebie pod względem obowiązku zapewnienia opieki nad dziecmi. 

„Dni dyrektorskie” 

Dyrektor szkoły ma do dyspozycji pulę dodatkowych dni wolnych od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W szkole podstawowej jest to maksymalnie 8 dni. 

Zwykle wykorzystywane są one przy okazji:

• egzaminów ósmoklasisty,
• tzw. długich weekendów (np. piątek po Bożym Ciele, 2 maja, okolica 11 listopada).

W te dni lekcje się nie odbywają, ale szkoła ma obowiązek zorganizować zajęcia wychowawczo-opiekuńcze w świetlicy dla wszystkich zgłoszonych dzieci. Dyrekcja musi również z wyprzedzeniem poinformować rodziców o możliwości skorzystania z tej opieki.

Przerwa świąteczna (zimowa i wiosenna)

Okres między 23 a 31 grudnia oraz przerwa wielkanocna to tzw. przerwy świąteczne określone w kalendarzu roku szkolnego, w których obowiązują nieco inne rozwiązania prawne. Przepisy oświatowe nie nakładają na dyrektora szkoły automatycznego obowiązku organizowania zajęć opiekuńczych, ale nauczyciele nie mają wtedy urlopu wypoczynkowego i pozostają do dyspozycji pracodawcy. Oznacza to, że dyrektor może podjąć decyzję o otwarciu świetlicy, jeśli rodzice zgłoszą takie zapotrzebowanie. Warto złożyć w tej sprawie wspólny wniosek (np. przez Radę Rodziców) z odpowiednim wyprzedzeniem.

Ferie zimowe i wakacje

Podczas ferii zimowych oraz wakacji nauczyciele korzystają z przysługującego im urlopu wypoczynkowego. W tym czasie szkoła nie prowadzi zajęć opiekuńczych, ale może się zdarzyć, że w szkole odbywają się zorganizowane półkolonie czy inne akcje. 

Przedszkole publiczne 

Zupełnie inne zasady obowiązują w przedszkolach. Przedszkole publiczne jest placówką nieferyjną, czyli całoroczną. Nie obowiązuje w nim kalendarz ferii i przerw szkolnych, a nauczyciele przedszkolni korzystają z urlopu wypoczynkowego na zasadach ogólnych (w terminach ustalonych w planie urlopów, a nie odgórnie w ferie).

Przerwy świąteczne i ferie szkolne

Dni między Bożym Narodzeniem a Nowym Rokiem (27–31 grudnia), Wielki Czwartek, Wielki Piątek oraz dwutygodniowe ferie zimowe są dla przedszkola normalnymi dniami pracy. Oznacza to, że przedszkole ma obowiązek przyjąć zapisane dzieci, a dyrekcja nie może ogłosić zamknięcia placówki z powodu dni wolnych w szkołach. W tych okresach często w przedszkolu jest mniej dzieci, dlatego w niektórych placówkach organizowane są grupy łączone, ale opieka musi zostać zapewniona.

Długie weekendy

Pojęcie „dni dyrektorskich” w ogóle nie dotyczy przedszkoli, dlatego dyrektor przedszkola nie ma uprawnień do ustanowienia dnia wolnego dla placówki. Przedszkole ma obowiązek pracować normalnie, a placówka może przeprowadzić ankietę frekwencji w celu zaplanowania pracy kuchni i grafiku nauczycieli. Niska deklarowana frekwencja nie daje jednak prawa do zamknięcia przedszkola.

Wakacje letnie

Gmina ma obowiązek zapewnić ciągłość opieki przedszkolnej przez całe lato. Odbywa się to w systemie dyżurów wakacyjnych. Każde przedszkole ma wyznaczoną kilkutygodniową przerwę na urlopy kadry i remonty. W czasie, gdy przedszkole macierzyste ma przerwę, opiekę zapewnia inne wskazane przedszkole dyżurujące w danej dzielnicy lub gminie.

Placówki niepubliczne

W świecie placówek niepublicznych rządzi statut oraz umowa cywilnoprawna, a nie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Dlatego, jeśli chcesz zapisać dziecko do przedszkola lub szkoły niepublicznej, sprawdź jakie zasady organizowania opieki obowiązują w danej placówce. Dokładnie przeczytaj umowę oraz statut placówki. To tam kryją się odpowiedzi na pytania, czy placówka pracuje w Wigilię, w Wielki Piątek czy w tzw. długie weekendy. 

Podsumowanie: Gdzie szukać opieki w dni wolne?

Dni dyrektorskie w szkole podstawowej. Jeśli Twoje dziecko potrzebuje opieki w dzień wolny od lekcji wyznaczony przez dyrektora (np. dzień egzaminu), zgłoś dziecko do świetlicy. Szkoła nie może odmówić jej otwarcia.

Przerwa świąteczna w szkole podstawowej. Złóż wniosek do dyrektora z prośbą o wyznaczenie dyżuru opiekuńczego. Nauczyciele nie mają w tym czasie urlopu, więc organizacja zajęć zależy od woli dyrekcji i zapotrzebowania rodziców.

Przedszkole publiczne. Przedszkole ma zapewniać opiekę w dni robocze przez cały rok (w tym w ferie zimowe i przerwy świąteczne). Wszelkie próby odsyłania dzieci do domów i np. zamykanie placówek w tzw. długie weekendy nie mają podstawy prawnej.

Placówki niepubliczne. O zapewnieniu opieki w dni robocze, w których dana placówka jest zamknięta (np. długi weekend) decyduje właściciel szkoły lub przedszkola. Rodzice nie mają tutaj prawnych narzędzi nacisku na dyrekcję. 

Przepisy prawne regulujące te kwestie: 

• Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2024 r. poz. 1965 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 1211 z późn. zm.).
• Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz.U. z 2023 r. poz. 2736).
• Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986 z późn. zm. – regulująca urlopy i czas pracy kadry pedagogicznej).

Zdjęcie: Canva

Podobają Ci się nasze treści? Możesz nas wesprzeć 👇