Czego szukasz

Wszystko o zasiłkach i urlopach dla Mam

Już jesteś albo wkrótce zostaniesz mamą? W takim razie powinnaś wiedzieć, na ile dni wolnych możesz liczyć i jakie zasiłki przysługują Ci w związku z opieką nad dzieckiem. Zobacz o czym naprawdę warto pamiętać!

  • Katarzyna Wiśniewska - 12/09/2017
mama trzyma na rękach córeczkę

Urlop macierzyński

Do niedawna prawo do urlopu macierzyńskiego miały tylko matki zatrudnione na umowie o pracę i prowadzące działalność gospodarczą. Od 1 stycznia 2016 roku na wsparcie finansowe w wysokości 1 tysiąca złotych netto mogą liczyć również matki bezrobotne, zatrudnione na podstawie umowy o dzieło, zajmujące się działalnością rolniczą oraz studentki.

Ile trwa macierzyński? Ile pieniędzy dostaniesz?

Każdej mamie przysługuje 20 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego, z czego 6 możesz wykorzystać jeszcze przed porodem. Bez względu na okoliczności musisz wykorzystać przynajmniej 14 z 20 tygodni urlopu. Pozostałe 6 tygodni może przejąć wówczas ojciec dziecka.

Warto jednak wiedzieć, że tata może wykorzystać taki urlop, tylko jeśli jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenie lub prowadzi działalność gospodarczą (ważne, aby w tych dwóch ostatnich przypadkach opłacał dobrowolną składkę chorobową).

Jaki zasiłek Ci przysługuje?

Na urlopie macierzyńskim matka dostaje 100% podstawy wymiaru zasiłku.

Kiedy złożyć wniosek?

Jeśli jesteś mamą dziecka i chcesz skorzystać tylko z urlopu macierzyńskiego, wystarczy, że dostarczysz pracodawcy skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. W przypadku zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia, czy posiadania własnej działalności gospodarczej i opłacania dobrowolnych składek, odpis powinnaś zanieść do ZUS.

Jeśli to ojciec chce skorzystać z pozostałych 6 tygodni urlopu, musi złożyć wniosek u swojego pracodawcy w terminie nie krótszym niż 14 dni przed rozpoczęciem urlopu.

Urlop rodzicielski

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego możesz skorzystać z urlopu rodzicielskiego, który trwa 32 tygodnie w przypadku jednego dziecka i 34 tygodnie w przypadku większej liczby dzieci przy jednym porodzie.

Urlop rodzicielski może wykorzystać również ojciec. Aby móc skorzystać z urlopu rodzicielskiego, rodzice dziecka muszą być zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia lub muszą prowadzić działalność gospodarczą (w dwóch ostatnich przypadkach muszą opłacać dobrowolne składki chorobowe).

Urlop rodzicielski może wykorzystać matka lub ojciec dziecka jednorazowo. Na urlopie mogą być też jednocześnie oboje rodzice (maksymalnie 16 tygodni). Możecie się również podzielić urlopem i być na nim na zmianę (suma Waszych urlopów musi wynosić 32 tygodnie).

Urlop rodzicielski można podzielić na maksymalnie 4 części, które będą nie krótsze niż 8 tygodni. Od tej zasady są dwa wyjątki:

  1. pierwsza część urlopu rodzicielskiego może trwać do 6 tygodni, jeżeli przy porodzie urodzone zostało jedno dziecko,
  2. do wykorzystania pozostałej części urlopu zostało mniej niż 8 tygodni urlopu.

Możecie także wykorzystać jedynie część urlopu rodzicielskiego, a resztę zostawić na późniejszy okres (do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia). Wówczas na później możecie zostawić maksymalnie 16 tygodni urlopu i podzielić go na nie więcej niż dwie części.

Warto to dobrze przemyśleć, ponieważ od tego, jak podzielicie urlop rodzicielski, zależeć będzie to, jak będziecie mogli podzielić urlop wychowawczy:

  • jeśli wykorzystacie urlop rodzicielski jednorazowo, możliwe będzie podzielenie urlopu wychowawczego na 5 części.
  • jeżeli zostawicie sobie 16 tygodni urlopu rodzicielskiego na później, urlop wychowawczy będziecie mogli podzielić na maksymalnie 4 części,
  • jeśli 16 tygodni podzielicie na pół, możliwe będzie podzielenie urlopu wychowawczego na 3 części.

Jaki zasiłek Ci przysługuje?

Za pierwsze 6 tygodni – 100% podstawy wymiaru zasiłku. Kolejne tygodnie – 60% podstawy. Jeśli chcesz skorzystać z urlopu macierzyńskiego, a następnie bez żadnej przerwy z urlopu rodzicielskiego (razem rok) i złożysz odpowiedni wniosek, możesz pobierać przez cały okres zasiłek w wysokości 80% podstawy .

Kiedy złożyć wniosek?

Minimum 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Powinnaś również poinformować pracodawcę, jeśli nie chcesz wykorzystywać całego czy części urlopu – pracodawca może wówczas wyrazić zgodę na wcześniejszy powrót do pracy.
Jeśli chcesz skorzystać z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego jeden po drugim bez żadnej przerwy, powinnaś to zgłosić do 21 dni po porodzie.

Urlop wychowawczy

Z urlopu wychowawczego możesz skorzystać, jeśli byłaś zatrudniona co najmniej 6 miesięcy (bierze się pod uwagę wszystkie okresy zatrudnienia).

Urlop wychowawczy jest bezpłatny, trwa maksymalnie 36 miesięcy i można go wykorzystać do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ukończy 6. rok życia. Z tego urlopu może skorzystać również ojciec dziecka. Jeżeli tylko jeden rodzic zamierza wykorzystać urlop wychowawczy, przysługuje mu tylko 35 miesięcy.

W przypadku opieki nad dzieckiem, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności i wymaga osobistej opieki rodzica, może zostać udzielony dodatkowy urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy. Można go wykorzystać aż do ukończenia przez dziecko 18. roku życia.

Urlop wychowawczy można wykorzystać jednorazowo lub podzielić go na 3 do 5 części – w zależności od tego, jak został podzielony urlop rodzicielski.

Kiedy złożyć wniosek? Wniosek o urlop wychowawczy należy złożyć minimum 21 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu.

Inne urlopy i dni wolne

Z tytułu urodzenia dziecka możesz liczyć na 2 dni urlopu okolicznościowego. Może go wykorzystać jeden z rodziców, jednak zwykle korzysta z niego ojciec.

W momencie urodzenia dziecka matka może przejść na urlop macierzyński, a kiedy ten dobiegnie końca, ustaje okoliczność, z tytułu której przysługują tego rodzaju dni wolne.

Zarówno ojciec, jak i matka dziecka mogą wykorzystać 2-dniowy urlop z tytułu opieki nad dzieckiem do 14. roku życia. Warto pamiętać, że są to zawsze 2 dni – bez względu na to, ile masz dzieci. Oba dni może wykorzystać jeden z rodziców lub każde z rodziców po jednym dniu. Jeśli któreś z Was ma zamiar wykorzystać dni wolne, konieczne jest złożenie pisemnego oświadczenia u pracodawcy. Warto jednak pamiętać, że oświadczenie powinniście dostarczyć również w przypadku braku woli wykorzystania urlopu.

Ojcu dziecka przysługuje również urlop ojcowski, który wynosi 2 tygodnie i który można wykorzystać do momentu ukończenia przez dziecko 2 lat.

Urlop ojcowski może być podzielony na maksymalnie dwie części – tygodniowe. Aby skorzystać z urlopu ojcowskiego, tata powinien złożyć wniosek u swojego pracodawcy z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem.

Praca na urlopie macierzyńskim i rodzicielskim?

Warto wiedzieć, że oboje rodzice mogą łączyć urlop macierzyński lub rodzicielski z pracą zawodową. Można wówczas powrócić do pracy na część etatu, a na reszcie etatu korzystać z urlopu rodzicielskiego. Dla przykładu możesz wrócić do pracy zawodowej po 10 miesiącach na pół etatu i dostawać połowę zasiłku rodzicielskiego. Wtedy Twój urlop odpowiednio się wydłuży.

Karmisz piersią?

Jeśli wróciłaś już do pracy po urodzeniu dziecka, możesz liczyć na dodatkowe płatne przerwy na karmienie piersią, dwa razy po 30 minut, które możesz łączyć. Jeśli jesteś mamą bliźniaków, przysługują Ci dłuższe przerwy – dwa razy po 45 minut.

Musisz jednak pamiętać, że dodatkowy czas wolny na karmienie jest proporcjonalny do wymiaru Twojego etatu – przerwa nie przysługuje Ci, jeśli Twój czas pracy nie przekracza 4 godzin dziennie. Jeśli pracujesz nie dłużej niż 6 godzin, możesz skorzystać tylko z jednej 30-minutowej przerwy w przypadku jednego dziecka lub jednej 45-minutowej, jeśli jesteś mamą bliźniaków.

Inne zasiłki, o których powinnaś wiedzieć

Poza zasiłkami przysługującymi z tytułu urlopów rodzice mogą liczyć dodatkowo na zasiłek opiekuńczy płatny przez ZUS, z którego można skorzystać, kiedy istnieje konieczność sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem do lat 8. Świadczenie przysługuje w przypadku:

  • zamknięcia żłobka, przedszkola czy innej instytucji, do której dziecko uczęszcza , czy choroby niani, z którą rodzice zawarli umowę,
  • porodu, choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, jeżeli uniemożliwiają one sprawowanie stałej opieki nad dzieckiem,
  • pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka w szpitalu lub innej placówce, która świadczy działalność leczniczą stacjonarnie i całodobowo.

Możesz również liczyć na zasiłek opiekuńczy płatny przez ZUS w przypadku konieczności opieki nad chorym dzieckiem do ukończenia przez nie 14. roku życia.

Oba wymienione zasiłki można pobierać łącznie przez 60 dni w skali roku kalendarzowego bez względu na liczbę dzieci w rodzinie. Zasiłek przysługuje Tobie lub ojcu dziecka, jeśli nie ma innej osoby, która mogłaby zaopiekować się potomkiem.

Zasiłek opiekuńczy w przypadku opieki nad dzieckiem, które nie ukończyło 2 lat, przysługuje bez względu na to, czy w domu przebywa inny opiekun. Do tego grona nie są zaliczani: rodzeństwo, babcia, dziadek, wujek itd.

Każda mama powinna wiedzieć, jakie zasiłki jej przysługują i z jakich urlopów może skorzystać. Jeśli nadal masz wątpliwości w kwestii interpretacji przepisów, możesz się zgłosić do specjalisty z działu kadr w Twojej firmie, który powinien Ci wyjaśnić wszelkie niejasności.

Zdjęcie: Pixabay.com

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Katarzyna Wiśniewska
Lider Zespołu Płacowego w HRK Payroll Consulting. Z wykształcenia ekonomistka. Z zamiłowania płacowiec. Zawodowo od ponad 10 lat związana z HRK. Mama dwóch córek. Wolny czas, którego obecnie ma coraz mniej, lubi spędzać z rodziną.
Podyskutuj

Przed wyjazdem na wakacje zadania się mnożą

Jak to jest, że przed urlopem odbywają się te najbardziej kluczowe zebrania, których nie sposób ominąć i zadania, które koniecznie trzeba zrobić na wczoraj?
  • Tomasz Kaczanowski - 07/08/2020
mały chłopczyk bawi się na łóżku - obok leży walizka

A my właśnie …

w rodzinnym wirze przedwyjazdowych przygotowań. Ach, ileż do zrobienia!

Przygotowanie, załatwianie, kupowanie, naprawianie, ogarnięcie, zreperowanie – bo przecież bez TEGO nie można wyjechać!

No i jeszcze te najważniejsze czynności: znalezienie, poskładanie, pozbieranie, zgromadzenie, przejrzenie, wypranie, (o zgrozo wyprasowanie), przygotowanie, spakowanie… Do tego jeszcze dwukrotne upewnienie się, że wszystko naprawdę trafiło do waliz. Ech, gdzie tam! Część rodziny (ta starsza) rzeczy gromadzi, a to młodsze rozwleka je po różnych zakątkach domu (suszarka! suszarka! gdzie dałyście suszarkę!?).

Przeczytaj także: Jak nie zwariować w podróży z dziećmi

No i nie zapominajmy o pracy

Jak to jest, że przed samym urlopem odbywają się te najbardziej kluczowe zebrania, których nie sposób ominąć? Zadania, które koniecznie trzeba zrobić na wczoraj?

A głowa wypełniona mądrymi napomnieniami z kolorowych pism, jak to wypoczynek należy zacząć przynajmniej tydzień przed wyjazdem… Wyciszyć się, wyluzować, zwolnić i przygotować do odpoczywania…

Chętnie, ale to już chyba w kolejne wakacje, bo w tym roku wszystko znowu na ostatnią chwilę. 🙂 Wsiadając do auta będziemy pewnie jedną ręką upychać walizy, a drugą pisać niezwykle ważne maile.

Przeczytaj także: Gdzie spędzić niezapomniane wakacje w Polsce?

Ale, co tam

Jak już wsiądziemy, policzymy dzieci, upewnimy się, że mamy to co najważniejsze (tj. telefony i ładowarki), to na naszych twarzach zagości uśmiech. I niech tak zostanie na najbliższe dwa tygodnie!

Czego sobie i Wam, Drogie Czytelniczki życzę!

Ja, niespodziewany autor tego artykułu (bo Agnieszka zaginęła gdzieś między gromadzeniem, a ogarnianiem)

Tomasz “TatoPracuj” Kaczanowski

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Tomasz Kaczanowski
Zawodowo informatyk, prywatnie mąż i tata. Prowadzi bloga poświęconego technologii. W 2012 wydał swoją własną książkę (dla hardcorowych programistów, nie polecam ;), a obecnie odpoczywa wyczerpany twórczym wysiłkiem.
Podyskutuj

10 książek o emocjach dla małych dzieci

Warto rozmawiać z dziećmi o uczuciach. Wprowadzać je w świat emocji, by mogły lepiej rozumieć siebie i innych. To nie jest łatwe zadanie, ale możemy korzystać z pomocy książek. Tych o emocjach jest bardzo wiele. Wybrałam dla Was te, które sprawdziły się u nas. Poniżej 10 propozycji książek, które pomogą Wam rozmawiać z dziećmi o uczuciach.
  • Anna Gotowalska - 07/08/2020
mama z dzieckiem leżą i czytają książkę

1.„Uczucia Gucia. Jestem zły” Aurelie Chien

Złość to bardzo często wyrażana przez małe dzieci emocja. Pojawia się szybko, a zrozumienie dlaczego się pojawiła nie jest już takie proste. Ta książka świetnie pomoże maluszkowi zrozumieć, co to jest złość i jak nad nią zapanować.

2. „ Kolorowy potwór” Anna Llenas

Format 3D sprawdzi się nie tylko u młodszych dzieci, ale również u starszych. Każde dziecko lubi ruchome elementy i barwne obrazki, a to główny atut tej książki, który pomaga poprzez skojarzenia z kolorem uczyć się nazw emocji. Dzieci będą potrafiły szybciej określać swój stan w jakim się znajdują i na podstawie tej bajki szybciej go nazywać.

3. „Zbyt miła” Pellegrino Marjorie White

Świetna książka dla tych, którzy gorzej radzą sobie z asertywnością. Doskonale sprawdzi się u też nastolatków. Rewelacyjna wskazówka dla małych i dużych jak nauczyć się mówić „nie”.

Przeczytaj także: 10 książek, które warto przeczytać razem z dzieckiem

4. „Powiedz komuś !” Elżbieta Zubrzycka

Rewelacyjna i bardzo potrzebna książka. Rozmawianie z dziećmi na trudne tematy bywa dla nas kłopotliwe. Ta książka pomaga dobra odpowiednie słowa i będzie wsparciem w rozmowie o zagrożeniach, z którymi może zetknąć się nasze dziecko. Uczy szacunku do siebie i własnego ciała. Podpowiada co zrobić, gdy czuje się zakłopotane.

5. „W pogoni za życiem” Przemysław Wechterowicz

Jętka ma bardzo mało czasu. Jej życie zakończy się o zmierzchu. Czy zdąży przed zachodem słońca zrealizować swój plan? Historia Jętki porusza ważny temat przemijania, doceniania każdej minuty. To książka nie tylko dla dzieci. Zabawne ilustracje i bardzo dobre tempo akcji, spodobają się również starszym dzieciom i dorosłym. Warto mieć tę książkę w swojej biblioteczce.

6. „Radość i wyspa Hop – Siup” Jovanka Tomaszewska

Ta bajka to zbiór praktycznych porad dotyczących obsługi uczucia radości. Tak z radością też musimy umieć sobie poradzić. 🙂 Adresowana dla dzieci przedszkolno-szkolnych, jednak nie jeden dorosły znajdzie coś dla siebie. Pokazuje, że uczucia są czymś naturalnym, a ich świadomość wpływa na dobre relacje z innymi ludźmi.

Przeczytaj także: 10 książek, które będą wspierać Twoje rodzicielstwo

7. „Góra uczuć – gra terapeutyczna”

Nie tylko książki mogą ułatwić nam poznanie naszych emocji. Poprzez wspólną grę możemy również dowiedzieć się, co czują nasze dzieci. Jak bardzo są świadome swoich emocji, jak radzą sobie z wyrażaniem uczuć. Ta gra świetnie sprawdzi się także w pracy terapeutów, psychologów i pedagogów.

8. „Nie trzeba słów” Armando Qiuntero

Ukazanie jak poprzez gesty można wyrażać uczucia. Wyrażanie miłości poprzez przytulanie. Przedstawienie więzi rodzinnych, ukazanie bohaterów poprzez zwykłe, codzienne zabawy. Nie tylko poprzez słowa możemy dawać swojemu dziecku wyraz miłości, akceptacji i szacunku. Możemy to również okazywać za pomocą dotyku i o tym opowiada historia z ksiażeczki.

9. „Chce mieć przyjaciela” Elżbieta Zubrzycka

Doskonała pozycja dla tych, którzy starają się utrzymywać przyjaźnie, ale tak jak wszędzie zdarzają im się różne kłótnie oraz spory. Książka uczy, że nie zawsze jest tak, że inni robią to czego od nich oczekujemy, że przyjaciół należy akceptować takimi jacy są. Opowiada na czym polega przyjaźń i czego możemy oczekiwać od naszych przyjaciół. Lektura, która przydałaby się niejednemu dorosłemu.

Przeczytaj także: Co powinnam przeczytać zanim zostanę mamą? 30 propozycji książek

10. „Jak kózka uczyła się pływać” Nele Moost

Nie musimy być tacy jak inni, że inny nie znaczy gorszy i co ważne każdy z nas ma prawo do bycia sobą. Mamy prawo być w czymś słabsi, zachowując swoje indywidualne talenty i właśnie je rozwijając. Możemy odkrywać świta po swojemu i być najlepszą jego częścią pozostając sobą.

A jakie książki dla dzieci o opowiadające o emocjach i jak sobie z nimi radzić, Wy cenicie najbardziej? Dajcie znać!

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Anna Gotowalska
Pedagog, absolwentka Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Mama małego Tadeusza. Założycielka bloga Looppu. Miłośniczka designu, mody oraz pedagogiki dziecka. Autorka tekstów dotyczących macierzyństwa oraz wychowania. Aktywnie uczestniczy w kursach i szkoleniach dotyczących kreatywności, zdolności oraz zabawy. Instruktorka masażu Shantala. Wielbicielka gadżetów dla dzieci i nie tylko. 
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail