Dlaczego nie mogę wrócić na swoje stanowisko pracy?

Dlaczego nie mogę wrócić na swoje stanowisko pracy?

Jestem mamą 6-miesięcznej Oli i wróciłam do pracy kilka tygodni temu po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego. Niestety moja sytuacja nie przedstawia się najlepiej i dlatego zwracam się z zapytaniem i prośbą o pomoc w rozwiązaniu tej sytuacji.

Jestem zatrudniona na stanowisku kierownika regionu w dużej firmie. Odpowiadam za kilka sklepów w moim regionie, a przynajmniej odpowiadałam. Pracowałam przez całą ciążę, sumiennie wykonując swoje obowiązki. Wszystko uległo zmianie po powrocie z urlopu macierzyńskiego. Pracodawca nie zmienił mi umowy o pracę, nie zmienił wynagrodzenia, nie zaproponował zmiany stanowiska. Natomiast zaproponował pracę w jednym ze sklepów, za który kiedyś odpowiadałam. Pretekstem do tego jest „szkolenie po powrocie z urlopu macierzyńskiego „.

Nie byłoby żadnego problemu, gdybym wiedziała czego dokładnie mam się nauczyć. Nie mam nowego zakresu obowiązków. Sklep ma swojego kierownika, który jest odpowiedzialny za zarządzanie tym sklepem, więc ja jestem dodatkową osobą w grafiku. Dodatkowo podlegam jeszcze pod kierownika regionalnego, który został zatrudniony na moje miejsce w czasie gdy byłam na macierzyńskim.

Moja praca czy jak to nazywa pracodawca „szkolenie” polega na sprzedaży, obsłudze klienta, sprzątaniu sklepu. Tego wszystkiego nauczyłam się już wcześniej – pracuję w handlu od wielu lat. Pracodawca nie określił też dokładnej daty tego szkolenia. Ma trwać 2 miesiące, ale to ”zależy od moich wyników”. Nie wiem jednak czego będzie dotyczyła ocena i jak zostanie przeprowadzona. Czuję się bardzo zdegradowana i poniżona. Próbowałam dowiedzieć się czegoś więcej od działu HR, od mojego przełożonego, ale nikt nie chce nic powiedzieć. Dodam, iż przeszłam na 3/4 etatu, więc pracodawca na razie nie może rozwiązać ze mną umowy o prace.

Bardzo proszę o pomoc. Co mogę zrobić w tej sytuacji? Szukam innej pracy, ale dlaczego mam uciekać skoro przed ciążą otrzymywałam nagrody za swoje wyniki pracy? Zwolnienie lekarskie, które w pewien sposób zostało mi zasugerowane, bądź urlop wychowawczy nie są dla mnie rozwiązaniem. Ja chcę pracować. Chcę pracować na swoim stanowisku. Alicja

Prawa i obowiązki pracownicy i pracodawcy

Opisany w pytaniu problem dotyczy praw i obowiązków pracownicy oraz pracodawcy po powrocie pracownicy z urlopu macierzyńskiego.

Pracodawca dopuszcza pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku. A jeżeli nie jest to możliwe, na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem za pracę, jakie otrzymywałby, gdyby nie korzystał z urlopu.

Przeczytaj także: Powrót do pracy w niepełnym wymiarze godzin

Te same zasady obowiązują w przypadku powrotu pracownicy z urlopu wychowawczego, co wynika wprost z treści art. 186⁴ Kodeksu pracy.

W pytaniu wskazano, że wynagrodzenie pracownicy nie uległo zmianie, ewentualnie poza zmianą wynikającą z obniżenia wymiaru czasu pracy. Stąd, jedynym problemem jest to, czy w stanie faktycznym sprawy pracodawca był uprawniony do zmiany pracownicy stanowiska pracy na niższe, a raczej – na inne niż zajmowała przed urlopem macierzyńskim.

Jak wynika z treści przywołanego przepisu pracodawca powinien dopuścić pracownicę do pracy przede wszystkim na stanowisku dotychczasowym. W niniejszej sprawie – na stanowisku Kierownika Regionalnego. Dopiero gdy zatrudnienie na tym stanowisku było niemożliwe, pracodawca mógł zatrudnić pracownicę na stanowisku równorzędnym lub na innym odpowiadającym jego kwalifikacjom.

Stanowisko pracy

Dopuszczenie pani Alicji do pracy na dotychczasowym stanowisku jest niemożliwe, gdy np. stanowisko to zostało zlikwidowane lub gdy zostały przeprowadzone u pracodawcy inne zmiany organizacyjne, skutkujące „unicestwieniem” zajmowanego wcześniej stanowiska. Nie jest jednak okoliczność, że stanowisko to zajmuje inna osoba, zatrudniona przez pracodawcę w czasie pobytu pracownicy na urlopie macierzyńskim.

Pracodawca powinien bowiem liczyć się z obowiązkiem zatrudnienia pracownicy po jej powrocie z urlopu na jej „starym” stanowisku. Natomiast nowego pracownika zatrudnić na takich warunkach, które by to umożliwiały. Na takie sytuacje Kodeks Pracy przewiduje umowy na zastępstwo lub umowy na czas określony.

Jeśli zatem powodem niedopuszczenia pani do pracy na poprzednim stanowisku było to, że stanowisko to zajmuje obecnie inna osoba, to działanie pracodawcy jest nieprawidłowe. Pracownica może domagać się dopuszczenia jej do pracy na stanowisku Kierownika Regionalnego. Jeśli pracodawca w dalszym ciągu nie dopuści pracownicy do wykonywania jej wcześniejszych obowiązków służbowych, to pracownica będzie mogła wystąpić na drogę sądową.

Należy jednak pamiętać, że na podstawie art. 42 § 4 Kodeksu pracy pracodawca ma prawo powierzyć pracownikowi, w przypadkach uzasadnionych potrzebami pracodawcy i na okres nieprzekraczający 3 miesięcy, inną pracę niż określona w umowie o pracę. Nie może to jednak powodować obniżenia wynagrodzenia i musi odpowiadać kwalifikacjom pracownika. Powierzenie pracy na podstawie przywołanego przepisu nie wymaga wypowiedzenia pracownikowi dotychczasowych warunków pracy lub płacy.

Stan faktyczny przedstawiony w pytaniu, a w szczególności to, że okres „szkolenia” ma z założenia trwać 2 miesiące. Sugeruje to, że pracodawca zastosował w odniesieniu do pracownicy taką właśnie instytucję prawa pracy. W chwili obecnej działania pracodawcy należy więc uznać za względnie legalne. Jeżeli jednak okres „szkolenia” przekroczy 3 miesiące, to dalsze powierzanie pracownicy pracy na stanowisku związanym z obsługą sklepu będzie nieuzasadnione.

Przeczytaj także: Mamo, planujesz powrót do pracy? Poznaj swoje prawa

Podstawa prawna: art. 42 § 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 21)

Powyższy materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i został przygotowany w oparciu o stan faktyczny opisany w opublikowanym pytaniu. Zamieszczonych w nim treści nie należy traktować jako porady prawnej w konkretnej sprawie ani źródła prawa. W celu uzyskania bardziej szczegółowych informacji lub indywidualnej porady prawnej z gwarancją odpowiedzialności, należy skontaktować się z prawnikiem.

W pierwszej wersji autorką artykułu była Marta Mianowska.

Zdjęcie: Canva

Pierwotna publikacja: wrzesień 2021

Aktualizacja CMS: grudzień 2025

Artykuł został zaktualizowany, aby odzwierciedlać obowiązujące przepisy prawa oraz aktualne praktyki w 2026 roku