Czego szukasz

Co to jest separacja i czym różni się od rozwodu?

Czym separacja różni się od rozwodu? Kiedy sąd orzeknie separację a kiedy rozwód? W jakich okolicznościach nie można uzyskać separacji? Najważniejsze pytania i odpowiedzi o separację.

Para trzyma się za ręce

Po kilku latach „małżeńskiej sielanki” Anna i Marcin zaczęli się od siebie oddalać. Ona – skupiona na rozkręcaniu nowego biznesu, rzadko bywała w domu. On – już od kilku miesięcy zaangażowany w pracę nad dużym projektem brał na siebie coraz więcej obowiązków.
Bywały dni kiedy mijali się w drzwiach zamieniając ze sobą jedynie kilka zdań. Pochłonięta codziennymi sprawami Anna nie zwracała uwagi na to, że Marcinowi zdarzało się nie wracać na noc do domu. Swoimi podejrzeniami co do ewentualnej zdrady dzieliła się ze swoimi przyjaciółkami. Zmęczona dotychczasowym sposobem życia, za radą przyjaciółek, Anna postanowiła odbyć szczerą rozmowę z Marcinem. Wracając wcześniej z pracy, Anna zastała Marcina w łóżku z jego koleżanką z pracy.
Wobec takiego rozwoju wydarzeń, Anna chce złożyć w sądzie pozew o rozwód? Czy zdrada męża jest wystarczającym powodem do orzeczenia rozwodu? A może Anna powinna zamiast rozwodu rozważyć separację?

Separacja

Instytucja separacji jest zbliżona do instytucji rozwodu – podobnie jak przy rozwodzie, orzeczenia separacji dokonuje wyłącznie Sąd na żądanie każdego z małżonków. Separacja może być orzeczona również na zgodny wniosek małżonków, jeśli nie mają oni wspólnych małoletnich dzieci.

Podstawowa różnica polega jednak na tym, że rozwód skutkuje rozwiązaniem małżeństwa. Separacja natomiast powoduje uchylenie wspólnoty małżeńskiej bez rozwiązywania węzła małżeńskiego. Oznacza to, iż małżonkowie nie mają obowiązku wspólnego pożycia – każde z nich może prowadzić własne odrębne gospodarstwo domowe mimo, iż formalnie małżeństwo trwa nadal.

Separacja stanowi bowiem swoisty okres próby, podczas którego małżonkowie zyskują czas na poprawę wzajemnych relacji, jak również otrzymują szansę na porozumienie się. Z założenia więc instytucja ta służyć ma pojednaniu małżonków i doprowadzeniu do przywrócenia wspólnego pożycia. Niejednokrotnie jednak separacja przyjmuje postać pewnego etapu poprzedzającego wniesienie przez małżonka pozwu o rozwód.

Separacja a rozwód – podstawowe różnice

1. Małżonek pozostający w separacji – w przeciwieństwie do małżonka rozwiedzionego, nie może zawrzeć nowego związku małżeńskiego.
2. W przeciwieństwie do rozwodu, separacji może żądać również małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia.
3. Po orzeczeniu rozwodu można wrócić do poprzedniego nazwiska (przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem w ciągu 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu), natomiast po orzeczeniu separacji małżonek, który na skutek zawarcia związku małżeńskiego zmienił nazwisko, nie ma możliwości powrotu do nazwiska rodowego.
4. Jeśli wymagają tego względy słuszności, małżonkowie pozostający w separacji obowiązani są do wzajemnej pomocy – obowiązek wzajemnej pomocy nie ciąży natomiast na małżonkach rozwiedzionych.
5. Separacja może być zniesiona orzeczeniem sądu (konieczne jest tutaj zgodne żądanie małżonków), natomiast rozwód jest nieodwracalny –  powoduje definitywne ustanie małżeństwa.

Kiedy można żądać orzeczenia separacji?

Separację łatwiej uzyskać niż rozwód – do jej orzeczenia wystarczy udowodnienie tylko jednej przesłanki tzw. zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Przez pożycie małżeńskie rozumie się ogół więzi fizycznych, gospodarczych i duchowych, które łączą małżonków, a więc wspólnotę uczuć, połączoną ze współżyciem fizycznym i sferą gospodarczą. Zupełny rozkład pożycia zachodzi wtedy, gdy pomiędzy małżonkami nastąpiło zerwanie łączących ich więzi we wszystkich wymienionych wyżej sferach, a zatem więzi emocjonalnej (duchowej), fizycznej i gospodarczej.

Do orzeczenia separacji nie jest natomiast konieczne – tak jak przy rozwodzie, wykazywanie, że rozkład pożycia małżeńskiego ma charakter trwały, bowiem cechą odróżniającą separację od rozwodu jest możliwość powrotu małżonków do wspólnoty małżeńskiej. Udowodnienie, iż pomiędzy małżonkami doszło do zupełnego rozkładu pożycia spoczywać będzie na małżonku, który występuje z żądaniem orzeczenia separacji.

W sytuacji, gdy jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione (spełnione są warunki do otrzymania rozwodu), wówczas sąd orzeknie rozwód. Jeśli jednak orzeczenie rozwodu nie jest w danym przypadku dopuszczalne natomiast uzasadnione jest żądanie orzeczenia separacji, sąd orzeka separację.

Kiedy nie można orzec separacji?

Sąd odmówi orzeczenia separacji w dwóch przypadkach:
1. jeśli wskutek niej miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków – Sąd biorąc pod uwagę wiek dzieci, stosunki z rodzicami, stopień dojrzałości i wrażliwości rozważy czy orzeczenie separacji nie spowoduje dla dzieci większej krzywdy niż gdyby jej nie orzeczono;

2. jeżeli z innych względów orzeczenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, a więc na przykład stanowiłoby dla małżonka rażącą krzywdę – taka sytuacja może mieć miejsce w przypadku ciężkiej choroby współmałżonka.

Przeczytaj ciąg dalszy – 6 najważniejszych skutków separacji

0000_Fraczyk_07_LOGO-2

Bibliografia:
1) Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 r., 788 z późn. zm.)
2) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz pod red. Jacka Wiercińskiego (LexisNexis 2014)
3) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz. Andrzejewski Marek,  Dolecki Henryk,  Haberko Joanna,  Lutkiewicz-Rucińska Anita,  Olejniczak Adam,  Sokołowski Tomasz,  Sylwestrzak Anna,  Zielonacki Andrzej (LEX 2013)
4) Separacja. Komentarz. Wzory pism. Białecki Marcin (LEX 2014)

Zdjęcie: Pixabay

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Absolwentka prawa na UJ, specjalistka w zakresie prawa rodzinnego i finansowego. Od 2014r. pracuje w Kancelarii Frączyk&Partnerzy. Wspiera obsługę prawną przedsiębiorców i klientów indywidualnych. Aktywnie uczestniczy w projektach „pro bono” realizowanych przez Kancelarię.
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie