Czego szukasz

Macierzyństwo na Węgrzech uczy mnie otwartości – historia Joanny

Nigdy nie czułam żyjąc tu strachu przed tym, że mogę nie mieć pracy, bo zdecydowałam się na bycie mamą – mówi Asia, która od 14 lat mieszka na Węgrzech. Z wykształcenia jest pedagogiem, ale bez znajomości języka i bez doświadczenia mogła tylko pracować w korporacji. Gdy została mamą, żaden z pracodawców nie robił jej z tego powodu problemu, a jeden z nich wygrał konkurs na pracodawcę najbardziej przyjaznego mamom. – Ale nie tylko ten pracodawca był tak przyjazny, większość korporacji ma takie podejście – opowiada Asia. Zapraszamy Was na kolejną podróż z cyklu #mama za granicą, tym razem na Węgry 🙂

  • Ewa Moskalik - Pieper - 26/07/2018
Asia Karpiniak z córeczkami

Asiu, mieszkasz na Węgrzech i tam założyłaś rodzinę. Masz dwie córeczki, a Twój mąż jest Węgrem. Co Cię sprowadziło na Węgry i jak długo tam mieszkasz?

Z mężem poznaliśmy się w Polsce i wtedy gdy podejmowaliśmy decyzje co z nami będzie i gdzie, stanęło na tym że jednak Węgry. Tak było prościej, a może ja byłam odważniejsza… 🙂

Na Węgrzech jestem od 14 lat. Mamy dwie córeczki: Flora ma 8 lat, a Janka 5.

Chciałabym Cię zapytać o Twoje macierzyństwo na Węgrzech. Za co cenisz sobie najbardziej życie na Węgrzech jako mama?

Żyjąc tu, nigdy nie czułam strachu przed tym, że mogę nie mieć pracy przez to, że zdecydowałam się na bycie mamą. Poza tym zawsze czułam się tu bezpieczna pod względem opieki, zarówno będąc w ciąży i po urodzeniu dziewczynek. Nigdy nie odczułam braków z racji tego, że nie jestem Węgierką.

Jestem spokojna o to, że wszystkie nasze potrzeby są zaspokojone w takim stopniu w jakim potrzebujemy.

Podoba mi się też to, że mamy kontakt z lekarzem pediatrą nie tylko jak któraś z dziewczynek jest chora. Pani doktor wysyła maile informacyjne do rodziców np. zimą, gdy panuje grypa, jak się przed nią chronić, latem – co dziecku zapakować do plecaka z punktu widzenia lekarza, o szczepionkach i itp.

Poza tym jest łatwo dostępna i mailowo i telefonicznie, to dla mnie duże ułatwienie.

Jak wygląda opieka medyczna nad kobietą, która oczekuje dziecka i zaraz po jego urodzeniu ?

Jak tylko lekarz potwierdził ciążę musiałam nawiązać kontakt z lokalną pielęgniarką środowiskową i systematycznie miałyśmy spotkania. Poza tym comiesięczne wizyty u ginekologa. W moim przypadku to był lekarz prywatny i w większości przypadków to właśnie jest najczęściej praktykowane.

Poród odbył się w tym szpitalu, w którym pracuje mój lekarz. Przy obu porodach w momencie kiedy się zaczęły, zadzwoniłam do swojego lekarza z informacja, że to już i spotkaliśmy się w szpitalu, bo ani w jednym ani drugim przypadku nie miał w tym czasie dyżuru.

Nie miałam dodatkowej położnej przy porodzie, choć jest taka możliwość, tyle że jest to płatna usługa. Położna, która była przy porodzie i jednym i drugim wystarczyła mi w zupełności (choć możliwe, że byłoby jeszcze lepiej gdybym miała taką „własną” położną).

Przy drugim porodzie pojawiły się komplikacje, dziecko było duże (4 560 g), poród sporo po terminie (8 dni), więc dziecko trafiło do inkubatora. Musiałyśmy zostać w szpitalu dłużej niż zwykle.

Potem jeszcze byłyśmy przez tydzień w specjalistycznym szpitalu na oddziale neurologii, żeby mieć pewność, że z moją małą Janką wszystko jest porządku. Przy porodzie dostała 4 pkt. w skali Apgar. To były bardzo stresujące dla mnie chwile. Do tego po wyjściu z tego pierwszego szpitala byłam tydzień w domu z 40 stopniową gorączką spowodowaną zapaleniem piersi.

Miałam straszne wyrzuty sumienia, bo moja pierwsza, wtedy trzyletnia córka Flora, była beze mnie tyle czasu (tydzień w szpitalu, tydzień w domu z gorączką i tydzień na neurologii). Oczywiście był z nią tatuś i od tamtego czasu są ze sobą bardzo zżyci.

W trakcie tych przejść, nerwów i stresu byłam też zła na swojego lekarza, że pozwolił na naturalny poród przy tak dużym dziecku. Oczywiście brałam też winę na siebie, że nie walczyłam o cesarkę… ale po pierwszym udanym porodzie do głowy mi nie przyszło, że za drugim razem mogą być jakieś komplikacje. Flora – pierwsze dziecko też była duża, bo 3 960 g 🙂

Jeśli chodzi o opiekę po urodzeniu dziecka, to zaraz po przyjeździe ze szpitala odwiedził nas lekarz pediatra. Znowu spotkania z pielęgniarką środowiskową. Przy drugiej córce systematyczne wizyty na wspomnianej już neurologii do pierwszego roku życia. Pediatra natomiast wyznaczał nam terminy na kolejne wizyty, kontrole, szczepionki.

To miałyście trudne początki. A powiedz z jakich zasiłków, urlopów może korzystać młoda mama, przed i po urodzeniu dziecka? Jak szybko Ty wróciłaś do pracy po urodzeniu dziewczynek?

Trochę zmieniły się przepisy od czasu moich porodów w kwestii wypłacanych zasiłków. Czas trwania chyba jednak się nie zmienił i tak: jeszcze przed porodem można wykorzystać 4 tygodnie z 24 tygodni macierzyńskiego. Potem do trzeciego roku życia dziecka, przysługuje opieka nad dzieckiem.

Te wspomniane 24 tygodnie są płatne obecnie w wysokości około 70% wynagrodzenia. Do drugiego roku życia dziecka dostaje się również 70% pensji, ale tutaj nie można przekroczyć określonego progu, tak więc maksymalnie jest to kwota w przeliczeniu na złotówki około 2 300 pln.

Potem jeszcze przez rok (do trzeciego roku życia dziecka) około 380 zł. Oprócz tego dostaje się rodzinne, przy dwójce dzieci to około 350 zł. Jest też coś takiego jak w Polsce ulga prorodzinna i tutaj przy dwójce dzieci, to około 460 zł miesięcznie.

Do pracy wróciłam gdy pierwsza córka skończyła 2 lata. Mogłam pracować i pobierać zasiłek przez ten ostatni rok – do skończenia przez nią trzeciego roku życia.

Wróciłam na dosłownie na kilka miesięcy i znowu byłam w ciąży. Wróciłam dlatego, bo potem do tych zasiłków wliczał się poprzedni rok, tzn. zasiłki były wyliczane na podstawie dochodów z poprzedniego roku. To też uległo zmianie na korzyść mam, nie trzeba wracać do pracy z tego powodu, bowiem obecnie brane są pod uwagę dochody z poprzednich 2 lat.

Z drugą córką też spędziłam 2 lata w domu.

W jaki sposób jeszcze węgierski rząd wspiera rodziny z dziećmi? Czy są jakieś programy wspomagające młodych rodziców?

Oferują wspomniany już zasiłek rodzinny i ulgę prorodzinną. Ta ulga przysługuje już w trzecim miesiącu ciąży. Jest jeszcze tzw. becikowe około 850 zł.

Od niedawna funkcjonuje też program wspierający młode rodziny, które zadeklarują posiadanie 3 dzieci. Rząd wypłaci im 10 000 000 ft (135 000 zł), a dodatkowo mogą otrzymać kredyt na 10 000 000 ft na bardzo korzystnych warunkach. Pieniądze maja być przeznaczone na dom lub mieszkanie. Dla tych, którzy już mają dwójkę dzieci i chcieliby mieć trzecie, również to wsparcie jest możliwe.

Jeśli rodzina chce pozostać przy jednym lub dwójce dzieci, ale chcieliby kupić sobie nowe mieszkanie, też otrzymają wsparcie. Oczywiście nie w takiej kwocie jak w przypadku 3 dzieci, ale odpowiednio około 8000 zł i 35 000 zł.

Wspomniałaś mi wcześniej, że pracujesz w korporacji. Jak Twój pracodawca wspiera mamy?

Tak, z wykształcenia jestem pedagogiem, ale przyjeżdżając tutaj jeszcze bez doświadczenia w zawodzie i bez znajomości języka węgierskiego mogłam liczyć tylko na korporację. Wtedy, kilkanaście lat temu kiedy byłam na początku swojej kariery zawodowej, to było świetne rozwiązanie.

Jeden z moich pracodawców wygrał nagrodę w konkursie na najbardziej przyjaznego mamom. I tak, nie mogłam chyba sobie lepiej wyobrazić podejścia pracodawcy do mam, macierzyństwa. Ale nie tylko ten pracodawca był tak przyjazny, większość korporacji ma takie podejście.

Nie robił mi żadnych problemów ani przed porodem ani też po. Nie pracowałam do końca ciąży, a do pracy wróciłam wtedy, kiedy planowałam, bez żadnych nacisków z jego strony. Wróciłam na to samo stanowisko. Przy drugiej ciąży to ja czułam się niekomfortowo, bo popracowałam tylko kilka miesięcy i znowu byłam w ciąży… ale wybaczył mi i to 🙂

Z jakimi różnicami kulturowymi się spotkałaś na Węgrzech, np. w wychowywaniu dzieci, czy w życiu codziennym? Czy coś Cię szczególnie zaskoczyło?

Nie przychodzi mi nic do głowy jeśli myślę o różnicach. Jesteśmy do siebie podobni kulturowo. Pomyślałam jednak o czymś innym, chodzi o finansowe wsparcie dla lekarzy. Nie spotkałam się z tym w Polsce wtedy, kiedy tam mieszkałam. Teraz jak podpytuję rodzinę czy znajomych, to też nie słyszę o takich przypadkach. Chodzi o tzw. koperty… Przy pierwszym porodzie, mój lekarz jeszcze mówił, że nie ma taryfy, gdy pytałam go, bo znałam tutejszą praktykę, ile będzie kosztował poród… Przy drugim porodzie już w cenniku pojawiła się pozycja – poród. Jest to zazwyczaj dziesięciokrotność jednej wizyty. Ludzie płacą, np. za operacje złamanej ręki w szpitalu państwowym. I ta zapłata wcale nie gwarantuje Ci lepszej opieki, warunków czy też nie wiem czego jeszcze… To mnie zawsze dziwiło tutaj.

Druga rzecz, to szaleństwo młodych matek w temacie przyrostu wagi noworodka, niemowlaka. Zresztą nie tylko młodych matek, wszyscy to tutaj praktykują, od razu w szpitalu po porodzie.

Każda matka powinna być zaopatrzona w wagę. Ja też miałam 🙂 Po to żeby ważyć dziecko przed każdym karmieniem i zaraz po karmieniu. Służy to kontrolowaniu przyrostu masy. Prowadzi się zeszyt i zapisuje w nim każdy jeden gram. Nie chciałam tego robić, bo to dodatkowy stres…. I pamiętam jak ktoś mnie pytał (np. teściowa) ile je Flora czy Janka, czyli ile gramów pokarmu wysysa jednorazowo….paranoja 🙂 A ja tego nie wiedziałam… jak to ? Ano tak to!

Poza tym Polak Węgier dwa bratanki… kochamy się i rozumiemy, naprawdę!

Czego uczy Cię macierzyństwo na Węgrzech?

Kontrolowania przyrostu masy ciała dziecka….żartuję 🙂

Nie wiedziałam, że drzemie we mnie taki patriotyzm. Wzruszam się bardzo szybko w sytuacjach kiedy widzę jak moje dziewczyny czują się Polkami, bo nie oszukujmy się, mieszkamy tutaj i chyba wygodniej jest im czuć się Węgierkami. Chociaż to jest bardzo obszerny temat do dyskusji. Są dwujęzyczne, ja mówię tylko  po polsku do nich, ale one wiedząc, że mówię po węgiersku i rozumiem, w 80% odpowiadają po węgiersku. Nie daję za wygraną i nie odpuszczam – czyli wskrzesza się we mnie duch walki 🙂

Na uroczystościach w polskiej szkole z okazji polskich świąt płaczę jak nigdy przedtem przy takich okazjach, a jestem raczej z tych twardych niewzruszonych…

Uczę się jak być otwartą na innych, wytrwałości w realizowaniu swoich własnych projektów. Macierzyństwo na Węgrzech uczy mnie w pokonywania nieśmiałości, bo wiem, że muszę, ale i chcę, podejścia, że jak nie ja, to kto? Nieraz muszę przekraczać własne granice i potem dobrze się z tym czuję, zazwyczaj. Odkrywa przede mną bardzo dużo nowego…

Bardzo dziękuję Ci za rozmowę.

Rozmawiała: Ewa Moskalik Pieper

Zdjęcie: archiwum Joanny

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Ewa Moskalik - Pieper
Redaktor portalu Mamo Pracuj. Prywatnie spełniona, pełnoetatowa mama dwóch wspaniałych synów i żona, starająca się znaleźć swój patent na work - life balance. Absolwentka UJ. Miłośniczka kina, muzyki i książek.

Kamperem przez Polskę, czyli spełnienie marzeń o wakacjach na kółkach

Jak to jest podróżować kamperem z trójką dzieci? Ile kosztuje taka przygoda? Dlaczego warto planować wszystko wcześniej? No i skąd woda w prysznicu, jak działa specjalny papier toaletowy i czy lodówka może chłodzić także w czasie jazdy? Wszystko, co warto wiedzieć o wakacyjnym życiu na czterech kółkach. Kamperem przez Polskę w praktyce, czyli spełnione marzenie Agnieszki :)
  • Anna Łabno - Kucharska - 14/08/2018
Dzieci w kamperze

Agnieszko, to była Wasza pierwsza przygoda z kamperem, prawda? 2 dorosłych, 3 dzieci, 1 kamper. Skąd pomysł na takie spędzanie wakacji? I dlaczego Polska?

Jesteśmy totalnymi świeżakami w sprawie caravaningu – bo tak fachowo określa się to, co zrobiliśmy 😉 Ale właśnie dlatego, ponieważ nic nie wiedzieliśmy o kamperach, to pojawił się ten pomysł – bo lubimy nowe przygody 😉 A, że nie mieliśmy innych planów na wakacje, pomyśleliśmy – czemu nie?
Dzieci, kiedy się dowiedziały, skakały z radości 😉

Polska wybraliśmy dlatego, bo uznaliśmy, że skoro nic nie wiemy o kamperach, to lepiej nauczyć się jednak w Polsce, w razie czego bliżej domu. Chcieliśmy też poznać nieznane nam zakątki Polski – Kaszuby, okolice Grudziądza, Włocławka, tereny, do których nigdy jeszcze nie zaglądaliśmy.

Jakie mieliście obawy, związane z takim środkiem lokomocji? O czym trzeba pamiętać?

Całe mnóstwo. Ale w końcu tyle osób to robi, jeżdżąc na dalekie trasy. Wierzyliśmy, że damy radę. To są sprytne pojazdy 😉 No i po drodze spotykaliśmy też innych kamperowiczów.

Rada numer 1: Wypożyczenie kampera jest coraz modniejsze i warto zarezerwować sobie auto wcześniej.

My bardzo późno zabraliśmy się za planowanie akcji. W wybranym przez nas terminie nie było łatwo znaleźć pojazd – taki, jaki chcieliśmy i potrzebowaliśmy. Ale się udało. Wypożyczyliśmy w Krakowie kamper, który nas pomieścił 😉

Właśnie, o czym jeszcze warto pomyśleć, wybierając kamper? Czym Wy się kierowaliście?

Gdzieś przeczytałam, że warto pożyczać auto w sprawdzonej firmie, aby nie okazało się, że nawali. Tak też zrobiliśmy. Po małym researchu, wybraliśmy firmę poleconą przez znajomą.

Rada numer 2: Pożyczaj samochód w sprawdzonym miejscu.

Wybierając auto, ważna jest liczba miejsc i tym samym pasów w pojeździe. W kamperze trzeba być przypiętym pasem – moje dzieci były zawiedzione ;-). Zależało nam także, aby kamper miał małą łazienkę (szczególnie WC) ze względu na dzieci i kuchnię oraz był na tyle duży, abyśmy nie chodzili sobie po głowie w razie deszczu… No i trochę wykrakaliśmy ten deszcz…

Rada numer 3: Pamiętaj o fotelikach dla młodszych dzieci.

Ja chciałam też, aby auto było w miarę nowe, nie było bardzo zużyte, żeby lepiej się prowadziło…, choć pewnie nie było to super racjonalne. I to był ten moment, kiedy ustaliliśmy, że nie kierujemy się ceną. Powiedzieliśmy sobie, jak szaleć to szaleć! Wypożyczyliśmy prawie TIR’a 😉 no w każdym razie było to duże auto.

kamper

Czy każdy może prowadzić taki pojazd?

O dziwo tak. Wystarczy prawo jazdy kategorii B. Co więcej, na bramkach na autostradzie, płaciliśmy jak samochód osobowy. Na początku zakładaliśmy, że oboje damy radę prowadzić w razie czego, ale okazało się, że ostatecznie mąż przejął prowadzenie, a ja byłam pokładową stewardessą 😉

Jak wygląda wynajmem kampera, jakie są formalności? No i jak wygląda odbiór auta?

Kiedy już znaleźliśmy auto, musieliśmy uzgodnić jakie wyposażenie chcemy jeszcze wypożyczyć – takie kampingowe – krzesła, stolik, parasol, mata pod markizę (taka rozsuwana zasłonka z dachu ;-)), hamak, schodek dla dzieci etc. Potem jeszcze trzeba przeczytać/uzgodnić umowę (elektronicznie) i wpłacić zaliczkę. Pozostałą kwotę płaci się przed lub w dniu odbioru auta, plus oczywiście kaucja (zwrotna).

Z nieoczywistych tematów, to okazało się, że część kamperów ma dzienny limit kilometrów. Przykładowo, można zrobić nie więcej niż 350 km dziennie. Dla nas nie miało to znaczenia, ale pewnie dla innych podróżników będzie to ważna informacja. Niektórzy wynajmujący zaznaczają, że ubezpieczenie (w pakiecie) nie obejmuje wyjazdów za naszą wschodnią granicę. Wtedy trzeba wykupić dodatkowe ubezpieczenie.

Na odbiór kampera umówiliśmy się o 16:00. Oddać auto mieliśmy o 11:00 po 8 dniach. Potem już indywidualnie uzgodniliśmy z właścicielem, że się trochę spóźnimy, bo akurat nikt na auto nie czekał.

Ile kosztuje wynajem kampera? Podsumowując wszystkie koszty 😉

Sporo. Generalnie to droga impreza. Ten „nasz” wcześniej był w Norwegii i śmialiśmy się, że chyba tylko w tym kraju to jest opłacalna zabawa. Ale właśnie tego chcieliśmy i byliśmy świadomi, że to spory koszt.

Na koszt wynajmu składają się (może się różnić oczywiście zależnie od firmy):

  • wynajem auta (płaci się za dobę), w tym jest ubezpieczenie, pełny bak (a warto wiedzieć, że ten smok pali spokojnie kilkanaście litrów na km), kilka tabletek do toalety i rolek papieru toaletowego, dwie butle gazowe;

Od 300 do 500 zł za dzień (takie ceny widziałam), zależnie od tego jakie auto, ile osób pomieści, czy to nowszy czy starszy model itp.

  • dodatkowe wyposażenie (wyposażenie kuchni, pościel, krzesła i wszystko co tam może być potrzebne), a także – możecie się śmiać – dodatkowy papier toaletowy! Serio – to taki specjalny papier – ok. 5 zł za rolkę, która się rozpuszcza w tej magicznej wodzie w toalecie i jak braknie to podobno zwykłego papieru nie można używać – ja nie chciałam ryzykować 😉

10, 20, 5 czy 7 zł za leżak, krzesło, parasol. A także 50 zł za całe wyposażenie kuchni. Tym razem cena za tydzień wynajmu.

  • sprzątanie kampera – w kilku firmach, w których czytaliśmy umowy, to była opłata obowiązkowa;

250 – 350 zł za usługę, która oczywiście jest konieczna, bo po tygodniu kamper wygląda na bardzo zmęczony…

  • kaucja zwrotna (zabezpieczenie na wypadek zniszczenia) – ale nie chodzi o tzw. zwykłe zużycie, tylko rzeczywiście zniszczenie specjalnie. Nam urwała się rączka od spuszczania wody szarej (nie wiemy kiedy), ale to nie był problem 😉 kaucja trafiła cała do nas.

Sporo tego…

No rzeczywiście. Ale to jeszcze nie wszystko. Bo wakacje w kamperze, zakładając noclegi na kempingach, to koszt pomiędzy 50 a 100 zł za dobę (z możliwością korzystania z prysznica, podłączeniem prądu) – to ceny dla naszej rodziny, gdzie dzieci nie zawsze łapią się na zniżki.

A jeszcze jedzenie. Można gotować samemu cały czas. To nawet wygodne, i akurat gotowanie, choć nie jestem jakąś super kucharką, było dla mnie dużą przyjemnością. Nie zawsze jednak mieliśmy ochotę i czas stać przy garach, wtedy w restauracjach musieliśmy zostawić znów trochę pieniędzy. Ile? Średnio dla rodziny z trójką dzieci, które sporo jedzą, ok. 60 – 145 zł (najdroższa była ryba ;-)). Ale wyspecjalizowaliśmy się w zamawianiu 3-4 dań i dzieleniu się. Działało bardzo dobrze.

dzieci w kamperze

A nie można spać na dziko?

Można. Pewnie nie wszędzie, ale można. Są strony www o miejscach, gdzie można kamperować na dziko. Podobno można mieszkać i używać kampera bez podłączenia do prądu ok. dwie doby (nie próbowaliśmy). Kuchnia jest. Lodówka, która działa na gaz (z zamrażalnikiem) albo prąd zależnie czy jest czy nie. Łazienka z prysznicem jest. Full wypas można rzec. I pełna samowystarczalność. Ale my mieliśmy sporo obaw przed nocowaniem na dziko. W końcu początkujemy… Wybieraliśmy kempingi. I podróżowaliśmy od jednego do drugiego, czasem zostając na dwie noce (maksymalnie trzy).

Opowiedz jak wybieraliście trasę?

Wiedzieliśmy, że chcemy jechać tam, gdzie jeszcze nie byliśmy, a docelowo dotrzeć na Kaszuby… Mieliśmy listę kempingów, wybranych wcześniej, gdzie potencjalnie możemy się zatrzymać. I tym się kierowaliśmy. Ale uwaga, my byliśmy tym zaskoczeni, nie wszędzie (akurat na Kaszubach nas to spotkało) było miejsce. Dowiedzieliśmy się, że nie możemy przyjechać (dzwoniliśmy wcześniej), bo nie ma miejsca. Rezerwacji nie przyjmują. I obowiązują turnusy – czyli nie na krócej niż tydzień (podobno to norma nad morzem). To było rzeczywiście dla nas zupełne zaskoczenie… Ale w Polsce jest sporo kampingów, więc daliśmy radę.

Rada numer 4: Upewnij się, że kemping, na który zmierzasz nie ma turnusów i że możesz przyjechać kiedy chcesz, a także czy jest miejsce, albo czy kemping jeszcze działa… 

Ile kilometrów jechaliście dziennie?

Około 200 – 250 km dziennie. Nie za dużo. A i tak trwało to ok. 3 – 4 godzin z dziećmi. A to siusiu, a to jeść, a to nudzi mi się… 😉

Wybieraliśmy „większe” drogi, bo wtedy było łatwiej. Jazda lokalnymi drogami bywała dla nas wyzwaniem, a mijanie się z ciężarówkami było ciekawe. Chwilę trwało aż nauczyliśmy się „czuć” wymiary auta. Ale na pewno kamper to nie jest mistrz szybkości 😉

dzieci w kamperze

Co koniecznie należy ze sobą spakować?

Zacznę od tego, że większość rzeczy pakuje się do szafek w kamperze, aby nie latały w czasie jazdy. Walizki i torby raczej tylko przeszkadzają. Po prostu nie ma na nie miejsca. Wszystko musi być w szafkach, i to pozamykane. A szafek jest sporo, ale małych.

Zabraliśmy standardowe wyjazdowe rzeczy dla siebie do ubrania 😉 Jedzenia spakowaliśmy tylko trochę, bo robiliśmy zakupy na bieżąco. Miałam oliwę, jakieś przyprawy, kaszę czy ryż. Oczywiście zapakowaliśmy książki i gry na czas podróży dla dzieci, kolorowanki i takie tam. Dla siebie książki na wieczór z nadzieją, że będzie czas na czytanie.

No i kempingowe wyposażenie: latarki, koc piknikowy. Coś na komary.

Krzesła, stolik, leżak, hamak – czekały na nas w kamperze. Podobnie talerze, sztućce, kubki, a nawet kieliszki – wszystko plastikowe. Garnki, deski, miseczki, wszystko było. Ale to już opowiadałam…

A jak z tą toaletą i wodą? Były kłopotliwe?

Generalnie są trzy wody, że tak powiem. Czysta, z której się korzysta do mycia, gotowania. Woda szara, czyli to, co zostaje po umyciu naczyń, rąk, kąpieli. A także takie szare pudełko – my nazwaliśmy je kuwetą, na nieczystości z toalety. W nim są rozpuszczone tabletki (lub płyn), aby rozpuszczały co trzeba i było nieprzyjemnych zapachów, plus ten super extra papier, i tyle.

Szarą wodę spuszcza się w specjalnych miejscach albo do kanału. Czystą uzupełnia też w specjalnych miejscach. A z kuwetą wędruje do toalety albo szuka znów specjalnego miejsca do opróżniania toalet turystycznych. Na kempingach często widzi się osoby wędrujące z tym pudłem w stronę WC (takie same pudła są w przyczepach i na jachtach – podobno). I to generalnie nie jest żaden kłopot. Powiem, tak, rodzica to niewiele już obrzydza 😉

kamper, wnętrze kampera

A czy czegoś Wam brakowało w czasie podróży?

Przez kilka dni słońca – bo akurat trafiliśmy na jedyne deszczowe dwa tygodnie tych wakacji… A tak poza tym, to chyba niczego. To było fajne doświadczenie. Wymagające, ale w mojej ocenie bardzo fajne. Mąż przyznał tylko, że jemu brakowało porządnego/czystego prysznica…

Co dała Ci ta wyprawa? Myślisz, że jeszcze kiedyś to powtórzycie?

Moje dzieci nauczyły się zmywać naczynia po obiedzie w zimnej wodzie 😉 i to była cenna lekcja – nawet ją uwieczniłam z zza krzaka ;-). My mieliśmy frajdę patrząc, jak szybko dzieci adaptują się do otoczenia, i że prysznic na kempingu to dla nich nie problem, czy jedzenie tego, co jest – bez marudzenia (choć w domu czasem się zdarza).

Dla nas to był aktywny czas i kombinowanie, gdzie spać, co zjeść. Ale z każdym dniem było łatwiej. Pewnie po miesiącu bylibyśmy już zupełnie wyluzowani 😉

Czy pojedziemy jeszcze kiedyś? Ja mogę jechać, ale niech mój najmłodszy syn – Krzyś – już czyta, w czasie jazdy będzie mniej się nudził 😉

Spotkały Was jakieś specjalne przygody?

Cały wyjazd był przygodą i częstym zaskoczeniem 😉 ale raz było groźnie, kiedy nie mogliśmy wyjechać z pola namiotowego, bo było mokro i ślisko po burzy 😉 Z jeziora nosiliśmy piasek, żeby się wydostać, a dzieci wyciągały ręce wysyłając magiczną moc… i się udało!

Później bardziej pilnowaliśmy, gdzie stajemy. Bo generalnie kamper to nie jest zbyt zwrotne autko, i nie wszędzie zaparkuje 😉

mama z dziećmi - kamperem przez Polskę

Dziękuję za rozmowę!

O swojej przygodzie z kamperem opowiadała Agnieszka Czmyr-Kaczanowska

Zdjęcia: własność Agnieszka Czmyr-Kaczanowska i jej rodzina

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Anna Łabno - Kucharska
Jestem mamą mądrej indywidualistki. Posiadam doświadczenie w koordynacji projektów, prowadzeniu szkoleń oraz doradztwa. Uwielbiam spędzać czas z rodziną, podróżować, czytać książki i celebrować picie kawy. W "wolnym" czasie wspieram osoby chore onkologicznie.

Suplementacja cennych kwasów DHA u dzieci

Kwas DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy to substancja zalecana do stosowania przez kobiety w czasie ciąży – może zmniejszyć ryzyko przedwczesnego porodu, wspomaga także prawidłowy rozwój mózgu oraz zmysłu wzroku u nienarodzonego jeszcze dziecka.
  • Zofia Kowalska - 14/08/2018
mama z dzieckiem, suplementacja cennych kwasów dha u dzieci

Kwas DHA można podawać także niemowlętom i starszym dzieciom, w celu optymalnego funkcjonowania układów nerwowego, immunologicznego i sercowo-naczyniowego.

Właściwości kwasów DHA

W czasie ciąży i karmienia piersią kobieta musi dostarczyć nie tylko sobie, ale i drugiemu, zależnemu od niej organizmowi wszystkich niezbędnych substancji odżywczych. To także czas, kiedy i mama i dziecko wykazują zwiększone zapotrzebowanie na cenne dla ich prawidłowego rozwoju i funkcjonowania substancje. Za co jeszcze odpowiadają kwasy DHA? Mają one wpływ między innymi na:

  • prawidłową masę urodzinową malucha,
  • niewielkie wydłużenie czasu ciąży,
  • obniżenie ryzyka niektórych chorób, np. ADHD, autyzmu i dysleksji oraz powikłań ciążowych,
  • wykształcenie narządu mowy,
  • eliminowanie toksyn z organizmu,
  • stabilizowanie ciśnienia krwi i zmniejszenie ryzyka powstawania zakrzepów krwi.

Jak i kiedy podawać maluchom preparaty z kwasem DHA?

Suplementowanie kwasów DHA zaleca się stosować przynajmniej w 20. tygodniu ciąży, jednak, jeśli lekarz zaleci inaczej można przyjmować go także w pierwszych tygodniach ciąży. Jednak na tym nie koniec. Preparaty zawierające ten składnik warto podawać także niemowlętom i starszym pociechom. Momentem kiedy warto wprowadzić do codziennej diety preparat jest moment gdy sami lub po konsultacji z lekarzem zauważymy jakiekolwiek nieprawidłowości w rozwoju maleństwa lub stopniowe osłabienie jego układu odpornościowego. Preparaty dedykowane dzieciom mają zwykle formę płynów o neutralnym lub owocowym smaku, dzięki czemu są przez nie łatwo przyswajane i w porównaniu z innymi lekami czy suplementami, nie budzą sprzeciwu (np. Omegamed dla dzieci).

Najlepszym sposobem na przyswajanie wartościowych mikro- i makroelementów powinien być pokarm – najpierw mleko mamy, a w kolejnych etapach rozwoju – owoce, warzywa, nabiał, ryby i mięso. Nie zawsze jednak jest to możliwe, czy to ze względu na indywidualne upodobania kulinarne czy na nietolerancję niektórych składników znajdujących się w tych produktach. Wtedy, aby nie dopuścić do ich niedoboru niezbędna jest suplementacja, która korzystnie wpływa na prawidłową pracę i rozwój każdego, nawet bardzo wymagającego organizmu.

Materiał powstał we współpracy z partnerem portalu.

Zdjęcie: partnera portalu.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Zofia Kowalska
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie
Może Cię zainteresować także:
Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail