Czego szukasz

Jakie dokumenty do macierzyńskiego musisz złożyć?

Już od kilku lat młode mamy mogą korzystać z tzw. „rocznego urlopu macierzyńskiego”. Nie zawsze jednak wiemy, w jakich sposób załatwić formalności. Jakie dokumenty do macierzyńskiego należy złożyć, żeby świadczenie przyszło na czas – bez żadnych kłopotów po drodze? Odpowiadamy na te i inne pytania.

  • Karolina Wojtaś - 19/01/2020
mama z malutkim dzieckiem

Dokumenty do macierzyńskiego – w pytaniach i odpowiedziach

1. Czy urlop macierzyński przysługuje w przypadku każdej umowy?

Niestety, nie. Urlop macierzyński, czyli płatna przerwa w pracy spowodowana urodzeniem dziecka przez pracownicę, przysługuje tylko w przypadku trwania umowy o pracę.

Warto jednocześnie pamiętać, że od 2016 roku kobiety, które pracują na umowę o dzieło, umowę zlecenie albo są bezrobotne, także mają prawo do świadczenia rodzicielskiego. Wynosi ono 1000 złotych i jest wypłacane przez 52 tygodnie (w przypadku urodzenia jednego dziecka) lub 71 tygodni (więcej niż jedno dziecko).

2. Czy można stracić pracę podczas urlopu macierzyńskiego?

Panuje obiegowa opinia, że w Polsce, kobiety przebywającej na urlopie macierzyńskim nie można zwolnić i koniec, kropka. Niestety, nie jest tak do końca. Zwolnienie może nastąpić, np. w przypadku, gdy zakład pracy jest likwidowany lub ogłasza upadłość. Nie oznacza to jednak bynajmniej, że zwolnionej, przyszłej lub świeżo upieczonej mamie, nie przysługują już zasiłki. Przysługują i są one wypłacane przez ZUS.

3. Jak długo trwa urlop macierzyński?

Choć powszechnie mówi się o „rocznym urlopie macierzyńskim”, taki urlop nie istnieje. W rzeczywistości młodej mamie przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego (w przypadku urodzenia jednego dziecka) oraz 32 tygodnie urlopu rodzicielskiego. Warto dodać, że 14 tygodni musi wykorzystać matka dziecka, 6 pozostałych może wykorzystać ojciec.

4. Jakie dokumenty do macierzyńskiego należy przedstawić, aby otrzymać zasiłek?

Jeśli jesteś w ciąży, być może zaczęłaś już się zastanawiać, jakie dokumenty do macierzyńskiego musisz przedstawić, aby nie pojawiły się jakieś „problemy z dokumentacją”, czy opóźnienie w wypłacaniu świadczenia. Wyjaśnijmy zatem te kwestie.

Jeżeli masz w planach przejście na urlop macierzyński od dnia porodu, to nie musisz składać u pracodawcy żadnych wniosków. Jedyny dokument, który powinien być przez Ciebie dostarczony, to odpis aktu urodzenia dziecka. Im szybciej zawieziesz go do miejsca pracy, tym lepiej (oczywiście może dostarczyć go również ktoś inny, np. Twój mąż).

Przeczytaj również o pracy dodatkowej na urlopie macierzyńskim!

Jeśli natomiast planujesz udać się na urlop macierzyński wcześniej – a możesz go rozpocząć już 6 tygodni przed porodem, to także nie składasz wniosku. Musisz natomiast, przekazać pracodawcy zaświadczenie lekarskie o przewidywanej dacie porodu. Jednocześnie musisz poinformować go – ustnie lub pisemnie – kiedy planujesz rozpocząć urlop.

5. Jakie dokumenty do macierzyńskiego są potrzebne, jeśli pracownica chce połączyć urlop macierzyński i rodzicielski?

Urlop macierzyński i rodzicielski można połączyć. A dokładniej – możesz zażyczyć sobie bezpośredniego przejścia na urlop rodzicielski tuż po macierzyńskim. Jeśli tak zrobisz, przez cały rok będziesz otrzymywała 80% wynagrodzenia.

Aby jednak tak się stało, w ciągu 14 dni po porodzie (lub krótko przed nim) powinnaś złożyć u pracodawcy wniosek o udzielenie bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.

Jeśli tego nie zrobisz, przez 20 tygodni urlopu macierzyńskiego będziesz otrzymywała 100% wynagrodzenia, a w urlopie rodzicielskim – 60%. W takim wypadku, nie można jednak zapominać, aby najpóźniej 14 dni przed rozpoczęciem urlopu rodzicielskiego, złożyć u pracodawcy wniosek o taki urlop. Należy również złożyć oświadczenie, że nie będzie z niego korzystał ojciec dziecka.

Uwaga! Jeśli planujesz podzielić urlop rodzicielski między siebie i partnera, to do wniosku należy dołączyć oświadczenie o tym, w jaki sposób podział ten ma wyglądać.

6. Jakie dokumenty do macierzyńskiego trwającego krócej niż 20 tygodni?

Jeśli nie chcesz wykorzystywać całych 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, a jedynie obligatoryjne 14, to oczywiście i do tego masz prawo. W takiej sytuacji musisz złożyć wniosek, w którym zaznaczysz, od kiedy ojciec dziecka będzie sprawował nad nim opiekę.

Taki dokument składa się u pracodawcy najpóźniej na siedem dni przed planowanym powrotem do pracy. Do wniosku będziesz musiała dołączyć zaświadczenie z zakładu pracy partnera – powinna w nim znaleźć się informacja, że ojciec dziecka planuje wykorzystać część urlopu macierzyńskiego.

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Karolina Wojtaś
Mama, żona, psycholog i redaktor. Spełniona zawodowo dzięki miłości do pisania, szczęśliwa prywatnie dzięki mężowi i dwóm cudownym synom. W krótkim czasie "tylko dla siebie” czyta, szyje… albo znowu pisze.

Kluczowe momenty 2020 roku w doświadczeniu pracujących rodziców

Trudno tradycyjnie podsumować rok 2020. Noworoczne postanowienia tym bardziej wymykają się z kontrolowalnych ram, a raporty pracy zdalnej podkreślają, jak bardzo na rynku pracy pandemia dotknęła kobiety, co w praktyce oznacza więcej balansowania między pracą a domem po załamaniu się praco-domoprzestrzeni. Poznajcie wyniki badania z maja 2020 r. nt. doświadczenia rodziców podczas lockdownu.
  • Monika Sońta - 10/01/2021
mama z dzieckiem pochylona nad pracą domową

Kluczowe momenty 2020 roku w doświadczeniu pracujących rodziców

Czas na chwilę refleksji nad tym, co było dla Ciebie trudne. Sięgając do wyników badania, które było przeprowadzone w maju 2020* we współpracy studentów studiów podyplomowych Employer Branding z portalem MamoPracuj.pl, którego celem było zidentyfikowanie „kluczowych momentów’” w doświadczeniach rodziców podczas lockdownu, dowiadujemy się, że:

Najtrudniejsze momenty to:

  • przygotowywanie posiłków,
  • fektywne skupienie się na pracy („to życie w ciągłym kołowrotku”, „wyrywanie momentów na pracę”),
  • konieczność wsparcia dzieci w zajęciach szkolnych,
  • poczucie winy związane z dawaniem dzieciom niskojakościowych wypełniaczy czasu, żeby móc pracować („bajka”).

Pozytywne zaskoczenia:

  • samodzielność dzieci, ich zrozumienie sytuacji,
  • zacieśnienie więzi rodzinnych,
  • przyzwyczajenie się do pracy zdalnej (brak dojazdów),
  • wolniejsze poranki.

A jaka jest Twoja refleksja? To moment na zastanowienie się:

  • Co było dla Ciebie najtrudniejszym momentem?
  • Co Cię pozytywnie zaskoczyło?
  • Z czym sobie poradziłaś do takiego stopnia, że jesteś dumna ze swojego działania?
  • Co wymaga zmian w organizacji Twojego dnia w 2021 roku, niezależnie od rozporządzeń, izolacji, decyzji o nauczaniu zdalnym i skuteczności szczepionki?

Nowe stresory** dotykają wszystkich. Jak bardzo wpłynęły na Ciebie?

Ten rok wytrącił nas z równowagi. Niektórymi wstrząsnął, innych wypchnął z życiowej strefy komfortu, a jeszcze innym jedynie nieznacznie zmienił ramy życiowego działania. Niezależnie od grupy, w której się znalazłaś, warto zastanowić się, w jaki sposób dotykają Ciebie „nowe stresory”:

  • Zmiana w postrzeganiu bezpieczeństwa fizycznego – obawa przed zarażeniem się.
  • Nadmiar informacji (infobesity), w większości negatywnych w stosunku do braku szans na przewidzenia przyszłości ogólnie np. nie jesteśmy w stanie powiedzieć kiedy i jak się to skończy, czyli jesteśmy w strefie ciągłej, długoterminowej niepewności.
  • Ciągłe poczucie zagrożenia kwarantanną i ograniczeniem możliwości fizycznego poruszania się.
  • Stygma społeczna związana z chorobą, co jest potęgowane przez poczucie, że choroba jednej osoby może stworzyć zagrożenie dla jej najbliższych oraz, że złamanie przez jedną osobę zasad i zaleceń może stanowić zagrożenie dla osób z naszego otoczenia
  • Straty na poziomie finansowym, poczucie niepewności w obszarze zarobków i utrzymania pracy czy źródła dochodów.

Siła tego, jak bardzo dotknie nas psychicznie pandemia, zależała między innymi od naszego przedpandemicznego stylu pracy. Im bardziej oddzielaliśmy wcześniej strefę prywatną, rodzinną od zawodowej, profesjonalnej, tym bardziej dostrzegamy zmianę w stylu życia (lifestyle) i pracy (workstyle).

A jaki jest „nowy stresor”, który najbardziej wpłynął na Twój styl życia i pracy w 2020?

Autonomia, adaptacja, elastyczność

Wracając do wyników badania z MamoPracuj, ponad 73% badanych wskazało elastyczny czas pracy jako największe udogodnienie dla pracujących rodziców. Po raz kolejny potwierdziła się siła poczucia autonomii, a nawet job-craftingu w miejscu pracy.

Opisując najlepsze doświadczenia, szczególnie docenianie były gesty pracodawców sugerujące, że rozumieją sytuację i ich próba ułatwienia pracy np. ustalenie, że mamy dwugodzinną przerwę bez spotkań na przygotowanie posiłków, a do pracy wracamy wieczorem; ogólne przyzwolenie na obecność dzieci w tle rozmowy; ludzka atmosfera i poczucie „że wszyscy jesteśmy w podobnej sytuacji”. I wszyscy w tej sytuacji potrzebujemy nowych ram działania.

Zastanów się, czego potrzebowałabyś teraz od swojego pracodawcy, żeby lepiej pracowało Ci się w 2021 roku?

Źródło:

*Ankieta online przeprowadzona 1-21 maja 2020, n=153, wnioski opracowano na podstawie dwóch pytań otwartych: o najlepszy i najgorszy moment pracy z domu podczas izolacji, opracowano na podstawie kodowania tematycznego według schematu Saldana (2009)

**https://emeraldopenresearch.com/articles/2-15

Zdjęcie: 123 rf

Grafika: autorka

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Monika Sońta
Mama wielowymiarowo aktywna: biznesowo - ekspert komunikacji korporacyjnej; naukowo – doktorantka zarządzania; życiowo – promotorka uważnego spędzania czasu z dzieckiem, co widać po wpisach na blogu http://zmianaperspektywy.pl/ Mama małej Marceliny.

10 sposobów na równowagę między życiem prywatnym i zawodowym w dobie COVID

Oddzielenie życia prywatnego od zawodowego dla wielu z nas było trudne nawet w „normalnych” czasach, czyli tych sprzed epidemii. W dobie COVID, gdy tłumnie przeszliśmy na pracę zdalną, wyznaczenie choćby cienkiej granicy między rolą mamy i żony a funkcją pracownicy bądź właścicielki firmy jest zadaniem niemal karkołomnym. Podpowiemy Ci, jak się w tym wszystkim odnaleźć – poniżej znajdziesz nie górnolotne zalecenia, ale praktyczne, życiowe wskazówki.
  • Karolina Wojtaś - 04/01/2021
młoda kobieta stoi z kubkiem w dłoni w swojej kuchni

1.Ustal priorytety

Na wstępie zaznaczmy, że nie każda z nas może to zrobić – czasem, by utrzymać pracę, trzeba wykonać konkretną liczbę obowiązków. Niemniej są kobiety, które nie pracują po 12 godzin, bo muszą, ale dlatego, że tak pracowały wcześniej i tak nakazuje im ambicja.

Okres epidemii nie jest trudny tylko dlatego, że narażone jest nasze zdrowie, musimy nosić maseczki, dzieci nie chodzą do szkoły, a i zdarza się kwarantanna. Epidemia jest trudna także z powodu trudności w odstąpieniu od swoich przyzwyczajeń. Niełatwo jest wyznaczyć sobie nowe priorytety i „porzucić” rzeczy dla nas ważne na rzecz jeszcze ważniejszych.

Jeśli pracujesz po 10 lub 12 godzin dziennie, ponieważ po prostu chcesz, to czas w końcu przemyśleć kwestię priorytetów. Może dobrze byłoby sobie powiedzieć, że to nie moment na pracę na pełen etat? Spróbuj, zastanów się, czy przypadkiem nie czułabyś się lepiej, gdybyś codziennie od godziny 15. mogła całkowicie wejść w rolę mamy i żony. Czy nie poczułabyś ulgi, gdybyś nie musiała ciągle ścigać się z czasem?

2. Znajdź czas tylko na pracę

Możliwość 100% skupienia się na pracy powoduje, że jest ona po stokroć efektywniejsza, a Ty – bardziej spokojna, prawda? Powiesz: „łatwo ci powiedzieć, jedno moje dziecko uczy się zdalnie, drugiemu właśnie zamknęli przedszkole, gdzie ma być „mój czas”?”. Wiadomo – trudna sprawa. Ale gdyby tak zmienić plan dnia? Co Ty na to, by wstawać o godzinie 4. i pracować w spokoju do 7., zanim wstaną dzieci? Potem, np. o 13., może pozwolić im oglądać bajki – to znów dłuższa chwila w pełnym skupieniu. I tak, będziesz przez to zasypiać o godzinie 22., ale coś za coś.

3. Wyznacz granice

To takie małe nawiązanie do punktu pierwszego: naucz się mówić „nie”. Zarówno sobie – jako szefowi, jak i swojemu pracodawcy, jeśli chce przerzucić na Ciebie ogrom obowiązków.

Powiem Ci, jak to jest: podczas pierwszego „nie” serce bije jak szalone, a przed oczyma stają same negatywne konsekwencje. Kiedy jednak robisz to po raz dziesiąty – oczywiście zakładając, że masz racjonalne argumenty, ogarnia Cię spokój.

Stawiaj granice również w domu. Jeśli umawiasz się z partnerem, że teraz pracujesz, a on zajmuje się dziećmi, to nie idź „tylko umyć zębów” przedszkolakowi i „tylko pomóc w matmie” starszakowi. Poproś rodzinę, żeby wyobraziła sobie, że nie ma Cię w domu. Stawianie granic naprawdę ułatwia znalezienie równowagi między życiem osobistym a zawodowym.

Przeczytaj także: Jak efektywnie pracować w domu? Rytuały pracy zdalnej

4. Znajdź swój kąt do pracy

Nie pozwól swojej pracy rozpanoszyć się po całym mieszkaniu czy domu. Nawet jeden niepozorny dokument leżący na blacie w kuchni może skutecznie odwrócić Twoje myśli od rodziny i sprawić, że na chwilę znów wejdziesz w zawodowy świat – a przecież masz te dwie strefy wyraźnie rozgraniczyć, prawda? Jeśli możesz, przygotuj sobie kąt do pracy w osobnym pomieszczeniu. Jeśli nie ma takiej możliwości, przy laptopie trzymaj pudełko na dokumenty i przybory. Po skończonej pracy zamknij je i odłóż, podobnie jak komputer.

5. „Ogarniaj się”, gdy idziesz do pracy

Nawet jeśli zwrot „idę do pracy” oznacza teraz dla Ciebie umoszczenie się przy stole w kuchni – przed laptopem, to i tak zadbaj o swój wygląd. Zrób sobie makijaż, ubierz się. Może wyda Ci się to śmieszne, ale siedzenie w szlafroku naprawdę rozleniwia i utrudnia skupienie. Dzieje się dlatego, że to okoliczności, które zazwyczaj towarzyszą wolnym dniom. Podświadomie nie możesz zatem mocno skupić się na tym, co robisz.

6. Zadbaj o swoje samopoczucie

Trudności w godzeniu roli mamy i pracownika czasem tak przybierają na sile, że mocno wpływają na nasze zachowanie. Nie pozwól jednak, by emocje zaczęły nad Tobą panować. Szukaj wsparcia i możliwości wygadania się – u przyjaciółki, na forum. Czasem, gdy czujemy, że wszystko wymyka się nam z rąk, takie wsparcie i możliwość usłyszenia: „Ja też tak mam” przynosi ogromną ulgę.

Przeczytaj także: Jak organizować życie rodziny, żeby mieć czas dla siebie?

7. Twórz elastyczny grafik

Znowu – jeśli tylko możesz. Czasem nie da się i już, bo nawet nie ma słowa „grafik” a jest tylko: „pracuję w każdej wolnej chwili”. Wówczas trzeba nastawić się na tryb: „przetrwanie” i powtarzać sobie jak mantrę, że to naprawdę minie.

Jeśli jednak jesteś panią i władczynią swojego czasu pracy, to planuj również to, czego zaplanować się nie da. Innymi słowy, wpuść w grafik godzinne „okienko”, w które w razie potrzeby wciśniesz dodatkowe zlecenie od szefa. Albo wyznacz dodatkowe 2-3 dni wolne w miesiącu, aby w razie konieczności móc wszystko poprzekładać i zająć się chorym dzieckiem. Nie planuj grafiku tak, by pękał w szwach – zostaw trochę luzu, bo NA PEWNO się przyda.

8. Pamiętaj, że to nie czas na bycie perfekcyjną

Perfekcyjne to możemy być w czasach poza epidemią. Teraz – jak już wiesz, jest tryb „przetrwanie”. Skup się na tym, co jest dla Ciebie najważniejsze – dopracowany projekt, codzienny spacer z dziećmi, obiad. Nie przejmuj się tym, że ubrania nie są dobrze wyprasowane, a w kuchni jest bałagan. Aby złapać równowagę między życiem prywatnym i zawodowym musisz podejść do niektórych spraw w dystansem. Dużym dystansem.

9. Zrób sobie detoks cyfrowy po pracy

Większość z nas do pracy zdalnej wykorzystuje teraz co najmniej jedno urządzenie cyfrowe. Dlatego tak bardzo ważne jest, aby już po pracy z nich zrezygnować – chociaż częściowo. Czy to trudne? Bardzo! Jeśli jesteś przyzwyczajona, że podczas przyrządzania obiadu zerkasz na FB, to naprawdę grożą Ci objawy odstawienne. Ale spokojnie – szybko zwalczysz odruch sięgania po urządzenia i poczujesz, że naprawdę bardziej wnikasz w życie rodzinne.

10. Spaceruj, graj, wychodź z domu

Dom, dom, dom, dom, dom: praca w domu, szkoła w domu, rozrywka w domu – oszaleć można, prawda? Dla przywrócenia równowagi dobrze byłoby znaleźć miejsce, w którym można będzie się od tego oderwać. Może być to ścieżka ekologiczna, las, park, alejka rowerowa – coś, co lubisz Ty i co lubi Twoja rodzina. Codzienne wyjście sprawi, że wszyscy poczujecie się lepiej, a Ty z całą pewnością choć na chwilę przestaniesz zerkać na migający gdzieś w mieszkaniu laptop.

Przeczytaj także: Jak mieć więcej czasu dla siebie?

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Karolina Wojtaś
Mama, żona, psycholog i redaktor. Spełniona zawodowo dzięki miłości do pisania, szczęśliwa prywatnie dzięki mężowi i dwóm cudownym synom. W krótkim czasie "tylko dla siebie” czyta, szyje… albo znowu pisze.
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×