Czego szukasz

Jak w kilka minut uratować komuś życie?

Na białaczkę może zachorować każdy. Dopóki jednak choroba nie dotyka nas samych lub naszych najbliższych, zawsze wydaje się taka odległa i nierealna… Tymczasem w Polsce na przeszczep czeka około 220 osób! Jak możesz pomóc? Wystarczy kilka minut, aby zostać potencjalnym dawcą szpiku. To prostsze niż Ci się wydaje!

  • Agnieszka Kaczanowska - 24/10/2017
na rączkach dziecka leży pluszowe serduszko

Kto może zachorować na białaczkę? Czytałam, że w Polsce co godzinę ktoś dowiaduje się, że ma białaczkę… Jak można pomóc?

Na białaczkę może zachorować każdy, określenie białaczka odnosi się do całej grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Nie wszystkie rozpoznania kwalifikują do przeszczepienia szpiku. W chwili obecnej osób zakwalifikowanych do przeszczepienia komórek krwiotwórczych od dawcy niespokrewnionego, dla których nadal nie znaleziono dawcy jest w Polsce około 220. Dawców niespokrewnionych szukamy w rejestrach potencjalnych dawców szpiku, w kraju i za granicą.

Co trzeba zrobić, aby w takiej bazie się znaleźć?

Potencjalnym dawcą może zostać każdy, między 18 a 60 rokiem życia. Wystarczy zarejestrować się w wybranym ośrodku dawców szpiku, wypełnić ankietę medyczną lub przejść rozmowę z lekarzem i oddać materiał do oznaczenia antygenów HLA (krew lub wymaz z wewnętrznej strony policzka).

Sama niedawno się zgłosiłam i przyznam, że to zadziwiająco łatwe. Czy rzeczywiście wystarczy potrzeć policzek od środka, aby pobrano materiał do badania?

Tak, jest to jedna z nowocześniejszych metod pozyskania materiału genetycznego do badań DNA, w chwili obecnej jest to zupełnie wystarczające. Należy jednak pamiętać, że niektóre ośrodki mogą wymagać pobrania próbki krwi.

Zarejestruję się i co dalej?

Po rejestracji dawcy i oznaczeniu jego antygenów zgodności tkankowej, informacje o nim (oczywiście anonimowo) są prezentowane w rejestrze i udostępniane ośrodkom poszukującym dawców dla swoich pacjentów. Jeżeli znajdzie się biorca wstępnie zgodny z dawcą w antygenach HLA, ośrodek wzywa dawcę na dodatkowe badania w celu potwierdzenia zgodności genetycznej. Gdy weryfikacja wypadnie pozytywnie, rozpoczyna się procedura pobrania, przed którą dawca musi przejść kwalifikację medyczną. Dopiero po tym etapie dochodzi do pobrania komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej lub ze szpiku.

Ile osób w Polsce rejestruje się?

Na dzień dzisiejszy w Centralnym Rejestrze Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców szpiku jest zarejestrowanych ponad 1 mln 300 tys. osób. Rzeczywistych dawców, którzy oddali komórki krwiotwórcze przynajmniej raz jest w Polsce ok. 5000, czyli średnio 3 osoby na 1000 zarejestrowanych oddają komórki krwiotwórcze.

Jakie są szanse na znalezienie pasującego dawcy do biorcy? I od czego to zależy?

Na całym świecie jest zarejestrowanych w tej chwili ponad 30,5 mln dawców szpiku. Szanse na znalezienie zgodnego dawcy powinny być duże, ale niestety są bardzo nierówne. Wszystko przez ogromne zróżnicowanie genetyczne ludzkiej populacji pod kątem HLA.

Są pacjenci, którzy mają kilka tysięcy potencjalnie zgodnych dawców w rejestrze (tylko polskim!), a są tacy, którzy nie mają ani jednego w pełni zgodnego dawcy na całym świecie.

Statystycznie ok. 78% pacjentów, dla których w danym roku rozpoczęto procedurę doboru znajduje dawcę akceptowanego do przeszczepienia, z czego 60% w rejestrze polskim.

Kto może być dawcą szpiku? Kiedy nie powinniśmy się rejestrować w bazie – jakie choroby, schorzenia wykluczają zgłoszenie? Czytałam, że np. dyskopatia i zwyrodnienia kręgosłupa? A to dość częsta przypadłość.

Dawcą może być każdy w wieku 18-60 lat (jest to wiek, po którego osiągnięciu dawca jest wykluczany z rejestru) i w ogólnie dobrym stanie zdrowia. Główne przyczyny dyskwalifikacji to:

  • zakażenie wirusem HIV (lub przynależność do grupy zwiększonego ryzyka zakażenia tym wirusem)
  • obecność antygenu HBs, przeciwciał anty-HCV przy obecności HCV RNA
  • aktywna gruźlica w okresie minionych 2 lat
  • cukrzyca – nie akceptowalna na etapie rekrutacji
  • aktywna astma wymagająca podawania leków sterydowych (jeśli kandydat nie miał napadu astmy przez ostatnie 5 lat i nie zażywa doustnie leków sterydowych, może być zakwalifikowany)
  • przebyty zawał serca, choroba wieńcowa, zabiegi naczyniowe na sercu (pomostowanie) i inne schorzenia wymagające ciągłego podawania leków (wypadanie płatka zastawki dwudzielnej, zaburzenia rytmu nie wymagające leczenia są akceptowalne)
  • epilepsja (jeżeli epilepsja występuje w wywiadzie, ale pacjent nie zażywa leków p/padaczkowych i w ciągu minionego roku nie wystąpił atak padaczkowy, dawca może być zakwalifikowany)
  • nadciśnienie – jeżeli jest utrzymywane na prawidłowym poziomie przez leki to kandydat może być zaakceptowany)
  • stosowanie leków hormonalnych (konsultacja z lekarzem Poradni Przeszczepowej)
  • ciąża – ciąża i laktacja bezwzględnie dyskwalifikuje dawcę (czasowo)
  • łuszczyca (akceptowalna, jeżeli występuje w postaci łagodnej, wymagającej tylko miejscowego leczenia)
  • tatuaż (jeżeli upłynął co najmniej rok od jego wykonania, tatuaż nie jest przeciwwskazaniem)
  • pobyt w zakładzie karnym lub poprawczym (i do 6 m-cy od jego opuszczenia)

Więcej można przeczytać na stronie: http://www.szpik.info/jak-zostac-dawca.html

Problemy z kręgosłupem mogą być przeciwwskazaniem do pobrania szpiku z kości biodrowej, ale raczej nie z krwi obwodowej.

Czy rejestracja jest płatna?

Nie, rejestracja jest całkowicie bezpłatna dla potencjalnego dawcy.

Jak przebiega procedura pobierania szpiku? Jeśli okaże się, że mogę być dawcą – czy zabieg jest niebezpieczny? Czy zdarzyło się, aby ktoś zaszkodził sobie oddając szpik? Mam dzieci, jeszcze małe i chcę pomagać innym, ale strach jest… Czy może mnie Pani uspokoić?

Pobranie komórek krwiotwórczych (bo one są głównie przeszczepiane, szpik jest jedynie ich źródłem) może się odbywać dwiema metodami: przez pobranie szpiku z talerza kości biodrowej – procedura w znieczuleniu ogólnym, lub przez separację z krwi obwodowej – procedura ambulatoryjna. Najczęściej wybierana jest metoda druga. Pobranie odbywa się wtedy na specjalnym fotelu do aferezy. Dawca jest podłączony do aparatu przez maksymalnie kilka godzin, czasem pobranie może zostać rozłożone na dwa dni. Przed pobraniem dawca musi przyjmować przez kilka dni czynnik wzrostu w celu tzw. „mobilizacji” komórek krwiotwórczych (ich normalne stężenie w krwi obwodowej jest zbyt niskie).

Obie procedury powinny być całkowicie bezpieczne dla dawcy, jeżeli istnieje jakiekolwiek medyczny czynnik ryzyka, lekarz kwalifikujący nie dopuszcza dawcy do pobrania.

Czy dawca wie kto jest biorcą i odwrotnie?

Dawstwo szpiku jest w Polsce anonimowe (tak jak dawstwo krwi) i według aktualnie obowiązujących przepisów dawca i biorca nie powinni się spotykać.

A jak to wygląda w innych krajach? Czy są jakieś wspólne rejestry?

Rejestry dawców szpiku, działające na świecie są zrzeszone w organizacji WMDA (World Marrow Donor Association), która prowadzi wspólną bazę danych BMDW (Bone Marrow Donor Worldwide), gdzie trafiają dane wszystkich potencjalnych dawców zarejestrowanych na świecie i dostępnych w danym momencie.

Dziękuję bardzo za rozmowę.

Ja już się zgłosiłam! Zgłoś się i Ty! 

Zarejestruj się >>

Dla nas to tylko kilka poświęconych minut, a dla osoby chorej na białaczkę szansa na powrót do zdrowia i normalne życie.

Z Panią Małgorzatą Dudkiewicz z Centralnego Rejestru Dawców Szpiku POLTANSPLANT rozmawiała Agnieszka Czmyr-Kaczanowska

Zdjęci: 123 rf ; Agnieszka Kaczanowska

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Agnieszka Kaczanowska
Współzałożycielka mamopracuj.pl, od dziesięciu lat rozwija swoje umiejętności łączenia życia rodzinnego i zawodowego i nawet jej to wychodzi! Lubi wyzwania i cieszy ją kiedy pracodawcy znajdują świetnych pracowników. Mama wesołej trójki, żona i miłośniczka kotów. 
Podyskutuj

15 pomysłów na śniadania do szkoły, które zachwycą dzieci

Czujesz jeszcze moc i wenę przygotowując dziecku śniadanie do szkoły, czy powoli tracisz inspirację i masz ochotę rano polecieć po słodką bułkę do piekarni obok? Ja się jeszcze trzymam i kroję marcheweczki, ogóreczki i papryczki w paski, ale zrobiłam dla nas listę ratunkową. Zobacz, może Ci się przyda!
  • Ewa Moskalik - Pieper - 14/10/2020
dziewczynka wychodzi do szkoły

Śniadania do szkoły

Nie zawsze lubiane przez dzieci i czasem budzące grozę w rodzicach: śniadania do szkoły, nie muszą być codzienną udręką. Mogą stać się przyjemnością dla obu stron. Jeśli nie masz czasu na przygotowywanie bardzo zdrowych i własnoręcznie zrobionych oraz w niekończących się ilościach przekąsek, zdaj się na to co dostępne na bazarach i w sklepach, a co nie straszy tablicą Mendelejewa w składnikach na etykiecie.

Postaraj się, żeby było zdrowo, z jak najmniejszą ilością cukru (bo cukier przeszkadza dziecku skupić się na lekcjach, a tego przecież nie chcesz 🙂 ) i … skonsultuj menu ze swoją pociechą. Razem ustalcie co lubi dostawać do zjedzenia w szkole, a może po jakimś czasie da się też namówić do zapakowania np. warzyw na parze.

Przeczytaj także: Jak przetrwać poranek i nie zwariować? 

Zdrowy wybór

Moda na zdrowe odżywianie trwa w najlepsze i to bardzo dobrze, bo w ten sposób do każdego dojdzie choć znikoma wiedza o tym co trzeba, a czego nie powinniśmy jeść. Jednak nasze dzieci często mają w nosie modę, zwłaszcza jeśli chodzi o jedzenie, a jeśli  kierują się modą, to niestety taką, która nas rodziców stawia na baczność. Podjadanie czipsów, słodkich batoników, czy innych niezdrowych przekąsek bywa wśród dzieci nagminne. Dlatego warto rozmawiać i tłumaczyć do skutku, samemu przy tym ostentacyjnie i z zachwytem podgryzając marchewkę. Działanie przez przykład…działa!

10 pomysłów na śniadania do szkoły

1. Owoce – jabłka, gruszki, winogrona, śliwki – jeszcze teraz jest ich dostatek, a zimą banany, mandarynki, pomarańcze, pokrojony w paski melon.

2. Warzywa w słupki i nie tylko (czyli wszystko co da się pokroić: rzodkiewki, marchewki, fasolka szparagowa, papryka, ogórek, seler naciowy, rzepa, kalarepa i pomidorki koktajlowe.

3. Niezawodne (nie zawsze niestety 🙂 ) kanapki – a co w środku to już tylko kwestia wyobraźni i oczywiście gustu dziecka – wszelkiego rodzaju pasty roślinne, ulubione dżemy, masło orzechowe (jeśli może zjeść), pasztet, wędlina (dzieci lubią kabanosy), sery – czyli czego dusza zapragnie. Warto też zmieniać rodzaj pieczywa.

4. Nabiał – są dzieci, które uwielbiają wszelkiego rodzaju sery oraz jajka. Bardzo wdzięczne do spakowania do śniadaniówki są jaja przepiórcze, ale jaja kurze przekrojone wzdłuż też dadzą radę. 🙂 Jeśli Twoje dziecko lubi np. mozzarellę możesz przygotować sałatkę Caprese, (fajna jest też ta mozzarella w postaci małych kuleczek), a ser biały wykorzystać do zrobienia pasty np. z awokado.

5. Suszone owoce i orzechy – to świetny pomysł na dodatek do zimowego śniadania i nie tylko. Zimą o świeże owoce zdecydowanie trudniej, a dzieciom potrzeba witamin przez cały rok.

6. Domowe tosty – nawet na zimno są smaczne i chętnie zjadane, a może czasem uda się w nich przemycić jakieś warzywo, albo pieczywo z ciemniejszej mąki. 🙂

Poznaj także przepisy na smaczne i szybkie śniadania na ciepło – w domu

7. Napoje mleczne i jogurty – bardzo lubiane przez większość dzieciaków, mogą być do picia i do wyjadania łyżeczką (a idealny byłby jogurt naturalny z granolą, którą wspólnie z dziećmi można przygotować w domu).

8. Domowe wypieki – ulubione ciasto, ciasteczka zbożowe, rogaliki – oczywiście najbardziej pożądane byłyby wypieki bez cukru, albo choć z mniejszą jego ilością. 😉

9. Naleśniki i pancakes lub inne placki przekładane ulubionym powidłem, dżemem (pewnie same placki naleśnikowe też cieszyłyby się dużym powodzeniem. 🙂 )

10. Gofry – dzieci je uwielbiają, Zjedzą suche, ale można też dodać do nich owoce. Pomarańcze, winogorna, mandarynki mogą być jako dodatek lub owoce dodane do ciasta. U nas sprawdziły się z borówkami.

11. Sałatka z ulubionych składników – najlepiej z takich, które najbardziej lubi Twoje dziecko, może być groszek, kukurydza, ugotowany makraon i fasolka szparagowa i np. kawałki kurczka. To wszystko polane odrobiną oliwy z oliwek.

12. Mięsne kotlety mielone w bułce plus ogórek kiszony – coś na kształt domowego hamburgera – dzieciom, które lubią inne warzywa, można przemycić w środku paprykę (nawet konserwową) i plasterek cebuli (to już pewnie nie dla wszystkich, choć znam dzieci, które ją bardzo lubią 😉 )

13. Wrap a la McDonalds – taki udawany, bo zależy co masz. Można zrobić z placka jak na naleśniki, a można z omleta, który można zrobić bardzo szybko. Zawijamy w nim co nam wpadnie do głowy. U nas smarujemy białym serkiem i przemycamy paski ogórka (kiszonego lub świeżego), papryki, ale przede wszystkim z wrapem świenie wchodzi sałata i rukola.

14. Sałatka owocowa – nie wszystkie owoce są lubiane przez nasze dzieci, moje np. nie przepadają za ananasem i kiwi, ale jak pomieszam im to w sałatce, to znika wszystko. Czasem okraszę to rodzynkami, czasem dodam odrobinę miodu, bywa, że i łyżkę jogortu.

15. Coś do picia – woda, herbata, soki i przeciery owocowe – oczywiście najzdrowsza woda lub o tej porze roku ciepła herbata, jeśli jednak dziecko nie chce jeść żadnych owoców i warzyw, to alternatywą jest właśnie sok. Najlepiej jednak wybierać te bez cukru, albo przynajmniej omijać szerokim łukiem napoje słodzone.

A może przydadzą Ci się przepisy na szybkie obiady, takie, które zrobisz w 15 minut?

Zdjęcie: 123 rf

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Ewa Moskalik - Pieper
Redaktor portalu Mamo Pracuj. Prywatnie spełniona, pełnoetatowa mama dwóch wspaniałych synów i żona, starająca się znaleźć swój patent na work - life balance. Absolwentka UJ. Miłośniczka kina, muzyki i książek.
Podyskutuj

Świąteczne stylizacje dla najmłodszych – w co ubrać dziewczynkę na ważną rodzinną uroczystość?

Jesteś mamą małej dziewczynki? Jeśli Twoja odpowiedź brzmi tak, pewnie niejednokrotnie zastanawiałaś się, w co ubrać swoją pociechę na ważną uroczystość rodzinną. I choć sklepowe półki uginają się od ilości towaru, to ciężko znaleźć produkt, który będzie odpowiadał zarówno małej księżniczce, jak i jej mamie. W tym tekście podpowiadamy, na jakie kwestie warto zwrócić uwagę, wybierając elegancką sukienkę dla dziewczynki.
  • Alicja Zielińska - 13/10/2020

Jak ubrać dziecko na ważną uroczystość?

Rodzice powinni pamiętać o tym, że do wyboru stylizacji na całodzienne, a czasami nawet całonocne przyjęcia muszą podejść z rozwagą i odpowiednią dozą dystansu. W takiej sytuacji nie można przesadzić zarówno w jedną, jak i w drugą stronę. Z uwagi na to warto zapoznać się z podstawowymi zasadami mody dziecięcej, aby dowiedzieć się, jak ubrać malucha i jednocześnie nie zaliczyć wpadki.

Dopasuj stylizację do wieku dziecka

Cekiny, piórka i falbanki to piękne dodatki do każdej kreacji, jednak musimy pamiętać o tym, że ich zbyt duża ilość nie jest odpowiednia dla małej dziewczynki. Wyjątkiem w tej sytuacji jest sukienka dla księżniczki na bal przebierańców. Jeśli jednak Twoja pociecha marzy wręcz o bajkowej kreacji, możesz zgodzić się na niewielkie ustępstwa. Najważniejsze jest jednak to, aby nie skrzywdzić dziewczynki kreacją, która będzie wzbudzać salwy śmiechu.

Zadbaj o awaryjną stylizację

Każda uroczystość rodzinna wymaga odpowiedniego stroju. Nawet najpiękniejsza sukienka świąteczna dla dziewczynki, gdy zostanie zalana sokiem, straci swój blask. Co więcej, żaden maluch nie będzie chciał bawić się dalej, gdy zaliczy podobną wpadkę. Z uwagi na to, warto mieć pod ręką stylizację zapasową.

Ubierz dziecko odpowiednio do pogody

Jeśli przyjęcie odbywa się latem, w ofertach sklepów stacjonarnych i internetowych bez problemu znajdziemy różnorodne sukienki świąteczne dla dziewczynek. Powinny nas jednak zainteresować modele z krótkim rękawem lub na ramiączkach, dzięki temu zapewnimy dziecku przewiewność. W sytuacji, gdy ważna uroczystość rodzinna odbywa się jesienią lub zimą, nie możemy zapomnieć o sweterku, który zagwarantuje dziewczynce nieco ciepła.

Nie zapomnij o wygodnym obuwiu

Eleganckie obuwie takie jak pantofelki wydają się idealnym rozwiązaniem na wesele czy inne przyjęcie okolicznościowe. Rodzice powinni jednak pamiętać o tym, że takie modele będą szybko uwierać malucha. Co więcej, niewłaściwe obuwie może także sprawić, że nasza pociecha nabawi się kontuzji podczas zabawy z rówieśnikami.

Wybieraj materiały premium

Warto zwracać uwagę na to, aby sukienki świąteczne dla dziewczynek były wykonane z materiałów najwyższej jakości. Okazuje się, że wiele elementów garderoby przeznaczonych dla dzieci jest wykonanych ze specjalnej bawełny premium, która jest wyjątkowo miękka i specjalnie wygładzana.

Elegancki zestaw dla dziewczynki

Dla małych księżniczek najlepszym rozwiązaniem są sukienki świąteczne o prostym kroju i fasonie. Wszelkiego rodzaju zdobienia, a także koronki i falbany są ładne, jednak nie każda dziewczynka będzie czuła się w nich wygodnie. W chłodniejsze dni rajstopki można zamienić na ciemne i eleganckie legginsy, które nie krępują ruchów. Buty, które będą uzupełnieniem stylizacji, powinny być wygodne, dlatego w tym przypadku najlepszym rozwiązaniem będą balerinki z miękką podeszwą. Pantofelki na delikatnym obcasie są eleganckie, ale z pewnością mniej wygodne.

Czerwone sukienki świąteczne dla dziewczynek

Czerwone sukienki dla dziewczynek świetnie wpisują się w świąteczny klimat. Jeżeli połączymy je z eleganckimi dodatkami, do których zaliczamy czarne trzewiki i uroczą kokardę – otrzymamy zestaw idealny. Modele odcięte w pasie z rękawami zakończonymi pufką to kreacje godne królowej.

Z drugiej strony jest to strój wygodny i praktyczny, ponieważ sukienki odcinane w pasie nie krępują ruchów dziecka. Całą stylizację możemy wykończyć opaską, która ujarzmi niesforną fryzurę małej damy.

Okazuje się, że sporo rodziców ma problem z odpowiednim wyborem stroju dla dziecka na uroczyste przyjęcie w gronie rodziny. W tej sytuacji najlepszym rozwiązaniem są sukienki świąteczne dla dziewczynki dostępne w niemal każdym sklepie odzieżowym. Klasyczne i proste kreacje to najlepsze rozwiązanie.

Materiał powstał we współpracy z partnerem portalu.

Zdjęcie: partnera portalu.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Alicja Zielińska
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail