Czego szukasz

Jak w kilka minut uratować komuś życie?

Na białaczkę może zachorować każdy. Dopóki jednak choroba nie dotyka nas samych lub naszych najbliższych, zawsze wydaje się taka odległa i nierealna… Tymczasem w Polsce na przeszczep czeka około 220 osób! Jak możesz pomóc? Wystarczy kilka minut, aby zostać potencjalnym dawcą szpiku. To prostsze niż Ci się wydaje!

  • Agnieszka Kaczanowska - 24/10/2017
na rączkach dziecka leży pluszowe serduszko

Kto może zachorować na białaczkę? Czytałam, że w Polsce co godzinę ktoś dowiaduje się, że ma białaczkę… Jak można pomóc?

Na białaczkę może zachorować każdy, określenie białaczka odnosi się do całej grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Nie wszystkie rozpoznania kwalifikują do przeszczepienia szpiku. W chwili obecnej osób zakwalifikowanych do przeszczepienia komórek krwiotwórczych od dawcy niespokrewnionego, dla których nadal nie znaleziono dawcy jest w Polsce około 220. Dawców niespokrewnionych szukamy w rejestrach potencjalnych dawców szpiku, w kraju i za granicą.

Co trzeba zrobić, aby w takiej bazie się znaleźć?

Potencjalnym dawcą może zostać każdy, między 18 a 60 rokiem życia. Wystarczy zarejestrować się w wybranym ośrodku dawców szpiku, wypełnić ankietę medyczną lub przejść rozmowę z lekarzem i oddać materiał do oznaczenia antygenów HLA (krew lub wymaz z wewnętrznej strony policzka).

Sama niedawno się zgłosiłam i przyznam, że to zadziwiająco łatwe. Czy rzeczywiście wystarczy potrzeć policzek od środka, aby pobrano materiał do badania?

Tak, jest to jedna z nowocześniejszych metod pozyskania materiału genetycznego do badań DNA, w chwili obecnej jest to zupełnie wystarczające. Należy jednak pamiętać, że niektóre ośrodki mogą wymagać pobrania próbki krwi.

Zarejestruję się i co dalej?

Po rejestracji dawcy i oznaczeniu jego antygenów zgodności tkankowej, informacje o nim (oczywiście anonimowo) są prezentowane w rejestrze i udostępniane ośrodkom poszukującym dawców dla swoich pacjentów. Jeżeli znajdzie się biorca wstępnie zgodny z dawcą w antygenach HLA, ośrodek wzywa dawcę na dodatkowe badania w celu potwierdzenia zgodności genetycznej. Gdy weryfikacja wypadnie pozytywnie, rozpoczyna się procedura pobrania, przed którą dawca musi przejść kwalifikację medyczną. Dopiero po tym etapie dochodzi do pobrania komórek krwiotwórczych z krwi obwodowej lub ze szpiku.

Ile osób w Polsce rejestruje się?

Na dzień dzisiejszy w Centralnym Rejestrze Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców szpiku jest zarejestrowanych ponad 1 mln 300 tys. osób. Rzeczywistych dawców, którzy oddali komórki krwiotwórcze przynajmniej raz jest w Polsce ok. 5000, czyli średnio 3 osoby na 1000 zarejestrowanych oddają komórki krwiotwórcze.

Jakie są szanse na znalezienie pasującego dawcy do biorcy? I od czego to zależy?

Na całym świecie jest zarejestrowanych w tej chwili ponad 30,5 mln dawców szpiku. Szanse na znalezienie zgodnego dawcy powinny być duże, ale niestety są bardzo nierówne. Wszystko przez ogromne zróżnicowanie genetyczne ludzkiej populacji pod kątem HLA.

Są pacjenci, którzy mają kilka tysięcy potencjalnie zgodnych dawców w rejestrze (tylko polskim!), a są tacy, którzy nie mają ani jednego w pełni zgodnego dawcy na całym świecie.

Statystycznie ok. 78% pacjentów, dla których w danym roku rozpoczęto procedurę doboru znajduje dawcę akceptowanego do przeszczepienia, z czego 60% w rejestrze polskim.

Kto może być dawcą szpiku? Kiedy nie powinniśmy się rejestrować w bazie – jakie choroby, schorzenia wykluczają zgłoszenie? Czytałam, że np. dyskopatia i zwyrodnienia kręgosłupa? A to dość częsta przypadłość.

Dawcą może być każdy w wieku 18-60 lat (jest to wiek, po którego osiągnięciu dawca jest wykluczany z rejestru) i w ogólnie dobrym stanie zdrowia. Główne przyczyny dyskwalifikacji to:

  • zakażenie wirusem HIV (lub przynależność do grupy zwiększonego ryzyka zakażenia tym wirusem)
  • obecność antygenu HBs, przeciwciał anty-HCV przy obecności HCV RNA
  • aktywna gruźlica w okresie minionych 2 lat
  • cukrzyca – nie akceptowalna na etapie rekrutacji
  • aktywna astma wymagająca podawania leków sterydowych (jeśli kandydat nie miał napadu astmy przez ostatnie 5 lat i nie zażywa doustnie leków sterydowych, może być zakwalifikowany)
  • przebyty zawał serca, choroba wieńcowa, zabiegi naczyniowe na sercu (pomostowanie) i inne schorzenia wymagające ciągłego podawania leków (wypadanie płatka zastawki dwudzielnej, zaburzenia rytmu nie wymagające leczenia są akceptowalne)
  • epilepsja (jeżeli epilepsja występuje w wywiadzie, ale pacjent nie zażywa leków p/padaczkowych i w ciągu minionego roku nie wystąpił atak padaczkowy, dawca może być zakwalifikowany)
  • nadciśnienie – jeżeli jest utrzymywane na prawidłowym poziomie przez leki to kandydat może być zaakceptowany)
  • stosowanie leków hormonalnych (konsultacja z lekarzem Poradni Przeszczepowej)
  • ciąża – ciąża i laktacja bezwzględnie dyskwalifikuje dawcę (czasowo)
  • łuszczyca (akceptowalna, jeżeli występuje w postaci łagodnej, wymagającej tylko miejscowego leczenia)
  • tatuaż (jeżeli upłynął co najmniej rok od jego wykonania, tatuaż nie jest przeciwwskazaniem)
  • pobyt w zakładzie karnym lub poprawczym (i do 6 m-cy od jego opuszczenia)

Więcej można przeczytać na stronie: http://www.szpik.info/jak-zostac-dawca.html

Problemy z kręgosłupem mogą być przeciwwskazaniem do pobrania szpiku z kości biodrowej, ale raczej nie z krwi obwodowej.

Czy rejestracja jest płatna?

Nie, rejestracja jest całkowicie bezpłatna dla potencjalnego dawcy.

Jak przebiega procedura pobierania szpiku? Jeśli okaże się, że mogę być dawcą – czy zabieg jest niebezpieczny? Czy zdarzyło się, aby ktoś zaszkodził sobie oddając szpik? Mam dzieci, jeszcze małe i chcę pomagać innym, ale strach jest… Czy może mnie Pani uspokoić?

Pobranie komórek krwiotwórczych (bo one są głównie przeszczepiane, szpik jest jedynie ich źródłem) może się odbywać dwiema metodami: przez pobranie szpiku z talerza kości biodrowej – procedura w znieczuleniu ogólnym, lub przez separację z krwi obwodowej – procedura ambulatoryjna. Najczęściej wybierana jest metoda druga. Pobranie odbywa się wtedy na specjalnym fotelu do aferezy. Dawca jest podłączony do aparatu przez maksymalnie kilka godzin, czasem pobranie może zostać rozłożone na dwa dni. Przed pobraniem dawca musi przyjmować przez kilka dni czynnik wzrostu w celu tzw. „mobilizacji” komórek krwiotwórczych (ich normalne stężenie w krwi obwodowej jest zbyt niskie).

Obie procedury powinny być całkowicie bezpieczne dla dawcy, jeżeli istnieje jakiekolwiek medyczny czynnik ryzyka, lekarz kwalifikujący nie dopuszcza dawcy do pobrania.

Czy dawca wie kto jest biorcą i odwrotnie?

Dawstwo szpiku jest w Polsce anonimowe (tak jak dawstwo krwi) i według aktualnie obowiązujących przepisów dawca i biorca nie powinni się spotykać.

A jak to wygląda w innych krajach? Czy są jakieś wspólne rejestry?

Rejestry dawców szpiku, działające na świecie są zrzeszone w organizacji WMDA (World Marrow Donor Association), która prowadzi wspólną bazę danych BMDW (Bone Marrow Donor Worldwide), gdzie trafiają dane wszystkich potencjalnych dawców zarejestrowanych na świecie i dostępnych w danym momencie.

Dziękuję bardzo za rozmowę.

Ja już się zgłosiłam! Zgłoś się i Ty! 

Zarejestruj się >>

Dla nas to tylko kilka poświęconych minut, a dla osoby chorej na białaczkę szansa na powrót do zdrowia i normalne życie.

Z Panią Małgorzatą Dudkiewicz z Centralnego Rejestru Dawców Szpiku POLTANSPLANT rozmawiała Agnieszka Czmyr-Kaczanowska

Zdjęci: 123 rf ; Agnieszka Kaczanowska

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Agnieszka Kaczanowska
Współzałożycielka mamopracuj.pl, od dziesięciu lat rozwija swoje umiejętności łączenia życia rodzinnego i zawodowego i nawet jej to wychodzi! Lubi wyzwania i cieszy ją kiedy pracodawcy znajdują świetnych pracowników. Mama wesołej trójki, żona i miłośniczka kotów.  
Podyskutuj

Co wpływa na opóźnienie mowy u dziecka?

To kiedy dziecko zacznie mówić jest kwestią indywidualną. Wiadomo jednak, że proces, którym jest rozwój mowy, zaczyna się bardzo wcześnie. Jeszcze w życiu płodowym.
  • Dominika Kamińska - 19/06/2019
małe dziecko ogląda książeczkę

Opóźnienie mowy u dziecka

Rozwój mowy nie ogranicza się tylko do poznawania słów i artykulacji za pośrednictwem aparatu mowy. To proces bardzo złożony. W pierwszym etapie dziecko uczy się rozróżniać ludzką mowę spośród wszystkich innych dźwięków i co niesamowite, potrafi to zrobić będąc jeszcze w łonie matki.

Okres niemowlęcy to czas, w którym dziecko chłonie dźwięki, melodykę ludzkiej mowy, obserwuje mimikę, zmianę wyrazu twarzy mówiących do niego osób. Już wtedy po intonacji, wysokości głosu potrafi rozpoznać emocje, które stoją za danym komunikatem.

Pierwsze ćwiczenia z mówienia

Również w okresie niemowlęcym mały człowiek zaczyna ćwiczyć w zauważalny sposób swój aparat mowy. Kwili, głuży, a w końcu gaworzy, ale wcześniej grucha, wydyma usta, pluje, bada buzię paluszkami. Pierwszym ćwiczeniem aparatu mowy jest już połykanie płynu owodniowego w macicy, a następnie oczywiście ssanie piersi. Natura tak to wymyśliła, aby podczas karmienia naturalnego wzmacniała się ogromna ilość mięśni. I są to mięśnie nie tylko w buzi! Karmienie naturalne to również doskonałe ćwiczenie układu oddechowego, którego rola w mówieniu jest ogromna.

Kiedy dziecko zaczyna mówić

Kiedy dziecko zaczyna mówić pierwsze słowa? Zwykle pierwsze słowo rodzice słyszą w okolicach 12 miesiąca życia. Słowo to powtarzalny dźwięk, który dotyczy zawsze tego samego desygnatu (przedmiotu). Jeśli więc dziecko zawsze widząc kota woła “cici”, to uznajemy to za słowo. Podobnie zwykłe “da”, które oznacza “daj” i inne podobne sylaby, które mają dla dziecka konkretne znaczenie. Przyjmuje się, że w okolicach drugich narodzin maluch powinien już składać zdania. Zdanie musi mieć podmiot lub orzeczenie, może więc składać się z dwóch słów, na przykład “cici mniam”, czyli “kotek je”.

Co opóźnia rozwój mowy

Jak wspomagać rozwój mowy u dziecka? To proste, mówić do niego! Normalnym, codziennym językiem, bez zdrabniania, zmieniania słów. Opisujemy dziecku rzeczywistość wokół nas. A co opóźnia rozwój mowy? Brak rozmowy, brak wspólnej zabawy, nieużywanie książeczek i nadmierna ekspozycja na ekrany: zarówno telewizora, jak i urządzeń mobilnych.

Wielu specjalistów uważa, że dzieci do drugiego roku życia nie powinny wcale korzystać z telewizora, telefonu i tabletu. Dobroczynne dla rozwoju mowy są także wszelkie zabawy w dmuchanie, wytykanie języka, gimnastyka buzi, podawanie pokarmów i zróżnicowanej konsystencji. Szybka nauka picia z otwartego kubka. Dla rozwoju mowy warto ograniczyć używanie butelek, kubków niekapków oraz smoczka uspokajacza.

Materiał powstał we współpracy z partnerem portalu.

Zdjęcie: partnera portalu.

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Dominika Kamińska

101 pomysłów na wakacje dla każdego

Wakacje czas zacząć! Na wypadek gdyby dopadła Was nuda mamy gotową listę 101 pomysłów na wakacje - co robić, dokąd pojechać, czego się nauczyć. Pomysły mniej lub bardziej szalone. Dla dzieci i dla dorosłych. Do zrealizowania całą rodziną, we dwójkę, albo całkiem samodzielnie. Przygoda i świetna zabawa czekają na Was za rogiem. Przyłączycie się?
  • Joanna Gotfryd - 19/06/2019

101 pomysłów na wakacje

Czas na sport

1. Wybierz się na nordic walking

2. Sprawdź jak ćwiczy się aquaaerobic

3. Zorganizuj pieszą wyprawę dookoła Twojego miasta

4. Idź na odkryty basen

5. Zagraj w tenisa

6. Weź lekcję jazdy konnej

7. Zamiast iść na spacer – pojedź na spacer na hulajnodze

8. Naucz się jeździć na rolkach

9. Zapisz się na zajęcia taneczne, na przykład taniec brzucha

10. Idź na mecz

Odrobina kultury

11. Zorganizuj letnie kino pod chmurką, na przykład we własnym ogrodzie

12. Namaluj obraz

13. Przygotuj galerię zdjęć z wakacji

14. Zorganizuj festiwal piosenki domowej

15. Oglądaj teatrzyk kukiełkowy przygotowany przez dzieci

16. Zaproś znajomych na wernisaż prac plastycznych (Twoich albo dzieci)

17. Odwiedź 3 muzea

18. Kiedy ostatnio byłaś na koncercie muzyki klasycznej? Idź teraz!

Obcowanie z przyrodą 

19. Idź na owocobranie

20. Upleć wianki

21. Zasadź wakacyjne drzewo w ogrodzie, co rok rób zdjęcie dziecka przy drzewie – kto szybciej rośnie?

22. Załóż / pielęgnuj przydomowy ogródek

23. Zrób zielnik z kwiatów lata

Wariacje kulinarne

24. Upiecz ciasto z owocami

25. Zaserwuj (albo daj sobie podać) śniadanie do łóżka

26. Zrób pierogi (tak, tak, wyrabianie ciasta, wykrawanie i lepienie)

27. Zrób naleśniki z borówkami

28. Zrób przetwory na zimę

29. Kup największe lody ever

30. Zrób nową sałatkę

31. Zostań weganką na 1 dzień

32. Jedz potrawy w 1 kolorze przez 1 dzień

33. Zaproś przyjaciół na grilla

34. Zjedz obiad w restauracji

Czas na sen

35. Śpij w namiocie

36. Zaproś przyjaciółkę na noc

37. Nocuj u przyjaciółki

38. Zamieszkaj w hotelu w swoim mieście

39. Nocuj na balkonie

40. Zamień się z dziećmi / dzieci pokojami

Wycieczki

41. Wybierz się na rejs statkiem albo popłyń kajakiem

42. Odwiedź zoo

43. Odwiedź wszystkie miasta powiatowe w twoim województwie

44. Zorganizuj wyprawę do lasu

45. Wybierz się na targ staroci

46. Odwiedź 3 nowe parki w mieście

47. Pojedź tramwajem na drugi koniec miasta – dla przyjemności 🙂

48. Wyrusz na camping

49. Pojedź do ulubionego sklepu

50. Zorganizuj wyprawę rowerową

Pisanie & czytanie & nauka

51. Prowadź dziennik wakacyjny

52. Przeczytaj 5 książek

53. Załóż konto na Pintereście/ Instagramie

54. Zrób mapę miejsc w których byłaś

55. Zrób 5 doświadczeń fizycznych

56. Naucz się 5 słówek w egzotycznym języku

57. Pożycz książki z biblioteki

Zabawa totalna

58. Skacz po kałużach

59. Uszyj ubranka dla lalek

60. Zrób podchody

61. Puszczaj bańki mydlane

62. Zagraj w klasy

63. Zagraj w gumę

64. Zagraj w kalambury

65. Baw się masą solną

66. Oglądaj nocą gwiazdy

67. Zrób przyjęcie dla lalek i misiów

68. Zrób domek pod stołem

69. Skacz na trampolinie

Jeśli te 101 pomysłów to nadal dla Was za mało, to mamy jeszcze wakacyjną listę przyjemności >>>

Moda i uroda

70. Zapleć warkoczyki

71. Idź na manicure i pedicure

72. Uszyj sobie sukienkę

73. Zrób fantazyjny kapelusz

74. Zrób nową fryzurę

75. Przekłuj uszy

76. Zrób sobie domowe SPA

Majsterkowanie

77. Pomaluj szafę w pokoju

78. Zrób domek dla lalek z tekturowego pudła

79. Zbuduj domek na drzewie

80. Ozdób swój rower

Relacje

81. Zaproś do siebie nowopoznaną koleżankę

82. Uśmiechaj się do wszystkich napotkanych ludzi

83. Idź na spacer z psem sąsiadów

84. Zrób przyjęcie w ogrodzie

85. Wyślij pocztówkę do ulubionej sąsiadki

86. Wyślij tradycyjny list do mamy /babci/ koleżanki

87. Zrób sesję foto – dzień z życia rodziny

88. Zorganizuj dzień u mamy / taty w pracy

Szalone pomysły na koniec

89. Ufarbuj włosy na różowo

90. Ubierz całą rodzinę w 1 kolor

91. Uszyj „suknię ślubną” z prześcieradła

92. Pisz pismem lustrzanym

93. Idź na spacer w deszczu bez  parasola

94. Policz ślimaki po deszczu

95. Oglądaj śmieszne filmiki na youtube

96. Zrób domową sesję foto w przebraniach

97. Chodź na szczudłach

98. Idź na ślub nieznajomych i złóż im życzenia

99. Kup śmieszne ciuchy w lumpeksie i zrób pokaz mody

100. Zrób drzewo dobrych wydarzeń – codziennie powieś karteczkę z czymś miłym co się wydarzyło

101. Kup los na loterii

Zdjęcie: Magda Trebert

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Joanna Gotfryd
Współzałożycielka portalu Mamo Pracuj, absolwentka UEK, z doświadczeniem zawodowym w dużym biznesie. Mama dwóch rozbrykanych dziewczynek. Pasjonatka górskich wycieczek i Italii w każdej postaci. Marzy o dalekich podróżach i zdobyciu Korony Gór Polski.
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie

Może Cię zainteresować także:

Uwaga. Strona wykorzystuje pliki cookies. Informacje uzyskane za ich pomocą wykorzystywane są w celach statystycznych. Pozostając tu godzisz się na ich zapisywanie w Twojej przeglądarce. ×

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail
 

Email marketing powered by FreshMail