Czego szukasz

Bezpłatna opieka medyczna w ciąży i dla dzieci

Czy wiesz, że każde dziecko i każda kobieta w ciąży i połogu ma prawo do bezpłatnej opieki medycznej w Polsce? Nawet jeśli nie są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, mogą korzystać z państwowej służby zdrowia. Takie prawo zapewnia nam Konstytucja i ustawa o świadczeniach zdrowotnych.

kobieta w ciąży na łonie natury

Czy kobieta w ciąży ma prawo do bezpłatnej opieki medycznej?

Takie prawo gwarantuje Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku.

Art. 68 ust.3 Konstytucji wyraźnie wskazuje, iż władze publiczne mają obowiązek zapewnić szczególną opiekę zdrowotną dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku. Obowiązkiem władzy publicznej jest zapewnienie każdemu, bez względu na sytuację materialną,  równego dostępu do świadczeń publicznej służby zdrowia.

Szczegółowe warunki i zakres udzielanych świadczeń określa ustawa z dnia 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 z późn. zm.), zgodnie z którą bezpłatna opieka medyczna przysługuje każdej kobiecie w ciąży (przez cały okres jej trwania) oraz przez pierwsze sześć tygodni połogu. Nieistotne jest przy tym czy posiada ona ubezpieczenie zdrowotne, czy też nie.

Jestem w ciąży nie mam ubezpieczenia

Nieubezpieczona kobieta w okresie ciąży, porodu i połogu, która:

  • posiada obywatelstwo polskie (lub prawo stałego pobytu)
  • zamieszkuje na terenie Polski

ma prawo do bezpłatnej opieki medycznej i otrzymuje świadczenia na zasadach ogólnych, jak osoba ubezpieczona. Oznacza to, iż ma prawo do wszystkich świadczeń, jakie muszą być jej udzielone ze względu na stan jej zdrowia.

Jak uzyskać bezpłatną opiekę medyczną w ciąży?

Aby stwierdzić powyższe uprawnienia do bezpłatnej opieki medycznej nieubezpieczona kobieta w ciąży i podczas porodu powinna przedstawić dokumenty potwierdzające zamieszkanie i obywatelstwo (np. dowód osobisty), złożyć stosowne oświadczenie o braku ubezpieczenia, a także kartę przebiegu ciąży.

Interesują Cię kwestie prawne związane z macierzyństwem?

Zapisz się do naszego newslettera i otrzymaj cały zestaw prawnych artykułów na każdy etap macierzyństwa.

Zapisując się na newsletter, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych na zasadach określonych w polityce prywatności. W każdej chwili zgodę możesz wycofać.

Czy po porodzie mogę mieć bezpłatną opiekę medyczną?

Prawo do szczególnej opieki mają również kobiety w okresie połogu. W sytuacji, gdy po upływie połogu kobieta w dalszym ciągu nie dysponuje tytułem ubezpieczeniowym, aby nie stracić prawa do bezpłatnego leczenia musi mieć wystawiony dokument, który je potwierdzi. Wówczas powinna zwrócić do urzędu gminy, w której zamieszkuje, o wydanie decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta. Aby jednak taka decyzja została wydana musi zostać przeprowadzony wywiad środowiskowy. Należy także skontrolować dochody kobiety. Dzieje się tak, ponieważ podstawą wydania decyzji – poza potrzebą zdrowotną – jest spełnienie kryteriów dochodowych określonych w ustawie o pomocy społecznej. Po uzyskaniu stosownej decyzji o prawie do bezpłatnego leczenia jest ona ważna tylko przez 90 dni.

Bezpłatna opieka medyczna dla dzieci do 18 roku życia

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przewiduje także, iż dziecko do 18 roku życia niezgłoszone do ubezpieczenia jako członek rodziny osoby ubezpieczonej lub niepodlegające obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, otrzymuje świadczenia zdrowotne na zasadach ogólnych, jak osoba ubezpieczona.

Ustawa nie reguluje kwestii jakim dokumentem należy posłużyć się przy udzielaniu świadczeń opieki zdrowotnej osobom nieubezpieczonym poniżej 18 roku życia. Dokumentem potwierdzającym wiek może być np. legitymacja uczniowska.

Co w sytuacji gdy nie możesz uzyskać bezpłatnego dostępu do opieki medycznej?

W razie jakichkolwiek problemów z otrzymaniem bezpłatnych świadczeń opieki medycznej w placówkach ochrony zdrowia należy powoływać się na konstytucyjną zasadę ochrony zdrowia każdego obywatela, a także na przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W przypadku, gdy taka argumentacja nie zwycięży, osoby uprawnione do bezpłatnej opieki medycznej powinny skontaktować się z biurem Rzecznika Praw Pacjenta.

Podstawa prawna:
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Zdjęcie: Pixabay

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Mama Maksymilianka i Frania, z zawodu radca prawny, członek OI Radców Prawnych w Warszawie. Specjalizuje się w obsłudze prawnej na rzecz podmiotów gospodarczych i osób fizycznych, szczególnie w zakresie prawa administracyjnego i  prawa nieruchomości (www.kklegal.pl).
Podyskutuj
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie