Zmiany w szkołach i przedszkolach od 1 września 2026. Co musisz wiedzieć

1 września 2026 roku wchodzą w życie przepisy, które przemodelują codzienność Twojego dziecka bardziej, niż sugeruje to lista zakupów do plecaka. Zebrałyśmy cztery zmiany w szkołach i przedszkolach, o których warto wiedzieć i wyjaśniamy, co konkretnie oznaczają dla rodziców.

Przez ostatnie kilkanaście lat sporo rzeczy związanych z dzieciństwem w cyfrowym świecie było na naszej głowie. Czy dać telefon? Ile ekranu dziennie? Czy podpisać placówce zgodę na publikację zdjęć? Czy walczyć o to, żeby w sklepiku było coś poza batonem?

W 2026 roku państwo przejmuje część tych decyzji. Nie wszystkie i nie od razu, ale kierunek jest wyraźny.

Zmiany w szkołach i przedszkolach 2026 w pigułce

Zakaz telefonów w szkołach i przedszkolach od 1 września 2026

Od 1 września w przedszkolach oraz w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych obowiązuje ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację albo rejestrowanie obrazu i dźwięku. Prezydent podpisał nowelizację Prawa oświatowego pod koniec lipca.

Zakaz obejmuje lekcje, przerwy oraz zajęcia organizowane przez szkołę także poza jej terenem, na przykład WF na miejskim boisku. W przedszkolach idzie o krok dalej: tam dzieci nie będą mogły takich urządzeń nawet wnosić.

Zakaz nie obejmuje wycieczek szkolnych, pobytu w internacie ani korzystania ze szkolnej infrastruktury poza godzinami zajęć. Tu decyzję pozostawiono placówkom. Szkoły ponadpodstawowe nadal ustalają zasady samodzielnie, w statucie.

Wyjątki od zakazu to trzy sytuacje: gdy nauczyciel uzna urządzenie za potrzebne do zajęć, gdy potrzebny jest pilny kontakt z rodzicem oraz gdy przemawiają za tym względy zdrowotne lub wynikające z niepełnosprawności.

Telefon w szkole, co to oznacza w praktyce dla rodzica

Szkoły mogą organizować specjalne miejsca do przechowywania telefonów. Takie, które zapewniają bezpieczeństwo sprzętu i ochronę prywatności uczniów, żeby nikt niepowołany nie miał dostępu do zawartości. Zasady przechowywania ustala placówka w porozumieniu z rodzicami i nauczycielami, po zasięgnięciu opinii uczniów.

Konsekwencje złamania zakazu wynikają ze statutu szkoły. I to właśnie do statutu warto zajrzeć. Placówki mają czas na jego dostosowanie do 31 grudnia 2026 roku. Jeśli więc chcesz wiedzieć, gdzie dokładnie wyląduje telefon Twojego dziecka i jak wygląda procedura „mama pilnie dzwoni”, pytaj o statut, nie o ustawę.

Warto też wiedzieć, że MEN zapowiada równoległe wzmocnienie w szkołach treści dotyczących higieny cyfrowej i edukacji medialnej w ramach zmian podstaw programowych. Zakaz ma być jednym z elementów, nie całą strategią.

Zakaz publikowania wizerunku dzieci przez żłobki. Na jakim etapie są przepisy?

Ta sama nowelizacja wprowadza całkowity zakaz publikowania wizerunku dzieci przez podmioty prowadzące żłobek, klub dziecięcy lub punkt opieki dziennej, nawet jeśli rodzic wyrazi na to zgodę. To pierwsze w Polsce przepisy regulujące tę kwestię wprost na poziomie ustawy.

Koniec z uśmiechniętym maluchem na fanpage’u placówki i w folderze reklamowym. Zdjęcia dla rodziców zostają: placówki nadal będą mogły przesyłać je przez wewnętrzne systemy komunikacji. Wyjątkiem jest też sytuacja, w której wizerunek dziecka stanowi jedynie szczegół większej całości, na przykład kadru z imprezy publicznej.

Na jakim etapie są przepisy? Sejm uchwalił nowelizację 17 lipca, pod koniec lipca przyjął redakcyjne poprawki Senatu i tym samym parlament zakończył prace. Ustawa czeka teraz na podpis prezydenta, który ma na decyzję 21 dni. Przepisy będą wchodzić w życie stopniowo, większość do 2028 roku więc kierunek jest właściwie przesądzony, ale na realne zmiany w placówkach trzeba poczekać.

Patostreaming przestępstwem od 23 sierpnia 2026. Jakie grożą kary?

Od 23 sierpnia 2026 roku w Kodeksie karnym obowiązuje nowy art. 255b. Za publiczne rozpowszechnianie w sieci, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, treści przedstawiających popełnienie przestępstwa godzącego w dobra osobiste, przemoc wobec zwierzęcia albo poniżające traktowanie innej osoby grozi kara do 3 lat pozbawienia wolności.

Jeśli w takich treściach występuje osoba poniżej 18. roku życia, kara jest wyższa: od 3 miesięcy do 5 lat.

Dwie rzeczy warto zapamiętać. Po pierwsze: zgoda osoby nagrywanej nie wyłącza odpowiedzialności. Po drugie: przestępstwem nie będzie czyn podjęty w ramach działalności artystycznej, edukacyjnej, informacyjnej, prasowej lub naukowej albo w celu ochrony interesu publicznego.

Skala zjawiska jest realna. Z najnowszego badania NASK „Nastolatki” wynika, że patostreamy oglądało 22% nastolatków – częściej chłopcy (26%) niż dziewczęta (18%). Największą grupą odbiorców są uczniowie szkół branżowych i techników. Co istotne dla nas, rodziców: prawie co trzeci rodzic (29%) nie potrafi jednoznacznie odpowiedzieć, czy jego nastoletnie dziecko ogląda takie treści.

Co łączy te zmiany? Sharenting i cyfrowy ślad dziecka

Na pierwszy rzut oka niewiele. Telefon, zdjęcie, transmisja w sieci. Jednak wszystkie mówią to samo: dobrostan dziecka przestaje być wyłącznie prywatną sprawą rodziny i dobrą wolą placówki, a staje się kwestią standardu. Prywatność dziecka nie ma zależeć od tego, czy rodzic przeczyta zgodę na publikację wizerunku, zanim ją podpisze.

I tu dochodzimy do niewygodnej części.

Według danych Ministerstwa Cyfryzacji i NASK około 40% rodziców regularnie publikuje w internecie zdjęcia swoich dzieci. Z badania Rzeczniczki Praw Dziecka, przeprowadzonego na ponad 1600 nastolatkach, wynika, że 43% z nich wskazuje rodziców jako osoby publikujące ich wizerunek, a 30% tej grupy nie jest o to pytanych. Prawie 30% młodych badanych przyznało, że publikacja ich wizerunku bez zgody pogorszyła ich samopoczucie.

Żłobek już nie zrobi z Twojego dziecka przekazu marketingowego. Pytanie, ile jego zdjęć naszych dzieci krąży po sieci z naszych własnych profili.

To nie jest zaproszenie do wyrzutów sumienia. Większość z nas wrzucała te zdjęcia w dobrej wierze, w czasach, gdy nikt nie mówił o cyfrowym śladzie, rozpoznawaniu twarzy ani o tym, że materiały z portali społecznościowych trafiają w ręce przestępców. To zaproszenie do zadania sobie pytania: czy dziś zrobiłabym to tak samo?

Zmiany w szkołach 2026. Co możesz zrobić już teraz?

1. Zajrzyj do statutu szkoły – tam znajdziesz zasady przechowywania telefonów i procedurę kontaktu w nagłych sytuacjach. Placówki mają czas na zaktualizowanie statutów do 31 grudnia.
2. Przejrzyj zgody, które podpisałaś – nie tylko w żłobku. Szkoły, kluby sportowe i organizatorzy zajęć dodatkowych też publikują wizerunek dzieci.
3. Porozmawiaj z dzieckiem o patotreściach zamiast zakładać, że ich nie zna. Statystyki mówią, że rodzice systematycznie nie doszacowują tego zjawiska.
4. Zrób przegląd własnych profili. Ile zdjęć dziecka jest publicznych? Czy widać na nich nazwę przedszkola, numer domu, twarz w pełnej rozdzielczości?

Bezpłatny kurs Cyberbezpieczna – zbuduj swoją cyfrową odporność

Punkt piąty bywa najtrudniejszy, bo nie wiadomo, od czego zacząć. Dlatego przygotowałyśmy kurs CYBERBEZPIECZNA – bezpłatny, w całości online.

Czeka na Ciebie 10 modułów wideo, między innymi:

• Dzieci w sieci
• Prywatność w mediach społecznościowych
• Ślad cyfrowy i handel danymi
• Deepfake, gdy oczy i uszy przestają być dowodem
• Co zrobić, gdy Twoje dane trafiły w niepowołane ręce

Do tego praktyczne checklisty, słowniczek trudnych pojęć, test końcowy i imienny certyfikat. Bez technicznego żargonu i bez straszenia. Startujesz, kiedy chcesz, i idziesz we własnym tempie.

Wiedzę merytoryczną przekazują ekspertki ze Stowarzyszenia Women Go Cyber, które zawodowo zajmują się bezpieczeństwem w sieci. Kurs powstał przy wsparciu Kyndryl Foundation.

👉 Dołącz do kursu: mamopracuj.pl/cyberbezpieczna

Źródła

• Nowelizacja ustawy – Prawo oświatowe (zakaz korzystania z telefonów), podpisana przez Prezydenta RP w lipcu 2026 r.
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 16 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 197) w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty oraz wymagań dla żywienia zbiorowego
• Nowelizacja ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (etap: oczekiwanie na podpis Prezydenta RP); materiały Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
• Ustawa z 11 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny (Dz.U. 2026 poz. 988), art. 255b k.k.
• NASK, raport „Nastolatki” (2025)
• Biuro Rzeczniczki Praw Dziecka, raport „Więcej szacunku dla młodego wizerunku” (2025)
• Rzecznik Praw Obywatelskich, wystąpienia w sprawie sharentingu (dane Ministerstwa Cyfryzacji i NASK)