Czego szukasz

Jak znaleźć pomysł na skuteczne rozwiązanie problemu?

Utarło się, że biznes rozpoczyna się od pomysłu. A jak się okazuje nie tędy droga… Zaczynając od pomysłu, pomijamy etap badania potrzeb i definiowania problemu, a tym samym odsuwamy się od wymyślenia najlepszego rozwiązania tego problemu. Jak to działa? O co chodzi? Kolejny tekst o metodzie „design thinking”.

Filiżanka, gazeta i czerwony błyszczyk do ust

Wydaje się, że wpadanie na pomysł nie jest niczym trudnym. Generowanie pomysłów faktycznie nie jest trudne, trudniejsze jest wymyślenie skutecznego rozwiązania problemu, z którym chcemy się zmierzyć. Wygenerowanie takiego pomysłu wymaga dokładnego zdefiniowania tego problemu (patrz tekst: Zaspokoić potrzebę klienta? Ale jak?) oraz umiejętność przełamywania schematów myślowych.

Po co to wszystko?

Po co na nowo wymyślać koło jeśli już jest wymyślone? Odpowiedź brzmi: koła nie trzeba już wymyślać jeśli spełnia ono swoje funkcje, ale jeśli nie, to…

W wymyślaniu nowych rozwiązań chodzi jedynie o to, żeby wymyślić skuteczne rozwiązanie problemu, który do tej pory nie został rozwiązany.

Innowacją nie jest zatem każdy nowy przedmiot czy usługa. Innowacyjne jest tylko to, co zaspokaja naszą potrzebę, która dotychczas nie została zaspokojona. Przykład?

Jeśli zastanawiamy się nad rozwiązaniem problemu opieki nad chorymi dziećmi, które nie mogą iść do przedszkola, a tym samym rodzic do pracy, to taką innowacyjną usługą będzie agencja niań do chorych dzieci. Takie nianie będą odpowiednio przygotowane do opiekowania się chorymi dziećmi, a ich przygotowanie będzie zweryfikowane. Oczywiście jest to rozwiązanie, które nie będzie odpowiadało wszystkim rodzicom, ale jest grupa osób, która z takiego rozwiązania by skorzystała. W ten sposób można obniżyć absencję w pracy spowodowaną zwolnieniami lekarskimi na dziecko.

Zrób rozgrzewkę!

Dobrym sposobem na rozpoczęcie generowania pomysłów jest indywidualna burza mózgów, czyli wypisywanie wielu pomysłów, które nam przychodzą do głowy, gdy myślimy o potrzebie lub problemie do rozwiązania. Możemy pytać o pomysły na rozwiązania różnych ludzi np. członków rodziny, znajomych, członków grup, do których należymy np. na FB, ale również osób, których problem, który rozwiązujemy dotyczy. Ważne jest, aby na tym etapie nie zastanawiać się czy jest to pomysł możliwy do realizacji. Nawet jeśli wymyślamy pomysły w grupie, to warto, aby najpierw każdy sam wymyślił jak najwięcej pomysłów. W ten sposób unikniemy pomysłów idących w jednym kierunku. Dopiero po indywidualnej burzy mózgów przedstawiamy swoje pomysły na forum, staramy się na tych pomysłach zbudować jak najwięcej kolejnych rozwiązań. W ten sposób możemy wygenerować nawet 100 pomysłów w ciągu dwóch-trzech godzin. Początkowe pomysły są raczej schematyczne, dopiero przy wymyślaniu 30. Pomysłu budzi się nasza kreatywność i przełamanie schematów.

Jak jeszcze być bardziej kreatywnym?

  • Baw się
  • Bądź ciekawa
  • Szukaj inspiracji
  • Popełniaj błędy
  • Pokonaj swego wewnętrznego cenzora

Łamanie schematów

Żeby wymyślić coś naprawdę innowacyjnego trzeba przełamać schematy, którymi myślimy i które na co dzień ułatwiają nam życie. Przykładem złamania schematu jest uruchomienie przez schronisko dla bezdomnych w Łodzi usługi „miejskiej dżungli”. Osoby, które chcą poznać Łódź z innej strony na jeden dzień mogą oddać telefon komórkowy i portfel i razem z przewodnikiem starać się przeżyć dobę na ulicach miasta. Przewodnikiem jest osoba bezdomna. Zmiana perspektywy jest też dobrym sposobem na pobudzenie w sobie pokładów kreatywności. Więc jeśli chcemy produkować coś dla danej grupy klientów, to postarajmy się przeżyć choć jeden dzień tak jak przedstawiciel tej grupy (w tym celu przydatna będzie persona (o personie pisaliśmy tutaj >).

Metoda SCAMPER

Jest wiele sposobów i technik na pobudzanie kreatywności. Jedną z nich jest metoda SCAMPER. Można ją stosować w pojedynkę, jak i w grupie. SCAMPER to skrót od pierwszych liter angielskich słów określających grupy pytań widoczne na liście kontrolnej. Przykłady takich pytań znajdują się w tabeli(tabela do pobrania). Odpowiadając na te pytania określamy nowe cechy produktu lub usługi, która już jest, a którą chcemy ulepszyć lub pomysłu, który chcemy rozwinąć. Metoda jest przedstawiona obrazowo na przykładzie projektowania nowego domu.

scamper_640

Źródło: fivewhys.wordpress.com

Inny przykład bliższy biznesom prowadzonym przez mamy oraz dotyczącym rodziców to rozwiązanie problemu opieki nad dzieckiem podczas, gdy rodzice chcą pracować. Pomysłem na rozwiązanie tego problemu jest wynajęcie niani.

Zaczynając od Substytucji (zastąpienia), zastanawiamy się czym lub kim można zamienić nianie lub jakie zasady powierzania opieki nad dzieckiem można zmienić? Można wyobrazić sobie przedszkole, przedszkole w niani w domu dla grupki 3-4 dzieci. Bardziej rewolucyjny pomysł to zabieranie dziecka ze sobą do pracy, gdzie będzie opiekowała się nim wynajęta przez firmę osoba.

Combine, czyli łączenie, kombinowanie prowadzi nas do pytań o to, z czym możemy połączyć opiekę nad dzieckiem w czasie nieobecności rodziców. Oczywiste pomysły to nauka, rozwój, kontakt z innymi dziećmi, ale może też wchodzić w grę jednoczesna opieka nad zwierzętami, jeśli mamy je w domu lub połączenia przedszkola dla dzieci z „przedszkolem” dla zwierząt.

Adaptacja pomysłu do innych celów. Tu się zastanawiamy czy problem istnieje w innym kontekście i co można wykorzystać z istniejących rozwiązań z innych kontekstów. Problem opieki istnieje również w kontekście osób starszych, którzy są niezdolni do samodzielnego funkcjonowania. Może z istniejących rozwiązań całodobowej opieki nad osobami można wykorzystać opiekę całonocną nad dziećmi (w przedszkolu lub u niani), co ułatwiałoby pracę osób, które pracują na zmiany nocne.

Kolejny element to Modyfikowanie, czyli co możemy zmienić lub dodać do naszego pomysłu? Opieka na godziny lub zmianowa, częściowa opieka w domu i w przedszkolu oferowana przez tą samą instytucję (np. przedszkole z agencją opiekunek) to są pomysły na modyfikację instytucji niani oraz przedszkola.

Put to other users” oznacza wykorzystanie naszego pomysłu do innych celów lub w stosunku do innych osób, niż to było pierwotnie planowane. Z tego kierunku wyłaniają się pomysły niani dla nastolatków, niani dla osób starszych lub chorych, albo agencja zatrudniająca opiekunów (a nie opiekunki) lub pary opiekun i opiekunka.

Eliminowanie to usuwanie lub zmniejszanie niektórych elementów pomysłu. W naszym pomyśle różnych form opieki nad dzieckiem można rozważać zmniejszanie liczby godzin pobytu dziecka pod opieką innych osób, co przekładało by się na mniejsze opłaty. Jakkolwiek jest to norma, gdy wynajmuje się indywidualną nianię, to w przedszkolach rzadko spotyka się płatność za godziny, albo możliwość pobytu dziecka na dwie-trzy godziny dziennie.

Reverse”, czyli odwrócenie to wszelkie pomysły na to jak można odwrócić nasz pomysł lub problem. Kim mogą opiekować się dzieci? Co zrobić, żeby nie trzeba było zostawiać dzieci na czas pracy pod opieką innych? Kto może opiekować się rodzicami, których dzieci pozostają pod opieką innych?

Niektóre z tych pytań i pomysłów wydają się absurdalne, ale istotą tego ćwiczenia jest przełamania schematów myślowych, z czego może narodzić się zupełnie nowy pomysł na biznes. Ja bym wybrała przedszkole, w którym dzieci mają kontakt ze zwierzętami i mogą bawić się ze swoim kotem lub psem, co ułatwiłoby im rozstanie z rodzicami.

Jako ściągawkę, mamy dla Ciebie dodatkową tabelę 😉 Do pobrania na końcu tekstu.

Jak wybrać najlepszy pomysł?

Na koniec pozostaje pytanie jak z takiej masy pomysłów wybrać te najlepsze, te które najlepiej zaspokoją potrzeby użytkowników? Po pierwsze nie wybieramy tylko jednego pomysłu, wybierzmy kilka, które nam (lub naszemu zespołowi) najbardziej się podobają i są możliwe do realizacji. To jest etap, kiedy musimy włączyć realistę i krytyka, który oceni szanse na powodzenie naszego przedsięwzięcia. Po drugie w wyborze pomysłu do realizacji, a nawet w jego wymyślaniu powinni uczestniczyć jego przyszli odbiorcy. To spowoduje, że proponowane rozwiązania będą przynajmniej w przybliżonym stopniu odpowiadać ich potrzebom. Jednak sam pomysł to dopiero początek drogi. Przetestowanie pomysłu dopiero pokazuje jaki jest jego rzeczywisty odbiór i czy ma szansę przynieść oczekiwane zmiany.

Powodzenia!

Zdjęcie: pixabay.com/kaboompics

Spodobał Ci się artykuł? Podziel się z innymi:
Socjolog i doktor nauk humanistycznych, autorka książki „Potrzeby to podstawa”. Od kilkunastu lat obserwuje ludzi, bada ich potrzeby, doradza, zachęca do zmian. Obecnie prowadzi własną firmę – Pracownię Innowacji i zajmuje się badaniami społecznymi, doradztwem w zakresie projektowania usług i innowacji społecznych opartych na potrzebach. Prowadzi warsztaty i procesy projektowe.
Chcę otrzymywać inspiracje, pomysły i sugestie jak pracować i nie zwariować.
Newsletter wysyłamy raz na 2 tygodnie