Dostępność cyfrowa: czy możemy coś zmienić?

A co jeśli Ci powiem , że wiele w dostępności zależy od Ciebie? Już sam fakt, że wiesz, że istnieje taki temat, bardzo dużo zmienia. Dlaczego? Bo zmienia się Twoja perspektywa patrzenia na świat.

Czym właściwie jest dostępność cyfrowa?

Dostępność cyfrowa mówi o tym, że zarówno strony www jak i aplikacje powinny być dostępne,  tj. możliwe do użytkowania przez wszystkich użytkowników bez żadnych wyjątków. W sklepie online możliwość zakupu  powinna mieć zarówno osoba z dysleksją, wadą wzroku, jak i osoba starsza. Dostępność cyfrowa nie jest tylko dla wybranych, choć narracja o tym, że jest dla osób z niepełnosprawnościami jest bardzo częsta. Korzystamy z niej wszyscy, chociaż często nie zdajemy sobie z tego sprawy. Ile razy zdarzyło Ci się być w przestrzeni publicznej, pociągu czy samolocie i skorzystać z YouTube tak, aby nie przeszkadzać innym, czyli włączając napisy? To jest właśnie dostępność.

Polska wypada źle w rankingu dostępności i to nie jest opinia.

Najnowszy raport WebAIM Million z 2026 roku mówi o tym, że 96% spośród miliona najpopularniejszych stron internetowych na świecie ma realne błędy dostępności. Co gorsza, po kilku latach powolnej poprawy trend się odwrócił i jest gorzej niż rok temu. Nie jest to przypadek. Rosnąca złożoność stron, masowe korzystanie z gotowych szablonów i bibliotek JavaScript, a coraz częściej również kod generowany przez AI sprawiają, że dostępność po prostu wypada z priorytetów  albo nie pojawia się w nich wcale.

Polska na tym tle wypada wyjątkowo źle. Polskie domeny i strony w języku polskim mają średnio o ponad 20% więcej błędów niż globalna średnia i jest to  jeden z najgorszych wyników w Europie. 

Nasze prawo mówi jednak, że nie powinniśmy tego ignorować i to od kilku dobrych lat, bo od 2019 r.

Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych nakłada bowiem obowiązek dostosowania serwisów do standardu WCAG 2.1 (poziom AA).

Stosunkowo niedawno, bo w 2025 r roku wszedł w życie Europejski Akt o Dostępności (European Accessibility Act – EAA), który rozszerzył obowiązek zapewnienia dostępności cyfrowej na podmioty prywatne. Jeśli pracujesz jako PM, zarządzasz produktem cyfrowym lub masz wpływ na to jak wygląda strona Twojej firmy ten obowiązek dotyczy również Ciebie.

Dobra wiadomość jest taka, że dużo problemów jest przewidywalna i powtarzalna. I wbrew pozorom nie zawsze potrzebujesz do ich naprawienia programisty.

Skąd te błędy dostępności? (Nie, to nie zawsze wina dewelopera) 

Źródła błędów mogą być bardzo różne. O dostępności powinniśmy pamiętać już na etapie projektowania, np. wybierając odpowiednie kolory naszego brandingu, które muszą być kontrastowe. Źródłem bardzo często jest też zła struktura kodu lub niedostępne biblioteki JS i szablony, które wykorzystywane są do budowania stron. Do tego wszystkiego nakłada się kod generowany przez AI, który bardzo często jest złej jakości, a jest w powszechnym użyciu. Nie zawsze jednak dostępność zależy od dewelopera czy designera, wiele błędów wynika również z braku świadomości edytora, który wprowadza treści. Jak widać, dostępność jest więc pracą zespołową i każdy może wnieść coś od siebie.

Co to znaczy w praktyce – kogo wyklucza niedostępna strona?

1. Brak opisu alternatywnego (alt) obrazków to jeden z częstszych błędów i jeden z bardziej kosztownych, szczególnie w e-commerce. Jeśli sprzedajesz produkt online, klient musi wiedzieć, jak wygląda. Czytnik ekranu, z którego korzystają osoby niewidome lub słabowidzące, nie widzi zdjęcia czyta tylko jego opis tekstowy. Jeśli go nie ma, produkt po prostu nie istnieje dla tej osoby.
2. Wyobraź sobie osobę starszą, która powiększa czcionkę na telefonie, żeby w ogóle móc czytać. Jeśli elementy strony po powiększeniu zaczynają na siebie nachodzić albo znikają, ta osoba po prostu odpuszcza. To też jest wykluczenie.
3. Nagłówki to mapa strony. Dla większości użytkowników to sposób na szybkie skanowanie treści. Dla osoby korzystającej z czytnika ekranu, jedyna metoda nawigacji. Zła kolejność nagłówków sprawia, że strona staje się dosłownie nieczytelna.

Co możesz zrobić sama dziś, żeby poprawiać dostępność strony?

Jeżeli chcesz zacząć od czegoś konkretnego, oto 3 szybkie  wskazówki które możesz sprawdzić.

1. Sprawdź ostatnie trzy zdjęcia dodane na Twoją stronę, czy mają opisy alternatywne?
2. Przejrzyj ostatni artykuł, czy nagłówki są w odpowiedniej kolejności?
3. Znajdź jeden przycisk lub link,  który mówi „więcej” lub „kliknij tutaj” i zmień jego opis na zrozumiały. 

To zajmie 15 minut i pokaże gdzie jesteś.