Zgoda na udostępnienie wizerunku dziecka. 10 rzeczy do sprawdzenia

Czy wiesz, jak wtedy wygląda sprawa bezpieczeństwa tych uwiecznionych chwil i jak udostępniany będzie wizerunek Twojego dziecka przez  placówkę? Czy przy publikacji zdjęcia grupowego grupy uczniów i uczennic nauczyciele będą zwracać uwagę na cyberbezpieczeństwo?Jakie procedury mają placówki, aby zapewnić dzieciom jak najlepszą cyber ochronę? 

Drogi Rodzicu, już wiesz i czujesz, że uwieczniony wizerunek Twojego dziecka nie jest tylko piękną pamiątką. Jest przede wszystkim dobrem osobistym chronionym przez art. 23 Kodeksu cywilnego. Jako opiekunowie prawni mamy obowiązek dbać o dobro dzieci i poszanowanie ich godności i prywatności, co wynika z art. 95 § 1 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego W dobie szeroko dostępnych social mediów często o tym zapominamy. Zapominają także placówki, które warto sprawdzać i wspierać w działaniach zgodnych z prawem. Pamiętaj, że zgodnie z art. 16 Konwencji o prawach dziecka, żadne dziecko nie może podlegać „arbitralnej lub bezprawnej ingerencji w sferę jego życia prywatnego”. Tylko jak szanować i egzekwować te prawa? Na co szczególnie zwrócić uwagę?

10 fundamentów bezpiecznej zgody na udostępnianie wizerunku dziecka

1. Zgoda musi precyzyjnie określać przeznaczenie zdjęcia. Istnieje zasadnicza różnica między dokumentowaniem życia klasy w papierowej kronice a wykorzystaniem uśmiechniętej twarzy Twojego dziecka do reklamy placówki na Facebooku w celu przyciągnięcia nowych klientów.
2. Prawidłowy formularz wyjaśnia, co stanie się z materiałem: od utrwalenia (zrobienie zdjęcia), przez przechowywanie na dyskach szkoły, aż po ewentualną edycję cyfrową. Sprawdźmy, czy zdjęcia nie są robione przez prywatne telefony nauczycieli. 
3. Placówka powinna wskazać konkretne kanały, w których publikuje zdjęcia. Publikacja w zamkniętej gablocie na korytarzu niesie inne ryzyko niż udostępnienie zdjęcia w mediach społecznościowych, gdzie kontrola nad dalszym rozpowszechnianiem materiału przez osoby trzecie praktycznie znika.
4. Zgoda nie powinna być bezterminowa. Warto, aby formularz określał czas przetwarzania, np. „na czas trwania nauki w placówce”.
5. Musisz mieć wybór: możesz zgodzić się na publikację przez szkołę, ale jednocześnie odmówić przekazania zdjęć lokalnej prasie lub zewnętrznym partnerom marketingowym.
6. Zgodnie ze stanowiskiem ekspertów i orzecznictwem, odmowa zgody nie może skutkować żadnymi negatywnymi konsekwencjami. Szkoła czy przedszkole nie ma prawa wykluczyć dziecka z wycieczki albo apelu tylko dlatego, że rodzice chronią jego wizerunek.
7. Dzieci powyżej 13. roku życia mają prawo do samodzielnego wyrażenia sprzeciwu. Małoletni, który ukończył 16 lat, zyskuje prawo do samodzielnego udzielenia zgody, ale może też w dowolnym momencie cofnąć zgodę, którą wcześniej w jego imieniu wyrazili rodzice.
8. Zgromadzenia i krajobrazy. Zgodnie z art. 81 ust. 2 pkt 2 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, zgoda nie jest wymagana, gdy wizerunek jest tylko szczegółem całości (np. tłum na apelu). Kluczowy jest tu wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie (sygn. akt V ACa 1040/17): jeśli po usunięciu wizerunku dziecka charakter zdjęcia (przedmiot przedstawienia) by się nie zmienił, zgoda nie jest potrzebna. Jeśli jednak Twoje dziecko stanowi główny punkt kadru – zgoda jest bezwzględnie wymagana.
9. Gdy szkoła zatrudnia fotografa, musi zostać zawarta z nim formalna umowa powierzenia przetwarzania danych osobowych. Fotograf nie staje się właścicielem zdjęć i nie może ich używać do własnej reklamy bez Twojej odrębnej zgody.
10. Od 15 lutego 2024 r. placówki muszą stosować „Politykę ochrony dzieci przed krzywdzeniem”. Standardy te, wspierane przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę, nakładają na personel obowiązek reagowania na każde nadużycie wizerunkowe i cyberprzemoc.

Rewolucja w przepisach: Co zmienia się w 2026 roku?

W polskim systemie prawnym zachodzą dynamiczne zmiany. Należy rozróżnić prawo już uchwalone od projektów legislacyjnych.

Prawo podpisane (wchodzące w życie) [aktualizacja: sierpień 2026]:

• Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację Ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. Wprowadza ona całkowity zakaz publikacji wizerunku dzieci przez żłobki i kluby dziecięce w celach promocyjnych – zakaz ten obowiązuje nawet wtedy, gdy rodzic wyrazi na to zgodę. Dziecko nie może być „reklamą” placówki.

Projekty legislacyjne (w trakcie prac):

• Ważne: Projekt zakłada wprost uznanie wizerunku za dane osobowe, co ułatwi nakładanie kar za naruszenie RODO przez szkoły.
• Obowiązek ochrony prywatności (art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Nowelizacja Kodeksu ma wprost nakazać rodzicom ochronę dziecka przed nadmiernym sharentingiem¹¹.
• Łatwiejsze ściganie nękania (art. 190a § 1a Kodeksu karnego). Projekt przesłany przez ministra Waldemara Żurka do Sejmu przewiduje, że nękanie małoletniego w sieci będzie przestępstwem bez konieczności udowadniania „uporczywości”. To przełom, który radykalnie ułatwi pracę prokuraturze.
• Walka z deepfake’ami² – wprowadzenie nowego typu przestępstwa za tworzenie zmanipulowanych materiałów (AI) z wizerunkiem nieletniego.
• Błyskawiczne usuwanie treści (Art. 755¹ Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd będzie mógł wydać nakaz zablokowania lub usunięcia zdjęcia z sieci w ramach zabezpieczenia, jeszcze przed wydaniem końcowego wyroku.

Praktyczna tabela dla rodzica: Na co patrzeć w formularzu zgody?

Rodzicu pamiętaj!

Zgoda na publikację wizerunku musi być:

• dobrowolna (nie można jej wymuszać),
• świadoma (rodzic musi rozumieć, na co się zgadza),
• odwoływalna (można ją wycofać w każdej chwili, bez konsekwencji).

Gdzie szukać wsparcia w przypadkach łamania zgody?

• Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę: Ekspert w wdrażaniu Standardów Ochrony Małoletnich i przeciwdziałaniu przemocy. 
• Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka: Instytucja monitorująca problem sharentingu i inicjująca zmiany wzmacniające prywatność dzieci.

Prawo nie wystarczy

Pamietajmy, że ochrona wizerunku, deepfake, czy procedury ochronne to tylko jeden z elementów większej układanki, jaką jest bezpieczeństwo w sieci. Warto więc spojrzeć na temat szerzej i zastanowić się nie tylko nad tym, czy i kto może publikować zdjęcia, ale również nad tym, co może się z nim wydarzyć później, kto może je zobaczyć, zapisać, udostępnić czy wykorzystać.

Jeśli chcesz lepiej rozumieć takie zagrożenia i świadomie korzystać z internetu, koniecznie zajrzyj do naszego bezpłatnego kursu CYBERBEZPIECZNA. To dobry sposób, żeby uporządkować swoją wiedzę o bezpieczeństwie cyfrowym, prywatności i ochronie danych – również tych dotyczących naszych dzieci. Czasem kilka prostych zasad wystarczy, żeby przed kliknięciem „opublikuj” zatrzymać się na chwilę i zadać sobie właściwe pytania.

Bibliografia i źródła

1. Rządowa reforma opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 z podpisem prezydenta. Nowela wprowadza m.in. zakaz publikacji wizerunku dzieci w żłobku,gov.pl 
2. Za wrzucenie zdjęcia dziecka do Internetu bez zgody – ograniczenie a nawet pozbawienie władzy rodzicielskiej, Infor.pl.
3. https://www.opsec4kids.pl/publikowanie-wizerunku-dzieci-przez-szkoly-i-przedszkola/#s3, OPSEC4Kids.
4. Standardy Ochrony Dzieci, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę (standardy.fdds.pl).
5. Lista działań, jak placówka może bezpiecznie przesyłać zdjęcia, opsec4kids.pl 
6. https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/zdjecie-dziecka-na-facebooku-ms-pracuje-nad-zmianami,1550631.html

1. Sharenting (połączenie angielskich słów share – dzielić się i parenting – rodzicielstwo) to zjawisko polegające na regularnym publikowaniu przez rodziców wizerunku, zdjęć, filmów oraz szczegółowych informacji z życia swoich dzieci w mediach społecznościowych. W szerszym kontekście oznacza to tworzenie dziecku cyfrowego śladu w internecie (często bez jego wiedzy i zgody) jeszcze zanim samo zacznie świadomie korzystać z sieci. ↩︎
2. Deepfake – sfabrykowane materiały audio, wideo lub obrazy tworzone z użyciem sztucznej inteligencji w celu imitowania wyglądu lub głosu danej osoby. Technologia ta może być wykorzystywana do manipulacji, dezinformacji, oszustw lub tworzenia treści publikowanych bez zgody osoby przedstawionej w materiale. ↩︎